ایل کلهر

کلهر، از ایلات بزرگ و مهم کرد استان کرمانشاه.

برخی نام ایل را برگرفته از نام کلح (کالح) ـ شهر باستانی زمان آشوریان که امروزه حلوان نامیده می‌شود ـ دانسته‌اند و نیای افسانه‌ای آنها را رحام یا نبوکد نصر می‌دانند.

از ایل کلهر گروهی یکجانشین شده‌اند و شمار زیادی هنوز کوچنده‌اند و در دهستان‌های شهرستان‌های اسلام‌آباد غرب، پاوه، صحنه، کرمانشاه و گیلان غرب در استان کرمانشاه و دهستان‌های شهرستان دهلران استان ایلام ییلاق و قشلاق می‌کنند.

ایل کلهر از تیره‌های متعددی تشکیل شده است. مهم‌ترین تیره‌های کلهر عبارتند از: زینل‌خانی، پاپیران، کله‌پا. سرپرستی ایل را خان بر عهده دارد و کدخداها نیز به عنوان رؤسای تیره‌ها محسوب می‌شوند. منصب ایلخانی در میان ایل کلهر موروثی است.

جمعیت کل کلهرها را در 1354ش، 100000 نفر گزارش کرده‌اند. در سال‌های اخیر آمار دقیقی از جمعیت کل آنها در دست نیست. جمعیت کوچنده ایل کلهر در 1377ش 2706 خانوار و 18099 نفر بوده است. مردم کلهر اکثراً شیعه مذهب، گروهی از آنها علی اللهی هستند. کشاورزی و کاشت گندم و جو و برنج و... و گله‌داری و دامپروری از مشاغل عمده مردم ایل کلهر است. زنان ایل نیز برای کمک به اقتصاد خانواده به بافتن فرش، جاجیم، دستکش و جوراب پشمی و... می‌پردازند.

نیز نگاه کنید به

• استان کرمانشاه
• ایل
• ایلخان
• استان ایلام

مآخذ

1-    راولینسون، هنری. سفرنامه راولینسون. ترجمه سکندر امان‌اللهی، تهران: 1362، ص 21-23.

2-    سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 40، 133-139.

3-    کیهان، مسعود. جغرافیای مفصل ایران. تهران: 1311، ص 2/61-62؛ افشار سیستانی، ایرج. مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، ص 1/288-289.

4-    معصومی، غلامرضا. «عروسی در ایل کلهر»، هنر و مردم. ش 160/159، دی و بهمن 1354، ص 58-67.

5-    سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 20.

6-    افشار سیستانی، ایرج. همانجا.

7-    افشار سیستانی، ایرج. مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، 1/297.

معصومه ابراهیمی