پرش به محتوا

اتّحاد

از ویکی ایران

اتّحاد، در لغت به معنی یکی شدن است و در اصطلاح فلسفه و کلام به دو قسم حقیقی و مجازی تقسیم می‌شود: 1) اتحاد حقیقی، به دو معناست: نخست آنکه یک چیز به چیز دیگر تبدیل شود، بی انکه با چیزی بیامیزد یا استحاله یابد؛[۱][۲] دوم آنکه دو چیز یک چیز بشود بی انکه از ان دو بکاهد یا بر آن دو بیفزاید؛[۳] 2) اتحاد مجازی، که عبارت است از تبدیل شدن یک چیز به چیز دیگر، پنج گونه است:

  • نخست، استحاله مثل تبدیل اب به هوا؛
  • دوم، ترکیب یا امتزاج، مثل امیختن خاک با آب و تبدیل شدن به گِل؛
  • سوم، تألیف، مثل به هم پیوستن چند قطعه چوب و پدید امدن صندلی؛
  • چهارم، اشتراک در صفت مثل اشتراک انسان با دیگر حیوانات در حیوانیت؛
  • پنجم، خلع و لبس، مثل پدیدار شدن فرشته در هیأت انسان (باور کلامی ـ دینی و نه فلسفی)[۴][۵][۶][۷].

به نظر فیلسوفان و متکلمان اتحاد حقیقی بالضروره باطل و ناممکن و اتحاد مجازی ممکن است[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ابن سینا. التّنبیهات و الاشارات. تصحیح محمود شهابی، تهران: دانشگاه تهران، 1339، ص 136
  2. طوسی، خواجه نصیرالدین. شرح تنبیهات و اشارات. تهران: مطبعة حیدری، 1378ق، ص 3/295-296.
  3. شیخ طوسی. الرسائل العشرة. قم: بی تا، 96.
  4. ابن سینا. التّنبیهات و الاشارات. ص 136.
  5. ابن سینا. کتاب الحدود. به کوشش مارید گواشون، قاهره: مدخل «اتحاد»، ص 39-40
  6. میبدی، کشف الاسرار. به کوشش علی اصغر حکمت، تهران: ؟؟13، 2/304-305.
  7. طوسی، خواجه نصیرالدین. شرح تنبیهات و اشارات. 3/295-296.
  8. طوسی، خواجه نصیرالدین. شرح تنبیهات و اشارات. 3/297؛ فخر رازی. البراهین در علم کلام. به کوشش محمدباقر سبزواری، تهران: دانشگاه تهران، 1341، 1/97.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اصغر دادبه