قاسم بن علی حریری
حریری (446ـ 515 ق / 1054ـ 1121 م)، ادیب، نویسنده عربی نویس.
ابومحمد قاسم بن علی حریری بصری حرامی در قصبه میشان در نزدیكی بصره از خانوادهای عرب به دنیا آمد. در ابتدای جوانی به بصره رفت و در محله بنی حرام سكنا گزید و در محضر استادانی چون ابوالقاسم فضل بن محمد بصری به تحصیل علوم دینی و لغت و نحو پرداخت[۱]. بعدها از ائمه ادب زمان خویش گردید. وجه انتساب وی به حریری یا ابن حریری اشتغال پدر یا جدّش به كار حریربافی یا حریرفروشی و انتسابش به حرامی به سبب سكونتش در محله بنی حرام بوده است. حریری در زندگی مرد موفق و ثروتمندی بود. ضمن كار دیوانی (دولتی) به تألیف و تدریس و افاده میپرداخت[۲]. ظاهری زشت و ناخوشایند داشت. از حمایت و دوستی انوشروان بن خالد، وزیر با ذوق سلجوقی برخوردار بود. گویا مقامات خود را نیز به تشویق این وزیر نوشت و بدو تقدیم كرد[۳]. سرانجام در زادگاهش درگذشت. ابن خلكان میگوید كه هركس او را به نیكی شناخته باشد، بر فضل و فزونی و گستردگی دانش او گواهی میدهد[۴]. مشهورترین كتاب او مقامات حریری است كه آن را در 495ق / 1102م به تقلید از مقامات بدیعالزمان همدانی به زبان عربی در 50 مقامه آغاز كرد و در 504ق / 1110م پایان بخشید[۵]. دره الغواصّ فی اوهام الخواصّ؛ ملحه الاعراب، منظومهای در نحو؛ دیوان اشعار و مجموعه رسائل از دیگر آثار او هستند[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ابراهیمی حریری، فارس. مقامهنویسی در ادبیات فارسی. تهران: دانشگاه تهران، چ 1، 1346، ص 76.
- ↑ ذكاوتی قراگزلو، علی رضا. بدیعالزمان همدانی و مقاماتنویسی. تهران: انتشارات اطلاعات، چ1، 1364، ص 81.
- ↑ براون، ادوارد. از سنایی تا سعدی. ترجمه غلامحسین صدری افشار، تهران: مروارید، چ 1، 1351، ص 58.
- ↑ طه، ندا. ادبیات تطبیقی. ترجمه زهرا خسروی، تهران: فرزان، 1380، ص 140ـ 141.
- ↑ خطیبی، حسین. فنّ نثر در ادب فارسی. تهران: زوّار، 1366، ج1، ص 564.
- ↑ روّاقی، علی. مقدمه بر مقامات حریری. تهران: مؤسسه فرهنگی شهید محمد رواقی، چ 1، 1364، ص 5 (پیشگفتار).
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر