پرش به محتوا

اینترنت: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''اينترنت،''' شبكة شبكه‌ها[1] يا بزرگراه اطلاعاتي، [2]كه گاه به اختصار «نت» خوانده مي‌شود. اين شبكه فن‌آوري جديدي است كه با اتصال شبكه‌هاي رايانه‌اي مستقر در اقصي نقاط جهان رشد يافت و مفهوم تازة «بين شبكه‌اي» يا اينترنت را پديد آورد.<sup>1</sup>...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''اينترنت،''' شبكة شبكه‌ها[1] يا بزرگراه اطلاعاتي، [2]كه گاه به اختصار «نت» خوانده مي‌شود.  
'''اینترنت،''' شبکه شبکه‌ها(Network of Networks) یا بزرگراه اطلاعاتی، (Infermation super highway)که گاه به اختصار «نت» خوانده می‌شود. این شبکه فن‌آوری جدیدی است که با اتصال شبکه‌های رایانه‌ای مستقر در اقصی نقاط جهان رشد یافت و مفهوم تازه «بین شبکه‌ای» یا اینترنت را پدید آورد<ref>“The Internet”. '''''Encyclopeadia of Library and Information Science'''''. Vol. XXII, PP. 236-238.</ref>. در حال حاضر، مراکز ارائه دهنده خدمات اینترنت در [[ایران]] عبارت‌اند از:


اين شبكه فن‌آوري جديدي است كه با اتصال شبكه‌هاي رايانه‌اي مستقر در اقصي نقاط جهان رشد يافت و مفهوم تازة «بين شبكه‌اي» يا اينترنت را پديد آورد.<sup>1</sup>
# مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات؛
# شرکت ندارایانه؛
# مرکز ارتباطات دیتا.


در حال حاضر، مراكز ارائه دهندة خدمات اينترنت در ايران عبارت‌اند از: 1) مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات؛ 2) شركت ندارايانه؛ 3) مركز ارتباطات ديتا.  
=== مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات ===
نخستین سازمانی است که در 1372ش کاری را با هدف همگانی کردن شبکه اینترنت در ایران آغاز کرد<ref>سپهری‌راد، محمد. «وضعیت اینترنت در ایران در گفت‌وگو با دبیر شورای عالی انفورماتیک»، '''''پژوهش و سنجش'''''. س هفتم، ش 21 و 22، بهار و تابستان 1379، ص 82. </ref> و ارتباط تعدادی از مراکز دانشگاهی را با شبکه آموزشی و پژوهشی اروپا(Europe Research Network (EARN)) از طریق دانشگاه وین (اتریش) فراهم ساخت. سرعت خطی که مرکز از مخابرات اجاره کرده بود 9600 بیت در ثانیه (1200 حرف [[الفبا]]) بود. نخستین پست الکترونیکی در تاریخ 18 ژانویه 1992م / 28 دی 1370ش از ایران ارسال گردید و این ارتباط موقت حدود یک سال ادامه یافت. در آخرین روزهای سال 1992م، ارتباط دائم [[ایران]] با شبکه آموزشی و پژوهشی اروپا برقرار گردید. پس از به هنگام کردن جریان مسیریابی در کل شبکه که در ابتدای هر ماه صورت می‌گرفت، ایران تحت عنوان IREARN رسماً از پنجم ژانویه 1993م / 15 دی 1371ش در شبکه آموزشی و پژوهشی اروپا و در اول فوریه 1994م / 12 بهمن 1372ش، در شبکه اینترنت پذیرفته شد. در اوت همان سال مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات، به عنوان تأمین کننده نام(Name Provider (NP)) و خدمات شبکه اینترنت(Iran Service Provider (ISP)) پذیرفته شد و از اول ماه ژوئن 1995م / 11 خرداد 1374ش نیز مرکز ثبت محلی نشانی‌های اینترنت در [[ایران]] شد<ref>نقیب‌زاده‌مشایخ، ابراهیم. «اتصال ایران به شبکه‌های رایانه‌ای جهانی»، '''''ماهنامه گزارش رایانه'''''. اسفند 1376، ص 59. </ref>. در 1373ش، 37 دانشگاه و مؤسسه عالی کشور و بیش از 4000 کاربر حقیقی و حقوقی به این مرکز متصل بوده و از خدمات اینترنت استفاده می‌کرده‌اند<ref>«اتصال چهار دانشگاه دیگر به شبکه»، '''''اخبار مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات.''''' ش 2، تابستان 1373، ص 8.</ref>.  


مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات، نخستين سازماني است كه در 1372ش كاري را با هدف همگاني كردن شبكة اينترنت در ايران آغاز كرد<sup>2</sup> و ارتباط تعدادي از مراكز دانشگاهي را با شبكة آموزشي و پژوهشي اروپا[3] از طريق دانشگاه وين (اتريش) فراهم ساخت. سرعت خطي كه مركز از مخابرات اجاره كرده بود 9600 بيت در ثانيه (1200 حرف الفبا) بود. نخستين پست الكترونيكي در تاريخ 18 ژانوية 1992م / 28 دي 1370ش از ايران ارسال گرديد و اين ارتباط موقت حدود يك سال ادامه يافت. در آخرين روزهاي سال 1992م، ارتباط دائم ايران با شبكة آموزشي و پژوهشي اروپا برقرار گرديد. پس از به هنگام كردن جريان مسيريابي در كل شبكه كه در ابتداي هر ماه صورت مي‌گرفت، ايران تحت عنوان IREARN رسماً از پنجم ژانوية 1993م / 15 دي 1371ش در شبكة آموزشي و پژوهشي اروپا و در اول فورية 1994م / 12 بهمن 1372ش، در شبكة اينترنت پذيرفته شد. در اوت همان سال مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات، به عنوان تأمين كنندة نام[4] و خدمات شبكة اينترنت[5] پذيرفته شد و از اول ماه ژوئن 1995م / 11 خرداد 1374ش نيز مركز ثبت محلي نشاني‌هاي اينترنت در ايران شد.<sup>3</sup> در 1373ش، 37 دانشگاه و مؤسسة عالي كشور و بيش از 4000 كاربر حقيقي و حقوقي به اين مركز متصل بوده و از خدمات اينترنت استفاده مي‌كرده‌اند.<sup>4</sup>
=== شرکت ندارایانه ===
شرکت ندارایانه (مؤسسه گسترش اطلاعات و ارتباطات فرهنگی ندارایانه). یکی از خدمات این شرکت با نام «ندا ـ یک»، عرضه پست الکترونیکی اینترنت است که پس از دریافت نامه الکترونیکی، آن را بدون وقفه به نشانی مورد نظر ارسال می‌کند و در صورت دریافت نامه‌ای از سوی شبکه اینترنت، آن را تا زمانی که گیرنده به «ندا ـ یک» متصل شود نگاه داشته و پس از اتصال، به رایانه گیرنده منتقل می‌کند. این مؤسسه در سال 1375ش، دارای حدود 2000 کاربر حقوقی و حقیقی مشترک در خدمات پست الکترونیک بوده است<ref>«مؤسسه گسترش اطلاعات و ارتباطات فرهنگی ندارایانه»، '''''اطلاع'''''. ش 6، اردیبهشت 1375ش، ص 10-11.</ref>.  


شركت ندارايانه (مؤسسة گسترش اطلاعات و ارتباطات فرهنگي ندارايانه). يكي از خدمات اين شركت با نام «ندا ـ يك»، عرضة پست الكترونيكي اينترنت است كه پس از دريافت نامة الكترونيكي، آن را بدون وقفه به نشاني مورد نظر ارسال مي‌كند و در صورت دريافت نامه‌اي از سوي شبكة اينترنت، آن را تا زماني كه گيرنده به «ندا ـ يك» متصل شود نگاه داشته و پس از اتصال، به رايانة گيرنده منتقل مي‌كند. اين مؤسسه در سال 1375ش، داراي حدود 2000 كاربر حقوقي و حقيقي مشترك در خدمات پست الكترونيك بوده است.<sup>5</sup>  
=== مرکز ارتباطات دیتا ===
شرکت ارتباطات دیتا، وابسته به وزارت [[پست]] و [[تلگراف]] و [[تلفن]] است که، در سال 1370ش با همکاری شرکت فرانسوی آلکاتل اقدام به تأسیس شبکه دیتا با پروتکل X.25 تحت نام «ایران پک»(Iran Pac) کرد. هم اکنون تجهیزات فاز اول آن در سی و پنج شهر کشور نصب شده و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. این شبکه کل کشور را پوشش و از چهار دروازه اصلی به شبکه‌های عمومی اطلاع‌رسانی(Public Data Network) کشورهای فرانسه، امریکا، و کره به صورت مستقیم و به بقیه کشورها به صورت ترانزیت متصل است<ref name=":0">«طرح شبکه دیتا»، '''''پژوهشنامه مرکز مخابرات ایران'''''. س اول، ش 4، مهر 1378ش، ص 11؛ افروزی‌نیا، عبدالجلیل. «شبکه‌های اطلاع‌رسانی ایران و اینترنت و ابزارهای اصلی آن»، '''''پیام کتابخانه'''''. س نهم، ش 1، بهار 1378ش، ص 84.</ref>. طرح شبکه دیتا نیز یکی از طرح‌های بخش شبکه مرکز مخابرات است که فعالیت خود را از سال 1377ش آغاز کرده است و هدف آن مطالعه و بررسی شبکه‌های دیتا و فن‌آوری‌های نوین شبکه و ارائه راه حل برای توسعه و پیشرفت امور ارتباطات داده‌ای در کشور است<ref name=":0" />.


شركت ارتباطات ديتا، وابسته به وزارت پست و تلگراف و تلفن است كه، در سال 1370ش با همكاري شركت فرانسوي آلكاتل اقدام به تأسيس شبكة ديتا با پروتكل X.25 تحت نام «ايران پك»[6] كرد. هم اكنون تجهيزات فاز اول آن در سي و پنج شهر كشور نصب شده و مورد بهره‌برداري قرار گرفته است. اين شبكه كل كشور را پوشش و از چهار دروازة اصلي[7] به شبكه‌هاي عمومي اطلاع‌رساني[8] كشورهاي فرانسه، امريكا، و كره به صورت مستقيم و به بقية كشورها به صورت ترانزيت متصل است.<sup>6</sup> طرح شبكة ديتا نيز يكي از طرح‌هاي بخش شبكة مركز مخابرات است كه فعاليت خود را از سال 1377ش آغاز كرده است و هدف آن مطالعه و بررسي شبكه‌هاي ديتا و فن‌آوري‌هاي نوين شبكه و ارائة راه حل براي توسعه و پيشرفت امور ارتباطات داده‌اي در كشور است.<sup>7</sup>
سازمان‌های دیگری نیز همچون صدا و سیما، داده‌پردازی، ایزایران، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی، و شرکت خدمات انفورماتیک، استفاده از اینترنت را درون سازمان‌های خود و برای محققان و اساتید دانشگاه‌ها امکان‌پذیر کرده‌اند. امروزه تدوین ضوابط فعالیت شرکت‌های ارائه‌کننده خدمات اینترنت و شرایط استفاده از آن در دستور کار شورای عالی اطلاع‌رسانی قرار گرفته است. [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]] در آذر 1380ش مقررات و ضوابط استفاده از شبکه‌های رایانه‌ای را تصویب و به ارگان‌های اجرایی ابلاغ کرده است<ref>«مقررات و ضوابط شبکه‌های اطلاع‌رسانی رایانه‌ای»، '''''طرح مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی'''''. 15/8/1380.</ref>.


سازمان‌هاي ديگري نيز همچون صدا و سيما، داده‌پردازي، ايزايران، سازمان پژوهش‌هاي علمي و صنعتي، و شركت خدمات انفورماتيك، استفاده از اينترنت را درون سازمان‌هاي خود و براي محققان و اساتيد دانشگاه‌ها امكان‌پذير كرده‌اند. امروزه تدوين ضوابط فعاليت شركت‌هاي ارائه‌كنندة خدمات اينترنت و شرايط استفاده از آن در دستور كار شوراي عالي اطلاع‌رساني قرار گرفته است. شوراي عالي انقلاب فرهنگي در آذر 1380ش مقررات و ضوابط استفاده از شبكه‌هاي رايانه‌اي را تصويب و به ارگان‌هاي اجرايي ابلاغ كرده است.<sup>8</sup>
== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[اینترانت]]


1-             “The Internet”. '''''Encyclopeadia of Library and Information Science'''''. Vol. XXII, PP. 236-238.
== مآخذ ==
 
<references />
2-    سپهري‌راد، محمد. «وضعيت اينترنت در ايران در گفت‌وگو با دبير شوراي عالي انفورماتيك»، '''''پژوهش و سنجش'''''. س هفتم، ش 21 و 22، بهار و تابستان 1379، ص 82.
 
3-    نقيب‌زاده‌مشايخ، ابراهيم. «اتصال ايران به شبكه‌هاي رايانه‌اي جهاني»، '''''ماهنامة گزارش رايانه'''''. اسفند 1376، ص 59.
 
4-    «اتصال چهار دانشگاه ديگر به شبكه»، '''''اخبار مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات.''''' ش 2، تابستان 1373، ص 8.
 
5-    «مؤسسة گسترش اطلاعات و ارتباطات فرهنگي ندارايانه»، '''''اطلاع'''''. ش 6، ارديبهشت 1375ش، ص 10-11.
 
6-    «طرح شبكة ديتا»، '''''پژوهشنامة مركز مخابرات ايران'''''. س اول، ش 4، مهر 1378ش، ص 11؛ افروزي‌نيا، عبدالجليل. «شبكه‌هاي اطلاع‌رساني ايران و اينترنت و ابزارهاي اصلي آن»، '''''پيام كتابخانه'''''. س نهم، ش 1، بهار 1378ش، ص 84.
 
7-    «طرح شبكه ديتا». همانجا.
 
8-    «مقررات و ضوابط شبكه‌هاي اطلاع‌رساني رايانه‌اي»، '''''طرح مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي'''''. 15/8/1380.
 
 
تلخیص نرگس نشاط
----[1]. Network of Networks
 
[2]. Infermation super highway
 
[3]. Europe Research Network (EARN)
 
[4]. Name Provider (NP)
 
[5]. Iran Service Provider (ISP)
 
[6]. Iran Pac
 
[7]. Gate Way
 
[8]. Public Data Network
 
 
 
'''اينترنت،''' بزرگراه اطلاعاتي جهاني براي برقراري ارتباط ميان شبكه‌هاي رايانه‌اي،[1] كه گاه به طور اختصار «نت» خوانده مي‌شود، شبكه‌اي است كه از قرارداد كنترل انتقال/ قرارداد اينترنت (تي. سي. پي/ آي. پي[2]) استفاده مي‌كند. اين شبكه فن‌آوري جديدي است كه با اتصال شبكه‌هاي رايانه‌اي مستقر در اقصي نقاط جهان رشد يافته است.<sup>1</sup>
 
در حال حاضر، مراكز ارائه دهندة خدمات اينترنت در ايران عبارتند از: 1)مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات؛ 2) شركت ندا رايانه؛ 3) مركز ارتباطات ديتا.
 
'''مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات.''' اين مركز نخستين سازماني است كه به همگاني كردن شبكة اينترنت در ايران پرداخت. كار اين مركز در 1372ش  آغاز شد<sup>2</sup> و ارتباط تعدادي از مراكز دانشگاهي را با شبكة آموزشي و پژوهشي اروپا از طريق دانشگاه وين (اتريش) فراهم ساخت. سرعت خطي كه مركز از مخابرات اجاره كرده بود 9600 بيت در ثانيه (1200 حرف الفبا) بود و هزينة ارتباط دانشگاه‌ها را نيز وزارت فرهنگ و آموزش عالي مي‌پرداخت. نخستين پست الكترونيكي در تاريخ 18 ژانوية 1992م از ايران ارسال گرديد و اين ارتباط موقت حدود يك سال ادامه يافت. در آخرين روزهاي 1992م، ارتباط دائم ايران با شبكة آموزشي و پژوهشي اروپا [3]برقرار گرديد و پس از به هنگام كردن جريان مسيريابي در كل شبكه كه در ابتداي هر ماه صورت مي‌گرفت، ايران تحت عنوان IREARN رسماً از پنجم ژانوية 1993م در شبكة آموزشي و پژوهشي اروپا و در اول فورية 1994م، در شبكة اينترنت پذيرفته شد. مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات، سپس در اوت همان سال به عنوان تأمين كنندة نام [4]و خدمات شبكة اينترنت [5] پذيرفته شد و از اول ماه ژوئن 1995م نيز مركز ثبت محلي نشاني‌هاي اينترنت در ايران شد.<sup>2</sup> در 1373ش، 37 دانشگاه و مؤسسة عالي كشور و بيش از 4000 كاربر حقيقي و حقوقي به اين مركز متصل بوده و از خدمات اينترنت استفاده مي‌كرده‌اند.<sup>3</sup>
 
'''شركت ندا رايانه (مؤسسة گسترش اطلاعات و ارتباطات فرهنگي ندا رايانه).''' يكي از خدمات اين شركت با نام «ندا- يك»، عرضة پست الكترونيكي اينترنت است كه پس از دريافت نامة الكترونيكي، آن را بدون وقفه به نشاني مورد نظر ارسال مي‌كند و در صورت دريافت نامه‌اي از سوي شبكة اينترنت، آن را تا زماني كه گيرنده به "ندا- يك" متصل شود نگاه داشته و پس از اتصال، به رايانة گيرنده منتقل مي‌سازد. اين مؤسسه در 1375ش، داراي حدود 2000 كاربر حقوقي و حقيقي مشترك در خدمات پست الكترونيك بوده است.<sup>4</sup>
 
'''شركت ارتباطات ديتا.''' به منظور ايجاد شبكه‌اي ملي و عمومي ويژة ارتباطات رايانه‌اي، شركت ارتباطات '''ديتا''' وابسته به وزارت پست و تلگراف و تلفن، در 1370ش با همكاري شركت فرانسوي الكاتل اقدام به تأسيس شبكة ديتا با پروتكل x.25 تحت نام «ايران پك» [6]كرد، كه هم اكنون تجهيزات فاز اول آن در سي و پنج شهر كشور نصب شده و مورد بهره‌برداري قرار گرفته است. اين شبكه كل كشور را پوشش مي‌دهد و از چهار دروازة اصلي با شبكه‌هاي عمومي اطلاع‌رساني كشورهاي فرانسه، امريكا، و كره به صورت مستقيم و به بقية كشورها به صورت ترانزيت متصل است.<sup>5</sup>
 
طرح شبكة ديتا نيز يكي از طرح‌هاي بخش شبكة مركز مخابرات است كه فعاليت‌ خود را از 1377ش آغاز كرده است و هدف آن مطالعه و بررسي شبكه‌هاي ديتا و فن‌آوري‌هاي نوين شبكه و ارائة راه حل براي توسعه و پيشرفت امور ارتباطات داده‌اي در كشور است.<sup>6</sup>
 
'''سازمان‌هاي ديگر.''' پس از مراكز مورد اشاره، سازمان‌هاي ديگري همچون صدا و سيما، داده‌پردازي، ايزايران، سازمان پژوهش‌هاي علمي و صنعتي، و شركت خدمات انفورماتيك، استفاده از اينترنت را درون سازمان‌هاي خود و همچنين براي محققان و اساتيد دانشگاه امكان‌پذير ساختند. به هر حال، ورود اينترنت به ايران و گسترش آن كاملاً خود جوش بوده است. با تأسيس شوراي عالي اطلاع‌رساني، تدوين ضوابط فعاليت شركت‌هاي ارائه‌ كنندة خدمات اينترنت و شرايط استفاده از آن در دستور كار آن شورا قرارگرفته است. آخرين مصوبه در مورد مقررات و ضوابط استفاده از شبكه‌هاي رايانه‌اي توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي در آذر 1380ش به ارگان‌هاي اجرايي ابلاغ گرديده است.<sup>7</sup>
 
 
'''مآخذ:'''
 
1.    "The Internet". '''''Encyclopedia of Library and Information Science''''', Vol, 22, pp. 236-265.
 
2.    سپهري‌راد، محمد. «وضعيت اينترنت در ايران در گفت و گو با دبير شوراي عالي انفورماتيك'''''»،''''' '''''پژوهش و سنجش'''''. س هفتم، 21 و22 (بهار و تابستان1379)، ص80-90.
 
3.    نقيب‌زاده مشايخ، ابراهيم. «اتصال ايران به شبكه‌هاي رايانه‌اي جهاني». '''''ماهنامة گزارش رايانه'''''، (اسفند 1376)، ص59.
 
4.    «اتصال چهار دانشگاه ديگر به شبكه»، '''''اخبار مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات'''''، 2 (تابستان1373)، ص8.
 
5.    «مؤسسة گسترش اطلاعات و ارتباطات فرهنگي ندا رايانه»، '''''اطلاع'''''. 6 (ارديبهشت1375)، ص10-11.
 
6.    '''''«طرح شبكة ديتا»'''''. پژوهش‌نامة مركز مخابرات ايران. س. اول، 4 (مهر1378)، ص11.
 
7.    '''''شوراي عالي انقلاب فرهنگي'''''. «مقررات و ضوابط شبكه‌هاي اطلاع‌رساني رايانه‌اي»، 15/8/1380.


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
نرگس نشاط
نرگس نشاط


----[1]. Information super
تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران(داکا)
 
[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]
[2]. TCP/IP
[[رده:ارتباطات]]
 
[3]. Europe Research Network (EARN)
 
[4]. Name Prorider (NP)
 
[5]. Iran Service Provider (ISP)
 
[6]. Iran Pac

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۷

اینترنت، شبکه شبکه‌ها(Network of Networks) یا بزرگراه اطلاعاتی، (Infermation super highway)که گاه به اختصار «نت» خوانده می‌شود. این شبکه فن‌آوری جدیدی است که با اتصال شبکه‌های رایانه‌ای مستقر در اقصی نقاط جهان رشد یافت و مفهوم تازه «بین شبکه‌ای» یا اینترنت را پدید آورد[۱]. در حال حاضر، مراکز ارائه دهنده خدمات اینترنت در ایران عبارت‌اند از:

  1. مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات؛
  2. شرکت ندارایانه؛
  3. مرکز ارتباطات دیتا.

مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات

نخستین سازمانی است که در 1372ش کاری را با هدف همگانی کردن شبکه اینترنت در ایران آغاز کرد[۲] و ارتباط تعدادی از مراکز دانشگاهی را با شبکه آموزشی و پژوهشی اروپا(Europe Research Network (EARN)) از طریق دانشگاه وین (اتریش) فراهم ساخت. سرعت خطی که مرکز از مخابرات اجاره کرده بود 9600 بیت در ثانیه (1200 حرف الفبا) بود. نخستین پست الکترونیکی در تاریخ 18 ژانویه 1992م / 28 دی 1370ش از ایران ارسال گردید و این ارتباط موقت حدود یک سال ادامه یافت. در آخرین روزهای سال 1992م، ارتباط دائم ایران با شبکه آموزشی و پژوهشی اروپا برقرار گردید. پس از به هنگام کردن جریان مسیریابی در کل شبکه که در ابتدای هر ماه صورت می‌گرفت، ایران تحت عنوان IREARN رسماً از پنجم ژانویه 1993م / 15 دی 1371ش در شبکه آموزشی و پژوهشی اروپا و در اول فوریه 1994م / 12 بهمن 1372ش، در شبکه اینترنت پذیرفته شد. در اوت همان سال مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات، به عنوان تأمین کننده نام(Name Provider (NP)) و خدمات شبکه اینترنت(Iran Service Provider (ISP)) پذیرفته شد و از اول ماه ژوئن 1995م / 11 خرداد 1374ش نیز مرکز ثبت محلی نشانی‌های اینترنت در ایران شد[۳]. در 1373ش، 37 دانشگاه و مؤسسه عالی کشور و بیش از 4000 کاربر حقیقی و حقوقی به این مرکز متصل بوده و از خدمات اینترنت استفاده می‌کرده‌اند[۴].

شرکت ندارایانه

شرکت ندارایانه (مؤسسه گسترش اطلاعات و ارتباطات فرهنگی ندارایانه). یکی از خدمات این شرکت با نام «ندا ـ یک»، عرضه پست الکترونیکی اینترنت است که پس از دریافت نامه الکترونیکی، آن را بدون وقفه به نشانی مورد نظر ارسال می‌کند و در صورت دریافت نامه‌ای از سوی شبکه اینترنت، آن را تا زمانی که گیرنده به «ندا ـ یک» متصل شود نگاه داشته و پس از اتصال، به رایانه گیرنده منتقل می‌کند. این مؤسسه در سال 1375ش، دارای حدود 2000 کاربر حقوقی و حقیقی مشترک در خدمات پست الکترونیک بوده است[۵].

مرکز ارتباطات دیتا

شرکت ارتباطات دیتا، وابسته به وزارت پست و تلگراف و تلفن است که، در سال 1370ش با همکاری شرکت فرانسوی آلکاتل اقدام به تأسیس شبکه دیتا با پروتکل X.25 تحت نام «ایران پک»(Iran Pac) کرد. هم اکنون تجهیزات فاز اول آن در سی و پنج شهر کشور نصب شده و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. این شبکه کل کشور را پوشش و از چهار دروازه اصلی به شبکه‌های عمومی اطلاع‌رسانی(Public Data Network) کشورهای فرانسه، امریکا، و کره به صورت مستقیم و به بقیه کشورها به صورت ترانزیت متصل است[۶]. طرح شبکه دیتا نیز یکی از طرح‌های بخش شبکه مرکز مخابرات است که فعالیت خود را از سال 1377ش آغاز کرده است و هدف آن مطالعه و بررسی شبکه‌های دیتا و فن‌آوری‌های نوین شبکه و ارائه راه حل برای توسعه و پیشرفت امور ارتباطات داده‌ای در کشور است[۶].

سازمان‌های دیگری نیز همچون صدا و سیما، داده‌پردازی، ایزایران، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی، و شرکت خدمات انفورماتیک، استفاده از اینترنت را درون سازمان‌های خود و برای محققان و اساتید دانشگاه‌ها امکان‌پذیر کرده‌اند. امروزه تدوین ضوابط فعالیت شرکت‌های ارائه‌کننده خدمات اینترنت و شرایط استفاده از آن در دستور کار شورای عالی اطلاع‌رسانی قرار گرفته است. شورای عالی انقلاب فرهنگی در آذر 1380ش مقررات و ضوابط استفاده از شبکه‌های رایانه‌ای را تصویب و به ارگان‌های اجرایی ابلاغ کرده است[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. “The Internet”. Encyclopeadia of Library and Information Science. Vol. XXII, PP. 236-238.
  2. سپهری‌راد، محمد. «وضعیت اینترنت در ایران در گفت‌وگو با دبیر شورای عالی انفورماتیک»، پژوهش و سنجش. س هفتم، ش 21 و 22، بهار و تابستان 1379، ص 82.
  3. نقیب‌زاده‌مشایخ، ابراهیم. «اتصال ایران به شبکه‌های رایانه‌ای جهانی»، ماهنامه گزارش رایانه. اسفند 1376، ص 59.
  4. «اتصال چهار دانشگاه دیگر به شبکه»، اخبار مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات. ش 2، تابستان 1373، ص 8.
  5. «مؤسسه گسترش اطلاعات و ارتباطات فرهنگی ندارایانه»، اطلاع. ش 6، اردیبهشت 1375ش، ص 10-11.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «طرح شبکه دیتا»، پژوهشنامه مرکز مخابرات ایران. س اول، ش 4، مهر 1378ش، ص 11؛ افروزی‌نیا، عبدالجلیل. «شبکه‌های اطلاع‌رسانی ایران و اینترنت و ابزارهای اصلی آن»، پیام کتابخانه. س نهم، ش 1، بهار 1378ش، ص 84.
  7. «مقررات و ضوابط شبکه‌های اطلاع‌رسانی رایانه‌ای»، طرح مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی. 15/8/1380.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

نرگس نشاط

تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران(داکا)