پرش به محتوا

هفت پیکر

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۴ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها) (نیز نگاه کنید به)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

هفت‌ پیکر، یا هفت‌گنبد یا بهرام‌نامه‌ نام‌های گوناگون‌ چهارمین‌ مثنوی از پنج‌گنج‌ حکیم‌ نظامی گنجوی موضوع‌آن‌ داستان‌ بهرام‌گور یا بهرام‌ پنجم‌ ساسانی (420-438م‌)، از قصه‌های مشهور دوره ساسانی است‌[۱].

نظامی در 593ق / 1197م این‌ منظومه‌ را در 5130 (یا 5136)بیت‌ به‌ نام‌ سلطان‌ علاءالدین کرپ‌ ارسلان‌ آق‌سنقری، حاکم‌ مراغه‌ سروده‌ است‌[۲]. در این‌ مثنوی، نظامی نخست‌ به‌شرح‌ دوران‌ کودکی و جوانی بهرام‌ گور تا زمان‌ جلوس‌ او بر تخت‌ سلطنت‌ می پردازد. سپس‌ از ازدواج بهرام‌ با 7 دختر از 7 پادشاه‌ 7 اقلیم‌ و جای دادن‌ آنان‌ در 7 گنبد به‌ 7 رنگ‌ و مهمان شدن‌ بهرام‌ در هریک‌ از روزهای هفته‌ به‌ یکی از آن‌ دختران‌ و قصه‌هایی که‌ از زبان‌ آنها می شنود، سخن‌ می راند[۳]. پس‌ از آن‌ پریشانی کار ملک‌ به‌ سبب‌ غفلت‌ بهرام‌ از کارها و حمله ملک‌ چین‌ به‌ ایران‌ و داستان‌ ستم‌های «راست‌ روشن‌» وزیر و هوشیار شدن‌ بهرام‌ را شرح‌ می دهد. در پایان‌ نیز به‌ رفتن‌پادشاه‌ در پی گورخر به‌ غار و ناپدید شدن‌ وی اشاره‌ می کند[۲]. با اینکه‌ موضوع‌ عمده داستان‌ هفت‌پیکر است‌، اما در واقع‌ هفت‌ پیکر تنها یکی از موضوع‌های این‌ مثنوی را تشکیل‌ می دهد[۴][۵][۶][۷][۸][۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 541.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ رادفر، ابوالقاسم‌. کتابشناسی نظامی گنجوی. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی، 1371، ص‌ 109.
  3. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ج‌ 2، ص‌ 803-804.
  4. براون‌، ادوارد. تاریخ‌ ادبی ایران‌. ترجمه علی پاشاصالح‌. تهران‌: امیرکبیر، 1358، ج‌ 2، ص‌ 689.
  5. بامداد، ا. افسانه‌های هفت‌گنبد (تلخیص‌ هفت‌ پیکر نظامی). تهران‌: نیل‌، 1337.
  6. مجموعه‌ مقالات‌ کنگره بین‌المللی بزرگداشت‌ نخستین‌ سده تولد حکیم‌ نظامی گنجوی. تبریز: دانشگاه‌ تبریز، 1372، 3ج‌.
  7. زنجانی، برات‌. برگزیده‌ای از هفت‌ پیکر نظامی گنجوی. تهران‌: امیرکبیر، 1364.
  8. معین‌، محمد. تحلیل‌ هفت‌ پیکر نظامی. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1338.
  9. وحید دستگردی، حسن‌. هفت‌ پیکر یا بهرام‌نامه‌. تهران‌: ابن‌سینا، 1316‌.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر