بردگی

بردگی، یا بندگی، یعنی خرید و فروش و به خدمت گرفتن انسان به‌صورت ابزار مملوکیت. انسانی که مملوک است او را برده یا بنده یا عبد می‌گویند و کسی که مالک است، مولا نام دارد.

در نظام حقوقی اسلام، مهم‌ترین عوامل بردگی یکی اسارت است به این شرح که، انسانی کافر در جنگ با لشکر اسلامی مغلوب گشته و اسیر گردد و یا آن‌که جزء فیء باشد که در اختیار مسلمانان آمده باشد. طریق دیگر بردگی، خرید انسان توسط مسلمانان از فروشندگان کافر است.

قبول بردگی از احکام امضایی (و نه تأسیسی) اسلام است و به‌علاوه در اسلام آزادکردن بنده، امری مستحسن و از موجبات رضای خداوند است و نیز کفاره بعضی گناهان، آزادکردن بنده است. پیمان‌نامـه 1926 جامعـه ملل، به بردگی در کلیـه کشورهای جهان، بویژه در آسیا و افریقا خاتمه دارد. سرانجام، ماده چهارم اعلامیـه جهانی حقوق بشر، اعلام داشت که: «احدی را نمی‌توان در بردگی یا خدمت اجباری نگه داشت؛ بردگی و داد و ستد بردگان ـ به هر شکلی که باشد ـ ممنوع است».

نیز نگاه کنید به

• اسلام

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

سید حسن امین