پرش به محتوا

محمد بن‌ وصیف‌ سَگزی

از ویکی ایران

محمد بن‌ وصیف‌ سَگْزی‌، (سَجْزی‌) (سده 3ق / 9م)، شاعر.

بنابر روایت‌ تاریخ‌ سیستان‌، محمد بن‌ وصیف‌ سگزی‌ از اوایل‌ عهد قدرت‌ یعقوب‌ لیث‌ صفاری ‌(حک 247ـ265ق / 862-879م) در دستگاه‌ او بود و منصب‌ دبیری‌ داشت‌.  همچنین‌ دوران‌ پس‌ از یعقوب‌ را نیز درک كرد. ادب‌ را نیكو می‌دانست‌ و نخستین‌ كسی‌ بود كه‌ به‌ تقلید از اشعار عربی‌ به‌ فارسی‌ شعر سرود[۱].به‌ نظر می‌رسد مطلب  مؤلف‌ تاریخ‌ سیستان‌ كه‌ وی‌ را از نخستین‌ پایه‌گذاران وزن‌های‌ معمول‌ شعر در ادب‌ فارسی‌ دانسته‌ در مقایسه‌ با گفته‌های‌ دیگران‌ صحت‌ بیشتری‌ داشته‌ باشد. دلیل‌ این‌ ادعا را می‌توان‌ به‌ سستی‌ اشعار باقی‌ مانده‌ از شاعر نسبت‌ داد[۲].

ابیات‌ او شامل‌ 23 بیت‌ از دو قصیده ناقص‌ و دو قطعه‌ است‌. اولین‌ قصیده‌ به‌ مناسبت‌ كشته‌ شدن‌ عمار خارجی‌ در 251ق / 865م و در مدح‌ یعقوب‌، یک قطعه‌ به‌ سبب‌ شكست‌ رافع‌ بن‌ هرثمه‌ و قتل‌ او در273ق / 886م، یک قطعه‌ بعد از اسارت‌ عمرولیث‌ به‌ دست‌ سامانیان‌ در 287ق / 900م و دومین‌ قصیده‌ در باب‌ وقایع‌ سال‌های‌ 296ق / 909م و 297ق / 910م و گرفتاری‌ یعقوب‌ و طاهرـ پسران‌ محمد بن‌ عمرولیث‌ ـ سروده‌ شده است[۳].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌1، ص‌ 167-168.
  2. اقبال‌ آشتیانی‌، عباس‌. تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌. به‌ كوشش‌ میرهاشم‌ محدّث‌، تهران‌: نشرهما، 1376، ص‌ 133.
  3. مدبّری‌، محمود. احوال‌ و اشعار شاعران‌ بی‌دیوان. تهران‌: پانوس‌، 1370، ص‌10.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر