پرش به محتوا

مثنوی معنوی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «مثنوی معنوی، منظومه‌ای عرفانی سرودة جلال‌الدین محمد بلخی رومی مشهور به مولوی<sup>*</sup> در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است.<sup>1</sup> مولوی در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسام‌الدین چلبی به نظم ''مثنوی'' پرداخت و ابت...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
مثنوی معنوی، منظومه‌ای عرفانی سرودة جلال‌الدین محمد بلخی رومی مشهور به مولوی<sup>*</sup> در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است.<sup>1</sup> مولوی در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسام‌الدین چلبی به نظم ''مثنوی'' پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود.<sup>2</sup> كار نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسام‌الدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند مولوی، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید.<sup>3</sup> اگر شاهنامه حماسة دوره باستانی قوم ایرانی است، ''مثنوی'' مولوی را می‌توان حماسة ایران پس از اسلام خواند.<sup>4</sup> سبك و شیوة قصه سرایی مولوی در این منظومه در واقع به طرز و شیوة ''كلیله و دمنه''<sup>*</sup> و تا حدودی ''[[هزار و یک شب(ادبیات)|هزار و یكشب]]'' است.<sup>5</sup> این كتاب به بیشتر زبان‌های دنیا برگردانیده شده است. نیكلسن[1] تمام ''مثنوی'' را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخه‌ای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر كرده است. بر ''مثنوی'' شروح متعددی نیز نوشته شده كه از آن جمله می‌توان به ''نثر و شرح مثنوی'' از عبدالباقی گولپینارلی به تركی و شرح فارسی آن توسط فروزانفر<sup>*</sup> اشاره كرد.<sup>6</sup>  
[[پرونده:مثنوی معنوی.png|بندانگشتی|مثنوی معنوی برگرفته از سایت انتشارات هرمس قابل بازیابی از https://www.hermespub.ir/product/%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/]]
مثنوی معنوی، منظومه‌ای عرفانی سروده جلال‌الدین محمد بلخی رومی مشهور به [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است<ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''‌دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.</ref>. [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسام‌الدین چلبی به نظم مثنوی پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود<ref>فروزانفر، بدیع‌الزمان. '''''رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلال‌الدین محمد'''''، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.</ref>. کار نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسام‌الدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]]، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید<ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''پله پله تا ملاقات خدا'''''، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.</ref>. اگر [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] حماسه دوره باستانی قوم ایرانی است، مثنوی مولوی را می‌توان حماسه ایران پس از اسلام خواند<ref>اسلامی ندوشن، ‌محمدعلی. '''''باغ سبز عشق، گزیده مثنوی'''''، تهران: یزدان، ‌چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).</ref>. سبک و شیوه قصه سرایی [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در این منظومه در واقع به طرز و شیوه [[کلیله و دمنه]] و تا حدودی [[هزار و یک شب(ادبیات)|هزار و یکشب]] است<ref>جمال زاده، محمدعلی. '''''بانگ نای (داستان های مثنوی مولوی)'''''، با مقدمه بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران: انجمن کتاب، ‌1335 ش (تاریخ مقدمه)، ‌ص 13 (دیباچه).</ref>. این کتاب به بیشتر زبان‌های دنیا برگردانیده شده است. نیکلسن(Nicholson) تمام مثنوی را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخه‌ای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر کرده است. بر مثنوی شروح متعددی نیز نوشته شده که از آن جمله می‌توان به نثر و شرح مثنوی از عبدالباقی گولپینارلی به [[ترکی]] و شرح فارسی آن توسط [[فروزانفر، بدیع الزمان|فروزانفر]] اشاره کرد<ref>زمانی، کریم. '''''میناگر عشق'''''، ‌تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.</ref><ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''‌دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 869، 870.</ref><ref>تلمذ حسین. '''''مرآت‌المثنوی'''''، تصحیح، ‌مقدمه و کشف‌الابیات به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ‌ص 16 (پیشگفتار).</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1ـ بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، ''‌دانشنامة ادب فارسی (2)''، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.
* [[مولوی، جلال الدین محمد]]
* [[شاهنامه فردوسی]]
* [[کلیله و دمنه]]
* [[هزار و یک شب(ادبیات)]]
* [[فروزانفر، بدیع الزمان|فروزانفر]]


2ـ فروزانفر، بدیع‌الزمان. ''رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلال‌الدین محمد''، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.
== مآخذ ==
<references />


3ـ زرین كوب، عبدالحسین. ''پله پله تا ملاقات خدا''، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
4ـ اسلامی ندوشن، ‌محمدعلی. ''باغ سبز عشق، گزیدة مثنوی''، تهران: یزدان، ‌چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).
 
5ـ جمال زاده، محمدعلی. ''بانگ نای (داستانهای مثنوی مولوی)''، با مقدمة بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران: انجمن كتاب، ‌1335 ش (تاریخ مقدمه)، ‌ص 13 (دیباچه).
 
6ـ بصیر مژدهی. همان، ص 869، 870.
 
و نیز نگ: تلمذ حسین. ''مرآت‌المثنوی''، تصحیح، ‌مقدمه و كشف‌الابیات به كوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ‌ص 16 (پیشگفتار)؛ زمانی، كریم. ''میناگر عشق''، ‌تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.
 
 
 
----[1]. Nicholson.  


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۹

مثنوی معنوی برگرفته از سایت انتشارات هرمس قابل بازیابی از https://www.hermespub.ir/product/%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/

مثنوی معنوی، منظومه‌ای عرفانی سروده جلال‌الدین محمد بلخی رومی مشهور به مولوی در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است[۱]. مولوی در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسام‌الدین چلبی به نظم مثنوی پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود[۲]. کار نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسام‌الدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند مولوی، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید[۳]. اگر شاهنامه حماسه دوره باستانی قوم ایرانی است، مثنوی مولوی را می‌توان حماسه ایران پس از اسلام خواند[۴]. سبک و شیوه قصه سرایی مولوی در این منظومه در واقع به طرز و شیوه کلیله و دمنه و تا حدودی هزار و یکشب است[۵]. این کتاب به بیشتر زبان‌های دنیا برگردانیده شده است. نیکلسن(Nicholson) تمام مثنوی را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخه‌ای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر کرده است. بر مثنوی شروح متعددی نیز نوشته شده که از آن جمله می‌توان به نثر و شرح مثنوی از عبدالباقی گولپینارلی به ترکی و شرح فارسی آن توسط فروزانفر اشاره کرد[۶][۷][۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، ‌دانشنامه ادب فارسی (2)، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.
  2. فروزانفر، بدیع‌الزمان. رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلال‌الدین محمد، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.
  3. زرین کوب، عبدالحسین. پله پله تا ملاقات خدا، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.
  4. اسلامی ندوشن، ‌محمدعلی. باغ سبز عشق، گزیده مثنوی، تهران: یزدان، ‌چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).
  5. جمال زاده، محمدعلی. بانگ نای (داستان های مثنوی مولوی)، با مقدمه بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران: انجمن کتاب، ‌1335 ش (تاریخ مقدمه)، ‌ص 13 (دیباچه).
  6. زمانی، کریم. میناگر عشق، ‌تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.
  7. بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، ‌دانشنامه ادب فارسی (2)، ‌ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 869، 870.
  8. تلمذ حسین. مرآت‌المثنوی، تصحیح، ‌مقدمه و کشف‌الابیات به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ‌ص 16 (پیشگفتار).

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر