بگ زاده(بیگ زاده)
بگزاده، یا «بیگزاده» نام گروهی کرد زبان پراکنده در شمال غرب ایران و مناطقی از سلیمانیه عراق.
برخی نسب بگزادگان را به پیربوداق فرزند شیرخان، از کردان مُکری آذربایجان دانستهاند[۱] و برخی دیگر به نقل از خود بگزادگان، آنها را به تهمورث کیانی (شاه افسانهای ایران) نسبت میدهند[۲].
بگزادگان در اطراف اورمیه و اشنویه پراکندهاند. بگزادگان اورمیه به دو شاخه بگزادگان دشت و بگزادگان بنار تقسیم میشوند که درمناطق تولکی، دربند و سولیک سیلوانا، امیریاد، دیزج، دزاوا و محال زندگی میکنند. بگزادگان اشنویه نیز به دو شاخه فضلالله بیگی و حیدری تقسیم میشوند[۳]. بگ زادگان سلیمانیه هم در شمال و در حوالی مرز ترکیه زندگی میکنند[۴].
برخی از بگزادگان به ایلات و طوایف کرد دیگر منطقه پیوسته و تیرهای از آنها را تشکیل دادهاند،[۵] مانند بگزادههای ایلات جاف مرادی و جوانرود و برخی دیگر، مانند بگزادههای نوار مرزی ایران و ترکیه در منطقه تَرْگَوَر یک طایفه مستقل با سازمان ایلی مشخصی تشکیل دادهاند[۶][۷].
رؤسای ایلات و طوایفی که بگزادگان به آنها پیوستهاند بیشتر از میان خانواده بگزادگان برگزیده میشوند[۸].
بگزادگان سنی شافعی مذهب هستند و شغل اغلب آنها دامپروری است[۹]. از شمار کردهای بگزاده اطلاع دقیقی در دست نیست، جمعیت آنها در سالهای 1342-1311 1349ش به ترتیب 400، 550 و 500 خانوار برآورد شده است. شمار جمعیت کوچنده آنها در 1377ش 227 خانوار و 2175 نفر گزارش شده است[۶][۷][۱۰][۱۱][۱۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ اوبن، اوژن. ایران امروز 1906-1907 (ایران و بینالنهرین). ترجمه علیاصغر سعیدی، تهران: 1362، ص 112-113.
- ↑ ادموندز، سیسیل جان، کردها، ترکها، عربها. ترجمه ابراهیم یونسی، تهران: 1367، ص 168-169.
- ↑ کریمی، بهمن. جغرافی مفصل تاریخی غرب ایران. تهران: 1316، ص. 148 و 150.
- ↑ ادموندز، سیسیل جان،تهران: 1367 ، ص 167.
- ↑ ادموندز، سیسیل جان،تهران: 1367 ، ص 156-157 و 161.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ایرانشهر، کمیسیون ملی یونسکو در ایران. تهران: 1342، ج 1، ص 121.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ دهقان، علی. سرزمین زردشت. تهران: 1348، ص 61.
- ↑ عزاوی، عباس. عشائرالعراق. بغداد: 1366ق / 1947م، ج 2، ص 71-72.
- ↑ دهقان، علی. تهران: 1348.
- ↑ کیهان، مسعود. جغرافیای مفصل ایران. تهران: 1311، جلد 2، ص.110.
- ↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 29.
- ↑ تلخیص از اسحاقی تیموری، جعفر. "بگزاده" .دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/228882/%D8%A8%DA%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی