مصباح الهدایه: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۳

مصباح‌الهدایه، کتابی به فارسی در تصوف و اخلاق اثر عزالدین محمود بن علی کاشانی (و 735 ق)^[۱]. برخی این کتاب را ترجمه عوارف‌المعارف شهاب‌الدین عمر سهروردی (و 632 ق) صوفی و دانشمند مشهور ایرانی دانسته‌اند، حال آنکه مصباح‌الهدایه تحریری نسبتاً آزاد به فارسی است، و اگرچه بیشتر اصول و فروع عوارف‌المعارف را دربر دارد، اما فاقد اسانید آن است. دیگر آنکه ترتیب آن نیز در قیاس با عوارف‌المعارف فرق دارد و نویسنده خود مطالبی بر آن افزوده است^[۲]. این کتاب در ده باب و هر باب در ده فصل نوشته شده است: باب‌های آن را به ترتیب:

اعتقادات؛
علوم؛
معارف؛
اصطلاحات صوفیان؛
مستحسنات متصوفه؛
آداب؛
اعمال؛
اخلاق؛
مقامات؛
احوال، ‌تشکیل می‌دهند^[۳].

مصباح‌الهدایه عبارات فصیح و لطیفی دارد و جای جای آن به اشعار و اقوال عربی و فارسی آراسته شده است. عماد فقیه کرمانی (و 773 ق) این کتاب را به نام طریقت نامه به نظم درآورده و مطالبی را به آن افزوده است^[۱].این کتاب یکبار در لکه نو و بار دیگر در 1325 ش به اهتمام و تصحیح استاد جلال همایی در تهران به چاپ رسیده است. در طی سال‌های اخیر نیز نسخه همایی توسط انجمن آثار ملی تجدید چاپ شده است^[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ مصاحب، ‌غلامحسین. دایره المعارف فارسی، ‌تهران: جیبی، چ 2، 1381 ش، ج 2، ب 2، ص 2786.
↑ حلبی، ‌علی اصغر. مبانی عرفان و احوال عارفان، تهران: اساطیر، ‌چ 2، 1377 ش، ص 621.
↑ عزالدین کاشانی، عزالدین محمود بن علی. مصباح‌الهدایه و مفتاح‌الکفایه، ‌با تصحیح و مقدمه و تعلیقات جلال‌الدین همایی، ‌تهران: سنایی، ‌چ 2، ص 32، 3
↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار، ‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372 ش، ص 373.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ مصاحب، ‌غلامحسین. دایره المعارف فارسی، ‌تهران: جیبی، چ 2، 1381 ش، ج 2، ب 2، ص 2786.

[2] حلبی، ‌علی اصغر. مبانی عرفان و احوال عارفان، تهران: اساطیر، ‌چ 2، 1377 ش، ص 621.

[3] عزالدین کاشانی، عزالدین محمود بن علی. مصباح‌الهدایه و مفتاح‌الکفایه، ‌با تصحیح و مقدمه و تعلیقات جلال‌الدین همایی، ‌تهران: سنایی، ‌چ 2، ص 32، 3

[4] طبری، محمدعلی. زبده الآثار، ‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372 ش، ص 373.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''مصباح‌الهدايه'''، كتابي به فارسي در [[تصوف]] و اخلاق اثر عزالدين محمود بن علي كاشاني (و 735 ق).<sup>1</sup> برخي اين كتاب را ترجمة ''عوارف‌المعارف'' شهاب‌الدين عمر سهروردي (و 632 ق) صوفي و دانشمند مشهور ايراني دانسته‌اند، حال آنكه مصباح‌الهدايه تحريري نسبتاً آزاد به فارسي است، و اگرچه بيشتر اصول و فروع عوارف‌المعارف را دربر دارد، اما فاقد اسانيد آن است. ديگر آنكه ترتيب آن نيز در قياس با ''عوارف‌المعارف'' فرق دارد و نويسنده خود مطالبي بر آن افزوده است.<sup>2</sup> اين كتاب در ده باب و هر باب در ده فصل نوشته شده است: باب‌هاي آن را به ترتيب: 1ـ اعتقادات، 2ـ علوم، 3ـ معارف، 4ـ اصطلاحات صوفيان، 5ـ مستحسنات متصوفه، 6ـ آداب، 7ـ اعمال، 8ـ اخلاق، 9ـ مقامات، ‌10ـ احوال، ‌تشكيل مي‌دهند.<sup>3</sup>
+مصباح‌الهدایه، کتابی به [[فارسی]] در [[تصوف]] و اخلاق اثر عزالدین محمود بن علی کاشانی (و 735 ق)<ref name=":0">مصاحب، ‌غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''، ‌تهران: جیبی، چ 2، 1381 ش، ج 2، ب 2، ص 2786.</ref>. برخی این کتاب را ترجمه عوارف‌المعارف شهاب‌الدین عمر سهروردی (و 632 ق) صوفی و دانشمند مشهور ایرانی دانسته‌اند، حال آنکه مصباح‌الهدایه تحریری نسبتاً آزاد به [[فارسی]] است، و اگرچه بیشتر اصول و فروع عوارف‌المعارف را دربر دارد، اما فاقد اسانید آن است. دیگر آنکه ترتیب آن نیز در قیاس با عوارف‌المعارف فرق دارد و نویسنده خود مطالبی بر آن افزوده است<ref>حلبی، ‌علی اصغر. '''''مبانی عرفان و احوال عارفان'''''، تهران: اساطیر، ‌چ 2، 1377 ش، ص 621.</ref>. این کتاب در ده باب و هر باب در ده فصل نوشته شده است: باب‌های آن را به ترتیب:
-''مصباح‌الهدايه'' عبارات فصيح و لطيفي دارد و جاي جاي آن به اشعار و اقوال عربي و فارسي آراسته شده است. عماد فقيه كرماني (و 773 ق) اين كتاب را به نام طريقت نامه به نظم درآورده و مطالبي را به آن افزوده است.<sup>4</sup> اين كتاب يكبار در لكهنو و بار ديگر در 1325 ش به اهتمام و تصحيح استاد جلال همايي در تهران به چاپ رسيده است. در طي سال‌هاي اخير نيز نسخة همايي توسط انجمن آثار ملي تجديد چاپ شده است.<sup>5</sup>
+# اعتقادات؛
+# علوم؛
+# معارف؛
+# اصطلاحات [[صوفیه|صوفیان]]؛
+# مستحسنات متصوفه؛
+# آداب؛
+# اعمال؛
+# اخلاق؛
+# مقامات؛
+# احوال، ‌تشکیل می‌دهند<ref>عزالدین کاشانی، عزالدین محمود بن علی. '''''مصباح‌الهدایه و مفتاح‌الکفایه'''''، ‌با تصحیح و مقدمه و تعلیقات جلال‌الدین همایی، ‌تهران: سنایی، ‌چ 2، ص 32، 3</ref>.
-'''مآخذ:'''
+مصباح‌الهدایه عبارات فصیح و لطیفی دارد و جای جای آن به اشعار و اقوال [[عربی]] و [[فارسی]] آراسته شده است. عماد فقیه کرمانی (و 773 ق) این کتاب را به نام طریقت نامه به نظم درآورده و مطالبی را به آن افزوده است<ref name=":0" />.این کتاب یکبار در لکه نو و بار دیگر در 1325 ش به اهتمام و تصحیح استاد جلال همایی در [[استان تهران|تهران]] به چاپ رسیده است. در طی سال‌های اخیر نیز نسخه همایی توسط [https://anjom.ir/ انجمن آثار ملی] تجدید چاپ شده است<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''، ‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372 ش، ص 373.</ref>.
-ـ مصاحب، ‌غلامحسين. ''دايرةالمعارف فارسي''، ‌تهران: جيبي، چ 2، 1381 ش، ج 2، ب 2، ص 2786.
+== نیز نگاه کنید به ==
-ـ حلبي، ‌علي اصغر. ''مباني عرفان و احوال عارفان''، تهران: اساطير، ‌چ 2، 1377 ش، ص 621.
+* [[فارسی]]
+* [[عربی]]
+* [[تصوف]]
+* [[صوفیه]]
-ـ عزالدين كاشاني، عزالدين محمود بن علي. ''مصباح‌الهداية و مفتاح‌الكفايه''، ‌با تصحيح و مقدمه و تعليقات جلال‌الدين همايي، ‌تهران: سنايي، ‌چ 2، ص 32، 33.
+== مآخذ ==
+<references />
-ـ مصاحب، غلامحسين. همان جا.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-ـ طبري، محمدعلي. ''زبدةالآثار''، ‌تهران: اميركبير، چ 1، 1372 ش، ص 373.
+== نویسنده مقاله ==
 ابوالقاسم رادفر
+[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
+[[رده:ادبیات]]