پرش به محتوا

ابوحفص سغدی

از ویکی ایران

ابوحَفْص سُغْدی، حکیم بن احوص سغدی سمرقندی مشهور به اِبنِ الاَحْوَصْ (اواخر سده 3 و اوایل سده 4ق) شاعر، موسیقیدان.

برخی او را نخستین شاعر فارسی‌گوی قلمداد کرده و اشعارش را به روایات گوناگون آورده‌اند. اما به هیچ روی نمی‌توان او را نخستین شاعر یا سردمدار شعر فارسی دانست[۱]. او در صناعت موسیقی نیز دستی تمام داشت. ابو نصر فارابی* (د 339ق / 950م) در کتاب الموسیقی الکبیر ذکر او را آورده و می‌نویسد که ساز «شهرود» را در 300ق / 913م ساخته است[۲].

اگر به اختراع ساز شهرود که شمس قیس رازی به نقل از فارابی آورده، مطلب صفی‌الدین ارموی در رساله شرفیه که اختراع این ساز را توسط ابن الاحوص در 306ق / 918م دانسته، افزوده کنیم، باید بپذیریم که وی در همان تاریخ که در آغاز مقاله آمد می‌زیسته است[۳].

ابوحفص رساله‌ای نیز در لغت فارسی داشته یا قرن‌هاست که بدو منسوب است، به طوری که در سده 11ق، صاحبان فرهنگ‌های مَجْمَعُ‌الْفُرس، جهانگیری و رشیدی آن را در دست داشته و بدان استشهاد کرده‌اند[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، 1363، ج1، ص178.
  2. اقبال آشتیانی. تاریخ مختصر ادبیات ایران. به کوشش میرهاشم محدّث، تهران: هما، 1376، ص131.
  3. صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، 1363، ج1، ص179.
  4. مدبّری، محمود. شرح احوال و اشعار شاعران بی‌دیوان. تهران: پانوس، 1370، ص17.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر