پرش به محتوا

احداث

از ویکی ایران

اِحداث، در لغت به معنی پدید آوردن است و در اصطلاح فلسفه و کلام دارای دو معناست: 1) معنای زمانی، و آن، پدید آوردن اشیای مادی است در زمان مثل پدید آوردن جماد و نبات و حیوان و هر انچه از طریق احداث زمانی پدید آید حادث زمانی است[۱][۲]. به نظر متکلمان، ماسوی‌الله حادث زمانی است و از عدم به وجود می‌اید[۳][۴] و به نظر فیلسوفان پدیده‌های مادی (= موالید ثلاث) حادثی زمانی است؛[۱] 2) معنای ذاتی، و آن دیدگاه فیلسوفان است که بر طبق آن، به موجودات فرا زمان، یعنی عقول و نفوس (= مجردات) و افلاک، که ذاتاً معدوم‌اند، از ازل، از سوی مبدأ افاضه هستی می‌شود. این موجودات حادث ذاتی و قدیم زمانی‌اند و مراد فیلسوفان از قِدَم عالم، فرا زمان بودن همین موجودات است که بنیادهای عالم به شمار می‌آیند[۵][۶][۷].

[حادث زمانی ← اِحداث]

[حادث ذاتی ← اِحداث ]

[قدیم زمانی ← اِحداث ]

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱    طوسی، خواجه نصیرالدین. شرح تنبیهات و اشارات. تهران: مطبعه حیدری، 1378ق، ص 3/120.
  2. ابن سینا، کتاب‌الحدود. به کوشش ماریه گواشون، مصر، [بی نا]، [بی تا]، ص 43-44.
  3. علامه حلی. کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. با حواشی سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 305-306.
  4. جرجانی، میر سید شریف. شرح المواقف فی الکلام. مصر: 1325ق / 1907م، ص 8/49-50.
  5. جرجانی، میر سید شریف. شرح المواقف فی الکلام. 8/50.
  6. جرجانی، میر سید شریف. کتاب التعریفات. مصر: 1306ق، ص 73-74
  7. جامی، عبدالرحمن، الدرّه الفاخره فی تحقیق مذهب الصوفیه و المتکلمین و الحکماء المتقدمین. به اهتمام نیکو لاهیرو...، تهران: 1358، ص 26.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اصغر دادبه