یشت ها: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''یشتها''' (yašt-hā)، | '''یشتها''' (yašt-hā)، یکی از بخشهای پنجگانه ''[[اوستا|اوستای]]'' کنونی و از مهمترین آنها. | ||
یشتها چهاردهمین | یشتها چهاردهمین «نسک» از بیست و یک نسک [[اوستا]]<nowiki/>ی [[ساسانیان|ساسانی]]<nowiki/>است. بخشی از این کتاب، از جمله «وهومن یشت» (بهمن یشت) که نسخه موجود زند وهومن یشت در تفسیر آن نگاشته شده، و چند یشت دیگر در دست نیست و امروز تنها بیست و یک یشت از میان همه آنها باقی مانده است<ref name=":0">صفا، ذبیحالله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، ص 112.</ref>. | ||
هر «یشت» شامل بخشهایی است | هر «یشت» شامل بخشهایی است که «کَرده» نام دارد و هر کرده به بندهایی تقسیم شده است.«یشت» از نظر لغت به معنی پرستش و نیایش و هم ریشه با واژه کهن «یسن» است که واژههای جشن و ایزد در [[فارسی|فارسی]] جدید از آن مشتق شده است. «یشتها» سرودهایی در ستایش خدایان کهن ایرانی مانند ناهید و مهر و تیشتر و جز آنان هستند<ref>تفضّلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 44 و 45.</ref>. | ||
یشتها منظوم به شعر 8 و 10 و 11 هجایی (سیلابی) است، اما بر اثر دخول برخی | یشتها منظوم به شعر 8 و 10 و 11 هجایی (سیلابی) است، اما بر اثر دخول برخی کلمات با هدف تفسیر و توضیح بیشتر، صورت شعری بسیاری از قطعات آن برهم خورده است. با این حال، محققان جدید توانستهاند با تشخیص کلمات زائد و بیرون راندن آنها، صورت منظوم اولیه بسیاری از یشتها را پیدا کنند<ref name=":0" />. | ||
باید دانست | باید دانست که یشتها در زمانهای مختلف سروده شده، چنانکه تاریخ نظم آنها از پیش از [[هخامنشیان|عهد هخامنشی]] آغاز و به اواسط عهد اشکانی کشیده میشود. | ||
از میان یشتها برخی | از میان یشتها برخی کوچک و شامل ادعیه و اوراد است. برخی دیگر به سبب برخورداری از اساطیرو داستانها و روایات ملی و ذکر اسامی شاهان و پهلوانان، اهمیت حماسی و ملی فراوانی دارد<ref>ابوالقاسمی، محسن. '''''راهنمای زبانهای باستانی ایران'''''. تهران: سمت، 1375، ج1، ص 6ـ 7.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[ساسانیان]] | |||
* [[اوستا]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۸
یشتها (yašt-hā)، یکی از بخشهای پنجگانه اوستای کنونی و از مهمترین آنها.
یشتها چهاردهمین «نسک» از بیست و یک نسک اوستای ساسانیاست. بخشی از این کتاب، از جمله «وهومن یشت» (بهمن یشت) که نسخه موجود زند وهومن یشت در تفسیر آن نگاشته شده، و چند یشت دیگر در دست نیست و امروز تنها بیست و یک یشت از میان همه آنها باقی مانده است[۱].
هر «یشت» شامل بخشهایی است که «کَرده» نام دارد و هر کرده به بندهایی تقسیم شده است.«یشت» از نظر لغت به معنی پرستش و نیایش و هم ریشه با واژه کهن «یسن» است که واژههای جشن و ایزد در فارسی جدید از آن مشتق شده است. «یشتها» سرودهایی در ستایش خدایان کهن ایرانی مانند ناهید و مهر و تیشتر و جز آنان هستند[۲].
یشتها منظوم به شعر 8 و 10 و 11 هجایی (سیلابی) است، اما بر اثر دخول برخی کلمات با هدف تفسیر و توضیح بیشتر، صورت شعری بسیاری از قطعات آن برهم خورده است. با این حال، محققان جدید توانستهاند با تشخیص کلمات زائد و بیرون راندن آنها، صورت منظوم اولیه بسیاری از یشتها را پیدا کنند[۱].
باید دانست که یشتها در زمانهای مختلف سروده شده، چنانکه تاریخ نظم آنها از پیش از عهد هخامنشی آغاز و به اواسط عهد اشکانی کشیده میشود.
از میان یشتها برخی کوچک و شامل ادعیه و اوراد است. برخی دیگر به سبب برخورداری از اساطیرو داستانها و روایات ملی و ذکر اسامی شاهان و پهلوانان، اهمیت حماسی و ملی فراوانی دارد[۳].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر