پرش به محتوا

یادگار زریران: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''يادگار زَريران‌،''' (پهلوي اَياتْكارِ زَريران)، رساله‌اي حماسي ـ مذهبي به زبان پهلوي. نخستين‌ كتابي‌ كه‌ پس‌ از يشت‌ها و ساير قطعات‌ داستاني‌ ''اوستا'' براي‌ گردآوردن‌ قسمتي‌ از روايات ايراني‌ نگاشته شده است‌. اصل‌ اين‌ كتاب‌ كه‌ ظا...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''يادگار زَريران‌،''' (پهلوي اَياتْكارِ زَريرانرساله‌اي حماسي ـ مذهبي به زبان پهلوي.
'''یادگار زَریران‌،''' (پهلوی اَیاتْكارِ زَریرانرساله‌ای حماسی ـ مذهبی به زبان پهلوی.


نخستين‌ كتابي‌ كه‌ پس‌ از يشت‌ها و ساير قطعات‌ داستاني‌ ''اوستا'' براي‌ گردآوردن‌ قسمتي‌ از روايات ايراني‌ نگاشته شده است‌. اصل‌ اين‌ كتاب‌ كه‌ ظاهراً نثر توأم‌ با شعر بوده‌ به‌ زبان‌ پارتي‌، اما صورت‌ كنوني‌ آن‌ به‌ زبان‌ و خط‌ پهلوي‌ است‌ و به‌ اوايل‌ سدة‌ 6 م‌ تعلق‌ دارد.<sup>1</sup>
نخستین‌ كتابی‌ كه‌ پس‌ از یشت‌ها و سایر قطعات‌ داستانی‌ ''[[اوستا]]'' برای‌ گردآوردن‌ قسمتی‌ از روایات ایرانی‌ نگاشته شده است‌. اصل‌ این‌ كتاب‌ كه‌ ظاهراً نثر توأم‌ با شعر بوده‌ به‌ زبان‌ [[پارتیان|پارتی‌]]، اما صورت‌ كنونی‌ آن‌ به‌ زبان‌ و خط‌ پهلوی‌ است‌ و به‌ اوایل‌ سده 6 م‌ تعلق‌ دارد<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی‌ در ایران‌'''''. تهران‌: امیركبیر، 1352، ص‌ 42.</ref><ref>تفضلی‌، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 267.</ref>.


كتاب‌ ''يادگار زرير'' داستان‌ زرير برادر گشتاسپ‌ و پسر وي‌ بستور است‌. نام‌ اين‌ دو پهلوان‌ در ''اوستا'' نيزديده‌ مي‌شود.<sup>2</sup>
كتاب‌ ''یادگار زریر'' داستان‌ زریر برادر گشتاسپ‌ و پسر وی‌ بستور است‌. نام‌ این‌ دو پهلوان‌ در ''[[اوستا]]'' نیزدیده‌ می‌شود<ref>تفضلی‌، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص 267- 268.</ref>.


تعداد كلمات‌ آن‌ نيز 3000 كلمه‌ است‌. با اين‌ حال‌، به‌ اعتقاد بنونيست [1]خاورشناس‌ معروف فرانسوي‌، نسخه‌هاي‌ موجود ''يادگار زريران‌'' صورت‌ مغشوش‌ و دست‌‌خورده‌اي‌ از يك‌ منظومة‌ متعلق‌ به‌ پيش‌ از سدة ‌3م‌ (عهد اشكانيان‌) است‌. اين‌ كتاب‌ در بعضي‌ از نسخ‌ «''شاهنامة‌ گشتاسب''» ناميده‌ شده‌ است‌. نخستين‌ و مهم‌ترين‌ ترجمة‌ آن‌ به‌ دست‌ گيگر[2] و به‌ زبان‌ آلماني‌ در 1890م ‌صورت‌ گرفت‌. اين‌ دانشمند تلاش‌ كرد رابطة ميان‌ ''يادگار زرير'' و ''شاهنامه‌'' را در داستان‌ جنگ ارجاسپ‌ و گشتاسپ‌ آشكار كند. بجز او تئودور نولدكه[3] نيز در باب‌ آن‌ تحقيقاتي‌ كرده‌ است‌.<sup>3</sup>
تعداد كلمات‌ آن‌ نیز 3000 كلمه‌ است‌. با این‌ حال‌، به‌ اعتقاد بنونیست [ E. Benveniste]خاورشناس‌ معروف فرانسوی‌، نسخه‌های‌ موجود ''یادگار زریران‌'' صورت‌ مغشوش‌ و دست‌‌خورده‌ای‌ از یک منظومه متعلق‌ به‌ پیش‌ از سده ‌3م‌ (عهد اشكانیان‌) است‌. این‌ كتاب‌ در بعضی‌ از نسخ‌ «''شاهنامه گشتاسب''» نامیده‌ شده‌ است‌. نخستین‌ و مهم‌ترین‌ ترجمه آن‌ به‌ دست‌ گیگر[Geiger] و به‌ زبان‌ آلمانی‌ در 1890م ‌صورت‌ گرفت‌. این‌ دانشمند تلاش‌ كرد رابطه میان‌ ''یادگار زریر'' و ''[[شاهنامه فردوسی|شاهنامه‌]]'' را در داستان‌ جنگ ارجاسپ‌ و گشتاسپ‌ آشكار كند. بجز او تئودور نولدكه[Nōldeke] نیز در باب‌ آن‌ تحقیقاتی‌ كرده‌ است‌<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی‌ در ایران‌'''''. تهران‌: امیركبیر، 1352، ص‌ 42 - 43.</ref>.


''يادگار زريران‌'' اثري‌ گيرا و پر كشش‌ و داراي‌ روح‌ حماسي‌ و لحن‌ شاعرانه‌ است‌ و در هر جا كه ‌اقتضا كند، زبان‌ آن‌ سرشار از تشبيهات‌ مبالغه‌آميز مي‌شود. با ''شاهنامه‌'' به‌ ويژه‌ از نظر واژگان‌ شباهت زيادي‌ دارد.<sup>4</sup> متن رساله به فارسي نيز برگردانده شده است.<sup>5</sup>
''یادگار زریران‌'' اثری‌ گیرا و پر كشش‌ و دارای‌ روح‌ حماسی‌ و لحن‌ شاعرانه‌ است‌ و در هر جا كه ‌اقتضا كند، زبان‌ آن‌ سرشار از تشبیهات‌ مبالغه‌آمیز می‌شود. با ''شاهنامه‌'' به‌ ویژه‌ از نظر واژگان‌ شباهت زیادی‌ دارد<ref>سمیعی‌، احمد. '''''ادبیات‌ ساسانی‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 43.</ref>. متن رساله به [[فارسی]] نیز برگردانده شده است<ref>تفضلی‌، احمد. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص 268، حاشیه 3. </ref><ref>اكبرزاده‌، داریوش‌. '''''شاهنامه‌ و زبان‌ پهلوی‌'''''. تهران‌: پازینه‌، 1379، ص‌ 128ـ 162.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[اوستا]]
* [[پارتیان]]


# صفا، ذبيح‌الله‌. '''''حماسه‌سرايي‌ در ايران‌'''''. تهران‌: اميركبير، 1352، ص‌ 42؛ تفضلي‌، احمد. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 267.
== مآخذ ==
# تفضلي. همان. ص 267- 268.
<references />
# صفا. همان. ص‌ 42 - 43.
# سميعي‌، احمد. '''''ادبيات‌ ساساني‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 43.
# براي ترجمه‌هاي فارسي، نك: تفضلي. همان. ص 268، حاشية 3. و نيز نك‌: اكبرزاده‌، داريوش‌. '''''شاهنامه‌ و زبان‌ پهلوي‌'''''. تهران‌: پازينه‌، 1379، ص‌ 128ـ 162.


[1]. E. Benveniste
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
[2]. Geiger
 
[3]. Nōldeke


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۱

یادگار زَریران‌، (پهلوی اَیاتْكارِ زَریران)، رساله‌ای حماسی ـ مذهبی به زبان پهلوی.

نخستین‌ كتابی‌ كه‌ پس‌ از یشت‌ها و سایر قطعات‌ داستانی‌ اوستا برای‌ گردآوردن‌ قسمتی‌ از روایات ایرانی‌ نگاشته شده است‌. اصل‌ این‌ كتاب‌ كه‌ ظاهراً نثر توأم‌ با شعر بوده‌ به‌ زبان‌ پارتی‌، اما صورت‌ كنونی‌ آن‌ به‌ زبان‌ و خط‌ پهلوی‌ است‌ و به‌ اوایل‌ سده 6 م‌ تعلق‌ دارد[۱][۲].

كتاب‌ یادگار زریر داستان‌ زریر برادر گشتاسپ‌ و پسر وی‌ بستور است‌. نام‌ این‌ دو پهلوان‌ در اوستا نیزدیده‌ می‌شود[۳].

تعداد كلمات‌ آن‌ نیز 3000 كلمه‌ است‌. با این‌ حال‌، به‌ اعتقاد بنونیست [ E. Benveniste]خاورشناس‌ معروف فرانسوی‌، نسخه‌های‌ موجود یادگار زریران‌ صورت‌ مغشوش‌ و دست‌‌خورده‌ای‌ از یک منظومه متعلق‌ به‌ پیش‌ از سده ‌3م‌ (عهد اشكانیان‌) است‌. این‌ كتاب‌ در بعضی‌ از نسخ‌ «شاهنامه گشتاسب» نامیده‌ شده‌ است‌. نخستین‌ و مهم‌ترین‌ ترجمه آن‌ به‌ دست‌ گیگر[Geiger] و به‌ زبان‌ آلمانی‌ در 1890م ‌صورت‌ گرفت‌. این‌ دانشمند تلاش‌ كرد رابطه میان‌ یادگار زریر و شاهنامه‌ را در داستان‌ جنگ ارجاسپ‌ و گشتاسپ‌ آشكار كند. بجز او تئودور نولدكه[Nōldeke] نیز در باب‌ آن‌ تحقیقاتی‌ كرده‌ است‌[۴].

یادگار زریران‌ اثری‌ گیرا و پر كشش‌ و دارای‌ روح‌ حماسی‌ و لحن‌ شاعرانه‌ است‌ و در هر جا كه ‌اقتضا كند، زبان‌ آن‌ سرشار از تشبیهات‌ مبالغه‌آمیز می‌شود. با شاهنامه‌ به‌ ویژه‌ از نظر واژگان‌ شباهت زیادی‌ دارد[۵]. متن رساله به فارسی نیز برگردانده شده است[۶][۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. صفا، ذبیح‌الله‌. حماسه‌سرایی‌ در ایران‌. تهران‌: امیركبیر، 1352، ص‌ 42.
  2. تفضلی‌، احمد. تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 267.
  3. تفضلی‌، احمد. تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص 267- 268.
  4. صفا، ذبیح‌الله‌. حماسه‌سرایی‌ در ایران‌. تهران‌: امیركبیر، 1352، ص‌ 42 - 43.
  5. سمیعی‌، احمد. ادبیات‌ ساسانی‌. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 43.
  6. تفضلی‌، احمد. تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص 268، حاشیه 3.
  7. اكبرزاده‌، داریوش‌. شاهنامه‌ و زبان‌ پهلوی‌. تهران‌: پازینه‌، 1379، ص‌ 128ـ 162.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر