پرش به محتوا

مثنوی معنوی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:مثنوی معنوی.png|بندانگشتی|مثنوی معنوی برگرفته از سایت انتشارات هرمس قابل بازیابی از https://www.hermespub.ir/product/%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/]]
[[پرونده:مثنوی معنوی.png|بندانگشتی|مثنوی معنوی برگرفته از سایت انتشارات هرمس قابل بازیابی از https://www.hermespub.ir/product/%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/]]
مثنوی معنوی، منظومه‌ای عرفانی سروده جلال‌الدین محمد بلخی رومی مشهور به [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]]<sup>*</sup> در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است<ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''‌دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.</ref>. [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسام‌الدین چلبی به نظم مثنوی پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود<ref>فروزانفر، بدیع‌الزمان. '''''رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلال‌الدین محمد'''''، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.</ref>. کار نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسام‌الدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند مولوی، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید<ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''پله پله تا ملاقات خدا'''''، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.</ref>. اگر [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] حماسه دوره باستانی قوم ایرانی است، مثنوی مولوی را می‌توان حماسه ایران پس از اسلام خواند<ref>اسلامی ندوشن، ‌محمدعلی. '''''باغ سبز عشق، گزیده مثنوی'''''، تهران: یزدان، ‌چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).</ref>. سبک و شیوه قصه سرایی مولوی در این منظومه در واقع به طرز و شیوه [[کلیله و دمنه]]<sup>*</sup> و تا حدودی [[هزار و یک شب(ادبیات)|هزار و یکشب]] است<ref>جمال زاده، محمدعلی. '''''بانگ نای (داستان های مثنوی مولوی)'''''، با مقدمه بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران: انجمن کتاب، ‌1335 ش (تاریخ مقدمه)، ‌ص 13 (دیباچه).</ref>. این کتاب به بیشتر زبان‌های دنیا برگردانیده شده است. نیکلسن(Nicholson) تمام مثنوی را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخه‌ای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر کرده است. بر مثنوی شروح متعددی نیز نوشته شده که از آن جمله می‌توان به نثر و شرح مثنوی از عبدالباقی گولپینارلی به ترکی و شرح فارسی آن توسط [[فروزانفر، بدیع الزمان|فروزانفر]]<sup>*</sup> اشاره کرد<ref>زمانی، کریم. '''''میناگر عشق'''''، ‌تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.</ref><ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''‌دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 869، 870.</ref><ref>تلمذ حسین. '''''مرآت‌المثنوی'''''، تصحیح، ‌مقدمه و کشف‌الابیات به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ‌ص 16 (پیشگفتار).</ref>.
مثنوی معنوی، منظومه‌ای عرفانی سروده جلال‌الدین محمد بلخی رومی مشهور به [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است<ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''‌دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.</ref>. [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسام‌الدین چلبی به نظم مثنوی پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود<ref>فروزانفر، بدیع‌الزمان. '''''رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلال‌الدین محمد'''''، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.</ref>. کار نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسام‌الدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]]، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید<ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''پله پله تا ملاقات خدا'''''، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.</ref>. اگر [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] حماسه دوره باستانی قوم ایرانی است، مثنوی مولوی را می‌توان حماسه ایران پس از اسلام خواند<ref>اسلامی ندوشن، ‌محمدعلی. '''''باغ سبز عشق، گزیده مثنوی'''''، تهران: یزدان، ‌چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).</ref>. سبک و شیوه قصه سرایی [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در این منظومه در واقع به طرز و شیوه [[کلیله و دمنه]] و تا حدودی [[هزار و یک شب(ادبیات)|هزار و یکشب]] است<ref>جمال زاده، محمدعلی. '''''بانگ نای (داستان های مثنوی مولوی)'''''، با مقدمه بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران: انجمن کتاب، ‌1335 ش (تاریخ مقدمه)، ‌ص 13 (دیباچه).</ref>. این کتاب به بیشتر زبان‌های دنیا برگردانیده شده است. نیکلسن(Nicholson) تمام مثنوی را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخه‌ای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر کرده است. بر مثنوی شروح متعددی نیز نوشته شده که از آن جمله می‌توان به نثر و شرح مثنوی از عبدالباقی گولپینارلی به [[ترکی]] و شرح فارسی آن توسط [[فروزانفر، بدیع الزمان|فروزانفر]] اشاره کرد<ref>زمانی، کریم. '''''میناگر عشق'''''، ‌تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.</ref><ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''‌دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 869، 870.</ref><ref>تلمذ حسین. '''''مرآت‌المثنوی'''''، تصحیح، ‌مقدمه و کشف‌الابیات به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ‌ص 16 (پیشگفتار).</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۱: خط ۱۱:


== مآخذ ==
== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۹

مثنوی معنوی برگرفته از سایت انتشارات هرمس قابل بازیابی از https://www.hermespub.ir/product/%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/

مثنوی معنوی، منظومه‌ای عرفانی سروده جلال‌الدین محمد بلخی رومی مشهور به مولوی در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است[۱]. مولوی در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسام‌الدین چلبی به نظم مثنوی پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود[۲]. کار نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسام‌الدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند مولوی، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید[۳]. اگر شاهنامه حماسه دوره باستانی قوم ایرانی است، مثنوی مولوی را می‌توان حماسه ایران پس از اسلام خواند[۴]. سبک و شیوه قصه سرایی مولوی در این منظومه در واقع به طرز و شیوه کلیله و دمنه و تا حدودی هزار و یکشب است[۵]. این کتاب به بیشتر زبان‌های دنیا برگردانیده شده است. نیکلسن(Nicholson) تمام مثنوی را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخه‌ای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر کرده است. بر مثنوی شروح متعددی نیز نوشته شده که از آن جمله می‌توان به نثر و شرح مثنوی از عبدالباقی گولپینارلی به ترکی و شرح فارسی آن توسط فروزانفر اشاره کرد[۶][۷][۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، ‌دانشنامه ادب فارسی (2)، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.
  2. فروزانفر، بدیع‌الزمان. رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلال‌الدین محمد، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.
  3. زرین کوب، عبدالحسین. پله پله تا ملاقات خدا، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.
  4. اسلامی ندوشن، ‌محمدعلی. باغ سبز عشق، گزیده مثنوی، تهران: یزدان، ‌چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).
  5. جمال زاده، محمدعلی. بانگ نای (داستان های مثنوی مولوی)، با مقدمه بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران: انجمن کتاب، ‌1335 ش (تاریخ مقدمه)، ‌ص 13 (دیباچه).
  6. زمانی، کریم. میناگر عشق، ‌تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.
  7. بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، ‌دانشنامه ادب فارسی (2)، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 869، 870.
  8. تلمذ حسین. مرآت‌المثنوی، تصحیح، ‌مقدمه و کشف‌الابیات به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ‌ص 16 (پیشگفتار).

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر