پرش به محتوا

یغمای جندقی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:4545457890.jpg|بندانگشتی|یغمای جندقی، قابل بازیابی از https://vidah.rozblog.com/post/1000]]
'''یغمای جندقی''' (1196ـ1276 ق / ؟م) متخلص به یغما شاعر، ‌خوشنویس.
'''یغمای جندقی''' (1196ـ1276 ق / ؟م) متخلص به یغما شاعر، ‌خوشنویس.


میرزا رحیم / یا ابوالحسن فرزند ابراهیم قلی در خور مرکز اصلی ولایت جندق و بیابانک، در خانواده‌ای تهیدست به دنیا آمد. در کودکی تحت تربیت امیر اسماعیل خان عامری، ‌حاکم جندق قرار گرفت و با استفاده از معلمان متعدد با علوم مقدماتی زمان آشنا شد. پس از آن نامش را به ابوالحسن تغییر داد و تخلص مجنون را برگزید. به تدریج با سمت منشی در دستگاه اسماعیل خان به خدمت پرداخت<ref>آل داود، سیدعلی. '''''مجموعه آثار یغمای جندقی'''''. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، چ 1، 1375ش، ج 1، ص 3، 4.</ref>. در 1216 ق / ؟م به خدمت سردار ذوالفقار خان حاکم [[سمنان]] و دامغان درآمد و مدت شش سال منشی او بود. سرانجام با سعایت بدخواهان مدتی به زندان افتاد. بعد از رهایی تخلصش را به یغما تغییر داد<ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. ‌تهران: خوارزمی، 1351ش، ج 1، ص 110.</ref>. او در [[قم]] ‌انجمن مفاکهه (مطایبه، شوخی) را تأسیس کرد که پس از چندی منحل شد<ref>'''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 161.</ref>. سپس به [[استان تهران|تهران]] آمد و با پایمردی حاجی میرزا آقاسی صدراعظم مقتدر [[محمدشاه قاجار|محمد شاه قاجار]] (حک 1250ـ1264 ق / ؟م) به دربار راه یافت<ref name=":0">نظمی، علی. '''''دویست سخنور'''''. تبریز: 2535، ‌ص 492.</ref>. او در اوایل به [[تصوف]] گرایش داشت، اما بعدها به مذهب شیخیه گروید<ref>آل داود، سیدعلی. '''''مجموعه آثار یغمای جندقی'''''. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، 1375ش، ج 1، ص 11.</ref>. یغما افزون بر نظم و نثر در خوشنویسی نیز دستی داشت و خط شکسته را نیکو می‌نوشت<ref name=":0" />. سرانجام در زادگاهش درگذشت و در بقعه امامزاده داود به خاک سپرده شد<ref>آل داود، سیدعلی. '''''مجموعه آثار یغمای جندقی'''''. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، 1375ش، ج 1، ص 13.</ref>. از آثارش می‌توان ''منشآت'' به نثر؛ ''غزلیات''؛ ''هجویات''؛ ''مراثی''؛ ''ترجیعات''؛ ''قطعات'' و ''رباعیات'' را نام برد<ref>'''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 162.</ref>.
میرزا رحیم / یا ابوالحسن فرزند ابراهیم قلی در خور مرکز اصلی ولایت جندق و بیابانک، در خانواده‌ای تهیدست به دنیا آمد. در کودکی تحت تربیت امیر اسماعیل خان عامری، ‌حاکم جندق قرار گرفت و با استفاده از معلمان متعدد با علوم مقدماتی زمان آشنا شد. پس از آن نامش را به ابوالحسن تغییر داد و تخلص مجنون را برگزید. به تدریج با سمت منشی در دستگاه اسماعیل خان به خدمت پرداخت<ref>آل داود، سیدعلی. '''''مجموعه آثار یغمای جندقی'''''. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، 1375ش، ج 1، ص 3، 4.</ref>. در 1216 ق / ؟م به خدمت سردار ذوالفقار خان حاکم [[سمنان]] و دامغان درآمد و مدت شش سال منشی او بود. سرانجام با سعایت بدخواهان مدتی به زندان افتاد. بعد از رهایی تخلصش را به یغما تغییر داد<ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. ‌تهران: خوارزمی، 1351ش، ج 1، ص 110.</ref>.  
 
او در [[قم]] ‌انجمن مفاکهه (مطایبه، شوخی) را تأسیس کرد که پس از چندی منحل شد<ref>'''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 161.</ref>. سپس به [[استان تهران|تهران]] آمد و با پایمردی حاجی میرزا آقاسی صدراعظم مقتدر [[محمدشاه قاجار|محمد شاه قاجار]] (حک 1250ـ1264 ق / ؟م) به دربار راه یافت<ref name=":0">نظمی، علی. '''''دویست سخنور'''''. تبریز: 2535، ‌ص 492.</ref>. او در اوایل به [[تصوف]] گرایش داشت، اما بعدها به مذهب شیخیه گروید<ref>آل داود، سیدعلی. '''''مجموعه آثار یغمای جندقی'''''. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، 1375ش، ج 1، ص 11.</ref>. یغما افزون بر نظم و نثر در خوشنویسی نیز دستی داشت و خط شکسته را نیکو می‌نوشت<ref name=":0" />. سرانجام در زادگاهش درگذشت و در بقعه امامزاده داود به خاک سپرده شد<ref>آل داود، سیدعلی. '''''مجموعه آثار یغمای جندقی'''''. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، 1375ش، ج 1، ص 13.</ref>. از آثارش می‌توان ''منشآت'' به نثر؛ ''غزلیات''؛ ''هجویات''؛ ''مراثی''؛ ''ترجیعات''؛ ''قطعات'' و ''رباعیات'' را نام برد<ref>'''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 162.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==
* [[تصوف]]
* [[سمنان]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
1ـ آل داود، سیدعلی. '''''مجموعه آثار یغمای جندقی'''''. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، چ 1، 1375ش، ج 1، ص 3، 4.
<references />
 
2ـ آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1351ش، ج 1، ص 110.
 
3ـ '''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 161.
 
4ـ نظمی، علی. '''''دویست سخنور'''''. تبریز: 2535، ‌ص 492.
 
5ـ آل داود، سیدعلی. '''''مجموعه آثار یغمای جندقی'''''. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، چ 1، 1375ش، ج 1، ص 11.
 
6ـ نظمی، علی. همان جا.
 
7ـآل داود، سیدعلی. '''''مجموعه آثار یغمای جندقی'''''. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، چ 1، 1375ش، ج 1، ص 13.


8ـ  '''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 162.
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۴

یغمای جندقی، قابل بازیابی از https://vidah.rozblog.com/post/1000

یغمای جندقی (1196ـ1276 ق / ؟م) متخلص به یغما شاعر، ‌خوشنویس.

میرزا رحیم / یا ابوالحسن فرزند ابراهیم قلی در خور مرکز اصلی ولایت جندق و بیابانک، در خانواده‌ای تهیدست به دنیا آمد. در کودکی تحت تربیت امیر اسماعیل خان عامری، ‌حاکم جندق قرار گرفت و با استفاده از معلمان متعدد با علوم مقدماتی زمان آشنا شد. پس از آن نامش را به ابوالحسن تغییر داد و تخلص مجنون را برگزید. به تدریج با سمت منشی در دستگاه اسماعیل خان به خدمت پرداخت[۱]. در 1216 ق / ؟م به خدمت سردار ذوالفقار خان حاکم سمنان و دامغان درآمد و مدت شش سال منشی او بود. سرانجام با سعایت بدخواهان مدتی به زندان افتاد. بعد از رهایی تخلصش را به یغما تغییر داد[۲].

او در قم ‌انجمن مفاکهه (مطایبه، شوخی) را تأسیس کرد که پس از چندی منحل شد[۳]. سپس به تهران آمد و با پایمردی حاجی میرزا آقاسی صدراعظم مقتدر محمد شاه قاجار (حک 1250ـ1264 ق / ؟م) به دربار راه یافت[۴]. او در اوایل به تصوف گرایش داشت، اما بعدها به مذهب شیخیه گروید[۵]. یغما افزون بر نظم و نثر در خوشنویسی نیز دستی داشت و خط شکسته را نیکو می‌نوشت[۴]. سرانجام در زادگاهش درگذشت و در بقعه امامزاده داود به خاک سپرده شد[۶]. از آثارش می‌توان منشآت به نثر؛ غزلیات؛ هجویات؛ مراثی؛ ترجیعات؛ قطعات و رباعیات را نام برد[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. آل داود، سیدعلی. مجموعه آثار یغمای جندقی. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، 1375ش، ج 1، ص 3، 4.
  2. آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. ‌تهران: خوارزمی، 1351ش، ج 1، ص 110.
  3. اثر آفرینان. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 161.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ نظمی، علی. دویست سخنور. تبریز: 2535، ‌ص 492.
  5. آل داود، سیدعلی. مجموعه آثار یغمای جندقی. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، 1375ش، ج 1، ص 11.
  6. آل داود، سیدعلی. مجموعه آثار یغمای جندقی. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، 1375ش، ج 1، ص 13.
  7. اثر آفرینان. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 162.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر