رساله قُشَیریه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
رساله قُشَیریه، رسالهای به [[عربی|زبان عربی]] در [[تصوف]]، تألیف عبدالکریم بن هوازن قشیری [376-465ق]. | رساله قُشَیریه، رسالهای به [[عربی|زبان عربی]] در [[تصوف]]، تألیف عبدالکریم بن هوازن قشیری [376-465ق]. | ||
این رساله درباره عقاید، اصول و مبادی [[صوفیه]] و از معتبرترین آثار در تصوف است<ref name=":0">زرینكوب، عبدالحسین'''. ''ارزش میراث صوفیه'''''. تهران: امیركبیر، چ 4، 2536 (1356)،ص 133.</ref>. مؤلف آن از فقها، ادبا و [[صوفیه|صوفیان]] مشهور خراسان در سده 5 ق / 11 م به شمار میرود<ref>مصاحب، غلامحسین'''. ''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی ، چ 3، 1381، ج 1، ص 27 (ذیل ابوالقاسم قشیری).</ref>. قشیری در 437 ق / ؟م نگارش این رساله را آغاز کرد و در اوایل 438 ق آن را به پایان برد. رساله قشیریه شامل دو فصل و 54 باب است. فصل نخست در بیان عقاید [[صوفیه|صوفیان]] در مسائل اصول و فصل دوم، نتیجه و تلخیصی از فصل پیشین است<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''ترجمه رساله قشیریه'''''. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چ 2، 1361، ص 14 (مقدمه)، 68.</ref>. قشیری در این رساله ابتدا به اجمال احوال مشاهیر [[صوفیه]] از ابراهیم اَدهم (د 161 / 162 ق / ؟م) تا ابوعبدالله رودباری (د 322 / 323 ق/ ؟م) را آورده است<ref name=":0" />. سپس به تفسیر 50 اصطلاح و تعبیر [[صوفیه]] میپردازد و توضیحاتی درباره هر یک از آنها به دست میدهد<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''ترجمه رساله قشیریه'''''. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چ 2، 1361، ص 14 (مقدمه)، 69.</ref>. از میان این اصطلاحات و تعابیر میتوان به: قبض و بسط، هیبت و [[انس]]، تواجد و [[وجه دین|وجه]] و وجود، جمع و تفریق، [[فنا]] و بقا و صحو و سکر اشاره کرد<ref>نفیسی، سعید. '''''سرچشمه تصوف در ایران'''''. تهران: فروغی ، 1343، ص 106.</ref>. این رساله شروحی دارد، از جمله شرحی به عربی از شیخ الاسلام زکریا انصاری (926 ق / 1519 م) با عنوان، احکام الدلاله علی تحریر الرساله و شرحی به [[فارسی]] که سید محمد گیسودراز (د 825 ق/ 1421 م) صوفی بزرگ چشتی آن را نوشته است<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''ترجمه رساله قشیریه'''''. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چ 2، 1361، ص 14 (مقدمه)، 72.</ref>. از رساله قشیریه ترجمههایی نیز به [[فارسی]] صورت گرفته است. به طور نمونه، خواجه امام ابوعلی بن احمد عثمانی از شاگردان مؤلف آن را به [[فارسی]] برگرداند. همین برگردان را ابوالفتح عبدالرحمان نیشابوری در 550 ق / ؟م تصحیح کرد<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر ، چ 1، 1372، ص 207.</ref>. استاد فقید، [[فروزانفر، بدیع الزمان|بدیعالزمان فروزانفر]] نیز آن را به [[فارسی]] برگردان و در [[استان تهران|تهران]] به چاپ رسانده است<ref>رضایتی کیشه خاله، محرم. '''''تحقیق در رساله قشیریه با تأملی در افکار و آثار امام قشیری'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1384.</ref>. | این رساله درباره عقاید، اصول و مبادی [[صوفیه]] و از معتبرترین آثار در [[تصوف]] است<ref name=":0">زرینكوب، عبدالحسین'''. ''ارزش میراث صوفیه'''''. تهران: امیركبیر، چ 4، 2536 (1356)،ص 133.</ref>. مؤلف آن از فقها، ادبا و [[صوفیه|صوفیان]] مشهور خراسان در سده 5 ق / 11 م به شمار میرود<ref>مصاحب، غلامحسین'''. ''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی ، چ 3، 1381، ج 1، ص 27 (ذیل ابوالقاسم قشیری).</ref>. قشیری در 437 ق / ؟م نگارش این رساله را آغاز کرد و در اوایل 438 ق آن را به پایان برد. رساله قشیریه شامل دو فصل و 54 باب است. فصل نخست در بیان عقاید [[صوفیه|صوفیان]] در مسائل اصول و فصل دوم، نتیجه و تلخیصی از فصل پیشین است<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''ترجمه رساله قشیریه'''''. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چ 2، 1361، ص 14 (مقدمه)، 68.</ref>. قشیری در این رساله ابتدا به اجمال احوال مشاهیر [[صوفیه]] از ابراهیم اَدهم (د 161 / 162 ق / ؟م) تا ابوعبدالله رودباری (د 322 / 323 ق/ ؟م) را آورده است<ref name=":0" />. سپس به تفسیر 50 اصطلاح و تعبیر [[صوفیه]] میپردازد و توضیحاتی درباره هر یک از آنها به دست میدهد<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''ترجمه رساله قشیریه'''''. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چ 2، 1361، ص 14 (مقدمه)، 69.</ref>. از میان این اصطلاحات و تعابیر میتوان به: قبض و بسط، هیبت و [[انس]]، تواجد و [[وجه دین|وجه]] و وجود، جمع و تفریق، [[فنا]] و بقا و صحو و سکر اشاره کرد<ref>نفیسی، سعید. '''''سرچشمه تصوف در ایران'''''. تهران: فروغی ، 1343، ص 106.</ref>. این رساله شروحی دارد، از جمله شرحی به [[عربی]] از شیخ الاسلام زکریا انصاری (926 ق / 1519 م) با عنوان، احکام الدلاله علی تحریر الرساله و شرحی به [[فارسی]] که سید محمد گیسودراز (د 825 ق/ 1421 م) صوفی بزرگ چشتی آن را نوشته است<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''ترجمه رساله قشیریه'''''. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چ 2، 1361، ص 14 (مقدمه)، 72.</ref>. از رساله قشیریه ترجمههایی نیز به [[فارسی]] صورت گرفته است. به طور نمونه، خواجه امام ابوعلی بن احمد عثمانی از شاگردان مؤلف آن را به [[فارسی]] برگرداند. همین برگردان را ابوالفتح عبدالرحمان نیشابوری در 550 ق / ؟م تصحیح کرد<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر ، چ 1، 1372، ص 207.</ref>. استاد فقید، [[فروزانفر، بدیع الزمان|بدیعالزمان فروزانفر]] نیز آن را به [[فارسی]] برگردان و در [[استان تهران|تهران]] به چاپ رسانده است<ref>رضایتی کیشه خاله، محرم. '''''تحقیق در رساله قشیریه با تأملی در افکار و آثار امام قشیری'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1384.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[ | * [[تصوف]] | ||
* [[فارسی]] | * [[فارسی]] | ||
* [[صوفیه]] | * [[صوفیه]] | ||
== | == مآخذ == | ||
<references /> | <references /> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۷
رساله قُشَیریه، رسالهای به زبان عربی در تصوف، تألیف عبدالکریم بن هوازن قشیری [376-465ق].
این رساله درباره عقاید، اصول و مبادی صوفیه و از معتبرترین آثار در تصوف است[۱]. مؤلف آن از فقها، ادبا و صوفیان مشهور خراسان در سده 5 ق / 11 م به شمار میرود[۲]. قشیری در 437 ق / ؟م نگارش این رساله را آغاز کرد و در اوایل 438 ق آن را به پایان برد. رساله قشیریه شامل دو فصل و 54 باب است. فصل نخست در بیان عقاید صوفیان در مسائل اصول و فصل دوم، نتیجه و تلخیصی از فصل پیشین است[۳]. قشیری در این رساله ابتدا به اجمال احوال مشاهیر صوفیه از ابراهیم اَدهم (د 161 / 162 ق / ؟م) تا ابوعبدالله رودباری (د 322 / 323 ق/ ؟م) را آورده است[۱]. سپس به تفسیر 50 اصطلاح و تعبیر صوفیه میپردازد و توضیحاتی درباره هر یک از آنها به دست میدهد[۴]. از میان این اصطلاحات و تعابیر میتوان به: قبض و بسط، هیبت و انس، تواجد و وجه و وجود، جمع و تفریق، فنا و بقا و صحو و سکر اشاره کرد[۵]. این رساله شروحی دارد، از جمله شرحی به عربی از شیخ الاسلام زکریا انصاری (926 ق / 1519 م) با عنوان، احکام الدلاله علی تحریر الرساله و شرحی به فارسی که سید محمد گیسودراز (د 825 ق/ 1421 م) صوفی بزرگ چشتی آن را نوشته است[۶]. از رساله قشیریه ترجمههایی نیز به فارسی صورت گرفته است. به طور نمونه، خواجه امام ابوعلی بن احمد عثمانی از شاگردان مؤلف آن را به فارسی برگرداند. همین برگردان را ابوالفتح عبدالرحمان نیشابوری در 550 ق / ؟م تصحیح کرد[۷]. استاد فقید، بدیعالزمان فروزانفر نیز آن را به فارسی برگردان و در تهران به چاپ رسانده است[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ زرینكوب، عبدالحسین. ارزش میراث صوفیه. تهران: امیركبیر، چ 4، 2536 (1356)،ص 133.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی ، چ 3، 1381، ج 1، ص 27 (ذیل ابوالقاسم قشیری).
- ↑ فروزانفر، بدیعالزمان. ترجمه رساله قشیریه. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چ 2، 1361، ص 14 (مقدمه)، 68.
- ↑ فروزانفر، بدیعالزمان. ترجمه رساله قشیریه. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چ 2، 1361، ص 14 (مقدمه)، 69.
- ↑ نفیسی، سعید. سرچشمه تصوف در ایران. تهران: فروغی ، 1343، ص 106.
- ↑ فروزانفر، بدیعالزمان. ترجمه رساله قشیریه. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی ، چ 2، 1361، ص 14 (مقدمه)، 72.
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر ، چ 1، 1372، ص 207.
- ↑ رضایتی کیشه خاله، محرم. تحقیق در رساله قشیریه با تأملی در افکار و آثار امام قشیری. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1384.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر