میرزا حسن عکاسباشی
عکاسباشی، میرزا حسن (1274 (یا 1272) – 1336ق/ 1858-1918م)، از نخستین عکاسان خطه فارس که عکسهای بسیاری از وی به یادگار مانده است.
میرزا حسن در جوانی به همراه پدرش برای تجارت به بوشهر رفت. پس از چندی راهی بحرین شد. در بحرین توسط یکی از کارمندان انگلیسی اداره پستخانه با فن عکاسی آشنا شد و به عنوان دستیار وی مشغول به کار شد.
پس از چهار سال به بمبئی رفت، همزمان با تدریس زبان فارسی به پارسیان مقیم هند، زبانهای انگلیسی و هندی را نیز فرا گرفت و دانش عکاسی خود را به کمک عکاسی انگلیسی در شهر پونا (Poona) کاملتر کرد. پس از 12 سال سکونت در بمبئی به کار عکاسی پرداخت و عکاسی را وسیله معاش خود قرار میدهد . 8 سال آخر اقامت 20 ساله او در هند به عکسبرداری از مناظر و بناهای تاریخی آن دیار میگذرد و سپس به ایران باز میگردد. در 1312ق/ 1894م در بندر بوشهر اولین عکاسخانه را دایر میکند.
وی در سفربه عتبات عالیات عکسهایی از بقاع متبرکه تهیه کرده، و به بوشهر باز میگردد. وی همچنین نخستین عکاسخانه کازرون را دایر کرد. در اواخر 1314ق/ 1896م به شیراز میرود و عکسهای بسیاری از رجال وقت، شعرا و مراسم و اماکن گوناگون تاریخی و مذهبی تهیه میکند و پس از یکسال به بوشهر باز میگردد. در 1316ق/ 1898م دوباره به شیراز باز میگردد و تا آخر عمر ساکن این شهر میشود.
در شیراز عکاسخانهای دایر میکند که محل رفت و آمد بزرگان، شعرا و دانشمندان هم عصرش میشود. وی علاوه بر چیرگی در فن عکاسی، به مطالعه و تحقیق در علوم و فنون دیگر نیز پرداخته و یکی از اولین کتابهای دستور زبان فارسی را به نام قانون سخن نوشته است. میرزا حسن عکاسباشی دارای خطی خوش در نستعلیق و نسخ و نیز ذوقی در سرودن شعر بوده است[۱][۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
تلخیص محمدرضا طهماسب پور