اوستا

اوستا، كتاب مقدس زردشتیان كه بخش‌هایی از آن لااقل 3 هزار سال عمر دارد و حاوی كهن‌ترین اندیشه‌های دینی ایرانیان است. اوستای موجود، كه نام آن احتمالاً به معنای «متن اساس یا موثق» یا «ستایش» است، این بخش‌ها را در بر دارد:

1- یسنه، به معنای پرستش و نیایش، شامل 72 هات (فصل / بخش) كه در واقع متن‌هایی نیایشی برای آئین‌های دینی هستند. 17 فصل منظوم از این قسمت گاثاها نام دارد كه تماماً سروده‌های خود پیامبر، زردشت است. گاثاها به همراه 7 یسنه دیگر، به نام یسنه هفت بخشی، به زبانی كهن‌تر از بقیه اوستا نوشته شده‌اند^[۱]. 2- ویسپَرَد، به معنای نیایش همه سروران، دارای 24 كرده (بخش) و حاوی نیایش‌هایی برای توسل جستن به ایزدان است. 3- خرده اوستا، نمازها و نیایش‌های روزانه را در بر دارد و برای استفاده مردمان عادی فراهم آمده است. 4- یشت‌ها، شامل 21 یشت، به معنای ستایش است كه هر یك سروده‌ای خطاب به یكی از ایزدان مهم است. 5- وندیداد، در اصل وی دیوداد، به معنای قانون در هم شكستن دیوان، كتابی با 22 فرگرد (فصل) است كه به‌جز 3 فصل آن، بقیه به قواعد و احكام گوناگون دینی اختصاص دارد.

برخی متن‌ها مختلف (كامل یا ناقص) هم هستند، از جمله نیرنگستان، هیربدستان و هادُخت نَسك، كه آنها را هم معمولاً جزو مجموعه اوستا در نظر می‌آورند^[۲]^[۳]

بر اساس نوشته‌های زردشتی، از اوستای نخستین، كه اهورا مزدا بر زردشت پیامبر فرو فرستاده بود، دو نسخه مكتوب، به خط زر بر 12 هزار پوست گاو وجود داشت كه یونانیان، پس از حمله به ایران و پس از ترجمه بخش‌هایی از آن به یونانی، این مجموعه را سوزاندند^[۴]. اما دلیلی بر صحت این مطالب وجود ندارد. در دوره‌های اشكانی و ساسانی تلاش‌هایی برای احیای این اثر انجام شد و سپس ترجمه پهلوی آن (موسوم به زند) نیز فراهم آمد^[۵].

دانشمندان بر این باورند كه اوستا اساساً در دوره ساسانی نوشته شده و شامل 21 نسك یا دفتر بوده و در دوره‌های بعد قسمت عمده آن از بین رفته است. اكثر دست‌نوشته‌های موجود اوستا، كه در تدوین و تصحیح نسخه‌های چاپی عصر حاضر نیز مورد استفاده قرار گرفته‌اند، ظاهراً همگی از نسخه‌ای رونویسی شده‌اند كه تاریخ آن حداكثر به سده‌های 3 و 4ق / 9 و 10م می‌رسد^[۶].

اوستا كه قرن‌ها نزد جوامع زردشتی ایران و هند محفوظ مانده بود، در سده 18م به جوامع پژوهشی اروپا راه یافت و پس از آن ایران شناسان متعددی بر روی جنبه‌های مختلف آن كار كرده و نسخه‌هایی ویراسته از این اثر را منتشر ساخته‌اند^[۷]^[۸]

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: 1376، ص 36-38.
↑ Kellens, J., “Avesta”, Encyclopaedia Iranica. 1989, Vol. III, PP. 37-40
↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: 1376، ص 36-38 و 62-63.
↑ Jackson, A.V.W., Zoroaster, The Prophet of Ancient Iran. New York, 1899, PP. 123-124.
↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: 1376، ص 65-66.
↑ Kellens. Ibid. Vol. III, PP. 35-36.
↑ بویس، مری. زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها. ترجمه عسكر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 228-230.
↑ راشد محصل، محمدتقی. اوستا. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص 44.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

پیوند به بیرون

معرفی اوستا،سایت تاریخ ما، قابل بازیابی از ancient/1948/اوستا//https://tarikhema.org

نویسنده مقاله

عسکر بهرامی

[1] تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: 1376، ص 36-38.

[2] Kellens, J., “Avesta”, Encyclopaedia Iranica. 1989, Vol. III, PP. 37-40

[3] تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: 1376، ص 36-38 و 62-63.

[4] Jackson, A.V.W., Zoroaster, The Prophet of Ancient Iran. New York, 1899, PP. 123-124.

[5] تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: 1376، ص 65-66.

[6] Kellens. Ibid. Vol. III, PP. 35-36.

[7] بویس، مری. زردشتیان: باورها و آداب دینی آنها. ترجمه عسكر بهرامی، تهران: ققنوس، 1381، ص 228-230.

[8] راشد محصل، محمدتقی. اوستا. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص 44.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]