حاجعلی رزم آرا: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۸

حاجعلی رزم آرا برگرفته از وبسایت بیتوته قابل بازیابی ازhttps://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/razmara-birth1-terror.html

رزم‌آرا، حاجعلی (1319ق / 1901م-1329ش)، رجل سیاسی و نظامی و نخست‌وزیر دوره پهلوی دوم.

در خانواده‌ای نظامی در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را در ایران و در مدرسه نظام مشیرالدوله (حسن پیرنیا) به پایان برد. سپس به دانشکده افسری سن سیر در فرانسه رفت^[۱] و پس از بازگشت، مناصب مهمی را در ارتش عهده‌دار گردید^[۲]. او در 1316ش «اداره جغرافیایی ارتش» را بنیان نهاد^[۳].

رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار ریاست «ستاد مشترک ارتش» را بر عهده داشت^[۴] و در 5 تیر همان سال به مقام نخست‌وزیری رسید^[۵]. برنامه کابینه رزم‌آرا عبارت بود از: تشکیل انجمن‌های ایالتی و ولایتی، بهبود وضعیت اقتصادی و پایین آوردن هزینه زندگی و برنامه تمرکززدایی دولت^[۶]^[۷]. اما دولت او با مخالفت‌های گوناگون، از جمله از سوی دربار مواجه شد[1]^[۸]^[۹]^[۱۰] و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب گلوله خلیل طهماسبی عضو گروه فداییان اسلام،^* به قتل رسید[2]^[۱۱]^[۱۲]. سپهبد رزم‌آرا چند جلد کتاب در زمینه جغرافیای نظامی ایران تألیف کرده است.

نیز نگاه کنید به

پاورقی

[1]. رزم‌آرا در دوران نخست‌وزیری مخفیانه مشغول مذاکره با مقامات شرکت نفتی ایران و انگلیس برای انعقاد قرارداد جدید نفتی بود. برای اطلاع از این ماجرا، نیز نک^[۱۳]

[2].عده‌ای بر این عقیده‌اند که در ترور رزم آرا دربار نیز شرکت داشته است. برای آگاهی بیشتر، نک^[۱۴].

مآخذ

↑ خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا. به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.
↑ عظیمی، فخرالدین. بحران دموکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.
↑ قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، نگاه نو. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.
↑ قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، نگاه نو. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31. .
↑ عاقلی، باقر. نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی. تهران: جاویدان، 1374، ص 692.
↑ عظیمی.فخرالدین. بحران دموکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص 309.
↑ عاقلی.باقر. نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی. تهران: جاویدان، 1374 . ص 694-695.
↑ برای اطلاع از نحوه اجرا و نتایج برنامه‌های دولت رزم‌آرا و مخالفت‌های بر ضد او، نک: آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه محمدابراهیم فتاحی و احمد گل‌محمدی، تهران: نشر نی، 1377، ص 324-327.
↑ عظیمی، فخرالدین. بحران دموکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص. 312-332.
↑ قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، نگاه نو. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 36-46؛
↑ عراقی، مهدی. ناگفته‌ها، خاطرات شهید حاج مهدی عراقی. به کوشش محمود مقدسی، مسعود دهشور، حمیدرضا شیرازی، تهران: رسا، 1370، ص 79-80.
↑ مصور رحمانی، غلامرضا. کهنه سرباز، خاطرات سیاسی و نظامی. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.
↑ علم، مصطفی. نفت، قدرت و اصول. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138.
↑ ترکمان، محمد. اسرار قتل رزم آرا. تهران: رسا، 1370.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدمهدی موسی خان

[1] خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا. به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.

[2] عظیمی، فخرالدین. بحران دموکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.

[3] قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، نگاه نو. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.

[4] قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، نگاه نو. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31. .

[5] عاقلی، باقر. نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی. تهران: جاویدان، 1374، ص 692.

[6] عظیمی.فخرالدین. بحران دموکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص 309.

[7] عاقلی.باقر. نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی. تهران: جاویدان، 1374 . ص 694-695.

[8] برای اطلاع از نحوه اجرا و نتایج برنامه‌های دولت رزم‌آرا و مخالفت‌های بر ضد او، نک: آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه محمدابراهیم فتاحی و احمد گل‌محمدی، تهران: نشر نی، 1377، ص 324-327.

[9] عظیمی، فخرالدین. بحران دموکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص. 312-332.

[10] قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، نگاه نو. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 36-46؛

[11] عراقی، مهدی. ناگفته‌ها، خاطرات شهید حاج مهدی عراقی. به کوشش محمود مقدسی، مسعود دهشور، حمیدرضا شیرازی، تهران: رسا، 1370، ص 79-80.

[12] مصور رحمانی، غلامرضا. کهنه سرباز، خاطرات سیاسی و نظامی. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.

[13] علم، مصطفی. نفت، قدرت و اصول. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138.

[14] ترکمان، محمد. اسرار قتل رزم آرا. تهران: رسا، 1370.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''رزم‌آرا، حاجعلي (1319ق / 1901م-1329ش)'''، رجل سياسي و نظامي و نخست‌وزير دورة پهلوي دوم.
+[[پرونده:Art59.jpg|بندانگشتی|حاجعلی رزم آرا برگرفته از وبسایت بیتوته قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/razmara-birth1-terror.html]]
+'''[[حاجعلی رزم آرا|رزم‌آرا، حاجعلی]] (1319ق / 1901م-1329ش)'''، رجل سیاسی و نظامی و نخست‌وزیر [[سلسله پهلوی|دوره پهلوی]] دوم.
-در خانواده‌اي نظامي در تهران به دنيا آمد و تحصيلات خود را در ايران و در مدرسة نظام مشيرالدوله (حسن پيرنيا) به پايان برد. سپس به دانشكدة افسري سن سير در فرانسه رفت<sup>1</sup> و پس از بازگشت، مناصب مهمي را در ارتش عهده‌دار گرديد.<sup>2</sup> او در 1316ش «ادارة جغرافيايي ارتش» را بنيان نهاد.<sup>3</sup>
+در خانواده‌ای نظامی در [[تهران مصور|تهران]] به دنیا آمد و تحصیلات خود را در [[ایران]] و در مدرسه نظام مشیرالدوله ([[حسن پیرنیا]]) به پایان برد. سپس به دانشکده افسری سن سیر در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] رفت<ref>'''''خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا.''''' به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.</ref> و پس از بازگشت، مناصب مهمی را در ارتش عهده‌دار گردید<ref>  عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.</ref>. او در 1316ش «اداره جغرافیایی ارتش» را بنیان نهاد<ref>قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.</ref>.
-رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار رياست «ستاد مشترك ارتش» را بر عهده داشت<sup>4</sup> و در 5 تير همان سال به مقام نخست‌وزيري رسيد.<sup>5</sup> برنامة كابينة رزم‌آرا عبارت بود از: تشكيل انجمن‌هاي ايالتي و ولايتي، بهبود وضعيت اقتصادي و پايين آوردن هزينة زندگي و برنامة تمركززدايي دولت.<sup>6</sup> اما دولت او با مخالفت‌هاي گوناگون، از جمله از سوي دربار مواجه شد<sup>7</sup> و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب گلولة خليل طهماسبي عضو گروه فداييان اسلام،<sup>*</sup> به قتل رسيد.<sup>8</sup> سپهبد رزم‌آرا چند جلد كتاب در زمينة جغرافياي نظامي ايران تأليف كرده است.
+رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار ریاست «ستاد مشترک ارتش» را بر عهده داشت<ref>  قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.  .</ref> و در 5 تیر همان سال به مقام نخست‌وزیری رسید<ref>عاقلی، باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374، ص 692.</ref>. برنامه کابینه رزم‌آرا عبارت بود از: تشکیل انجمن‌های ایالتی و ولایتی، بهبود وضعیت اقتصادی و پایین آوردن هزینه زندگی و برنامه تمرکززدایی دولت<ref>عظیمی.فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص 309.</ref><ref>عاقلی.باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374 . ص 694-695.</ref>. اما دولت او با مخالفت‌های گوناگون، از جمله از سوی دربار مواجه شد[1]<ref>  برای اطلاع از نحوه اجرا و نتایج برنامه‌های دولت رزم‌آرا و مخالفت‌های بر ضد او، نک: آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محمدابراهیم فتاحی و احمد گل‌محمدی، تهران: نشر نی، 1377، ص 324-327. </ref><ref>عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص. 312-332.</ref><ref>قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 36-46؛</ref> و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب گلوله خلیل طهماسبی عضو گروه [[فدائیان اسلام|فداییان اسلام،]]<sup>*</sup> به قتل رسید[2]<ref>عراقی، مهدی. '''''ناگفته‌ها، خاطرات شهید حاج مهدی عراقی'''''. به کوشش محمود مقدسی، مسعود دهشور، حمیدرضا شیرازی، تهران: رسا، 1370، ص 79-80.</ref><ref>مصور رحمانی، غلامرضا. '''''کهنه سرباز، خاطرات سیاسی و نظامی'''''. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.</ref>. سپهبد رزم‌آرا چند جلد کتاب در زمینه جغرافیای نظامی ایران تألیف کرده است.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
--    '''''خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلي رزم آرا.''''' به كوشش كامبيز رزم آرا و كاوة بيات، تهران: شيرازه، 1382، ص 17-47.
+* [[حسن پیرنیا]]
+* [[فدائیان اسلام]]
--    عظيمي، فخرالدين. '''''بحران دموكراسي در ايران'''''. ترجمة عبدالرضا هوشنگ مهدوي و بيژن نوذري، تهران: البرز، 1374، ص 307.
+== پاورقی ==
+[1]. رزم‌آرا در دوران نخست‌وزیری مخفیانه مشغول مذاکره با مقامات شرکت نفتی ایران و انگلیس برای انعقاد قرارداد جدید نفتی بود. برای اطلاع از این ماجرا، نیز نک<ref>علم، مصطفی. '''''نفت، قدرت و اصول'''''. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138.</ref>
--    قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمة علي ميرزايي، '''''نگاه نو'''''. فروردين ـ ارديبهشت 1372، ش 13، ص 31.
+[2].عده‌ای بر این عقیده‌اند که در ترور رزم آرا دربار نیز شرکت داشته است. برای آگاهی بیشتر، نک<ref>ترکمان، محمد. '''''اسرار قتل رزم آرا'''''. تهران: رسا، 1370.</ref>.
--    همان.
+== مآخذ ==
+<references />
--    عاقلي، باقر. '''''نخست‌وزيران ايران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامي.''''' تهران: جاويدان، 1374، ص 692.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--    عظيمي. همان. ص 309؛ عاقلي. همان. ص 694-695.
--    براي اطلاع از نحوة اجرا و نتايج برنامه‌هاي دولت رزم‌آرا و مخالفت‌هاي بر ضد او، نك: آبراهاميان، يرواند. '''''ايران بين دو انقلاب'''''. ترجمة محمدابراهيم فتاحي و احمد گل‌محمدي، تهران: نشر ني، 1377، ص 324-327؛ عظيمي. همان. ص 312-332؛ قدس. همان. ص 36-46؛ رزم‌آرا در دوران نخست‌وزيري مخفيانه مشغول مذاكره با مقامات شركت نفتي ايران و انگليس براي انعقاد قرارداد جديد نفتي بود. براي اطلاع از اين ماجرا، نيز نك: علم، مصطفي. '''''نفت، قدرت و اصول'''''. ترجمة غلامحسين صالحيار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138.
--    عراقي، مهدي. '''''ناگفته‌ها، خاطرات شهيد حاج مهدي عراقي'''''. به كوشش محمود مقدسي، مسعود دهشور، حميدرضا شيرازي، تهران: رسا، 1370، ص 79-80؛ عده‌اي بر اين عقيده‌اند كه در ترور رزم آرا دربار نيز شركت داشته است. براي آگاهي بيشتر، نك: تركمان، محمد. '''''اسرار قتل رزم آرا'''''. تهران: رسا، 1370؛ مصور رحماني، غلامرضا. '''''كهنه سرباز، خاطرات سياسي و نظامي'''''. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.
+== نویسنده مقاله ==
 محمدمهدی موسی خان
+[[رده:علوم سیاسی]]