کریم شیره ای

کریم شیره ای برگرفته از سایت بیتاکتاب قابل بازیابی از https://www.bitabook.ir/product/%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%84%D9%82%DA%A9-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C/

کریم شیره‌ای، (1311ـ1260ق / ؟ م)، بازیگر مسخره و از مقلدان مشهور دربار ناصری. متولد اصفهان اولین شبی که وارد تهران شد، مجلس عروسی شخصی، نظر او را جلب کرد و وارد آن مکان گردید. میان مطرب‌ها جایی برای نشستن پیدا کرد. صاحب مجلس متوجه او شد و پیش رفت و اسمش را پرسید: «من دلقک اصفهونم که برای پیدا کردن کاری بتهرون آمدم» کریم در ادامه گفت: «کارم خندانیدن مردم تو این قبیل جشن‌هاست و می‌توانم نهصد و هشتاد چشمه از هزار مسخرگی را به خوبی انجام دهم». کریم در مدت کوتاهی در تهران مشهور شد و برای خود، دار و دسته‌ای فراهم و در اکثر جشن‌ و سرورها، او و دار و دسته‌اش را دعوت می‌کردند.شهرت او بالا گرفت تا این‌که یکی از درباریان و نزدیکان شاه او را به خانه دعوت نمود و روز بعد در حضور ناصرالدین شاه، کریم کارهای اعجاب آورش را در خصوص لودگی و مسخرگی به نمایش گذارد. بدین ترتیب به دربار و خلوت شاه راه پیدا کرد. بذله گویی و شوخی‌های او در حضور همایونی معروف است. وقتی از محبوبیتش نزد شاه مطمئن شد، به همه کس لیچار (لچر) می‌گفت؛ و از این جهت دست کریم باز بود. احتمالاً لقب شیره‌ای که به او اطلاق می‌گردید، شاید حرکات و زبان شیرین او در بذله گویی بوده است. مایه‌های اصلی نمایش کریم شیره‌ای، انتقادهای تند و صریحی، همراه با مطایبه، شوخی و متلک از اوضاع کشور، رفتار و حرکات درباریان و حاکم‌های ولایت و شهرهای ایران و بعضی از روحانی‌ نماها بود. کریم، از طرف رئیس بیوتات سلطنتی، نایب نقاره‌خانه شده بود و نقاره‌چی‌ها را تحت اداره داشت و به دلیل شغل خود بر دسته‌های مطربی درجه دوم و سومی غیر دولتی شهر تهران هم ریاست کرده و در مقابل اجازه «حق الپرچینی» از آن‌ها می‌گرفت. به هر حال کریم شیره‌ای با وجود این‌که دلقک دربار ناصرالدین شاه بود، «مسخره ملی» نیز محسوب می‌شد و همراه دوست هنرمندش اسماعیل بزاز در مناسبت‌های مهم از قبیل: اعیاد و جشن‌های بزرگ شرکت می‌کرد و برای اکثر اقشار ملت نمایش‌هایی ترتیب می‌داد.

نیز نگاه کنید به

• اصفهان
• استان تهران
• ناصرالدین شاه قاجار