جلایریان: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''جلايريان'''، سلسلهاي از فرمانروايان بين سلطنت ايلخانان تا تيموريان (حك 740-835ق /1340-1432)<sup>1</sup> و منتسب به ايلك نويان جلاير شاهزادة مغول. مؤسس سلسله اميرحسن بزرگ<sup>2</sup> از اعقاب مغولان بود كه از سوي آنان در آناتولي به حكومت پرداخت. وي با غلبه بر ا...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[جلایریان]]'''، سلسلهای از فرمانروایان بین سلطنت [[ایلخانان]] تا [[تیموریان]] (حک 740-835ق /1340-1432) <ref>نبئی، ابوالفضل. '''''اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در قرن هشتم'''''. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1375، ص 37. </ref>و منتسب به ایلک نویان جلایر شاهزاده [[مغول ها|مغول]]. | ||
مؤسس سلسله | مؤسس سلسله امیرحسن بزرگ<ref>بیانی، شیرین. '''''تاریخ آل جلایر'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1345، ص 13.</ref> از اعقاب [[مغول ها|مغولان]] بود که از سوی آنان در آناتولی به حکومت پرداخت. وی با غلبه بر امرای چوپانی، بغداد را مرکز قدرت خود نمود <ref>شبانکارهای، محمد بن علی. '''''مجمعالانساب'''''. تصحیح میرهاشم محدث، تهران: امیرکبیر، 1363، ص 275. </ref>و به مرور بر عراق و شمال غرب ایران حکومت یافت<ref>مزاوی، میشل. '''''پیدایش دولت صفوی'''''. ترجمه یعقوب آژند، تهران: گستره، 1368، ص 6.</ref>. | ||
شیخ اویس پسر او با آل مظفر در [[استان فارس|فارس]] به جنگ پرداخت و به مرور از ایلخانان مستقل شد. پسرش سلطان احمد در جنگ با تیمور شکست خورد و به نزد ممالیک [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] گریخت و با مرگ تیمور (807ق / 1405م) به بغداد بازگشت<ref>باسورث، کلیفورد ادموند. '''''سلسلههای اسلامی جدید'''''. ترجمه فریدون بدرهای، تهران: باز، 1381، ص 511. </ref>. یورشهای تیموریان دولت جلایریان را به زوال انداخت و پس از چندی آذربایجان به دست ترکمانان قراقویونلو <ref>اقبال، عباس. '''''تاریخ مغول'''''. تهران: امیرکبیر، 1364، ص 461. </ref> افتاد و با سقوط بغداد (815ق / 1412م) <ref> سمرقندی، عبدالرزاق. '''''مطلع السعدین و مجمع البحرین'''''. ج 2، به اهتمام عبدالحسین نوایی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1372، ص 115.</ref> تنها جنوب [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] برای امرای کوچک جلایری باقی ماند. با قتل امیرحسین دوم در حلّه (835ق / 1432م) عمر این حکومت به پایان آمد. آنان تمایلات شیعی داشتند. سلمان ساوجی شاعر دربار آنان بود. مسجد جامع مرجانیه بغداد یادگار آنان است. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[ایلخانان]] | |||
* [[تیموریان]] | |||
* [[مغول ها]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
کورش صالحی | کورش صالحی | ||
[[رده:تاریخ]] | |||
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۷
جلایریان، سلسلهای از فرمانروایان بین سلطنت ایلخانان تا تیموریان (حک 740-835ق /1340-1432) [۱]و منتسب به ایلک نویان جلایر شاهزاده مغول.
مؤسس سلسله امیرحسن بزرگ[۲] از اعقاب مغولان بود که از سوی آنان در آناتولی به حکومت پرداخت. وی با غلبه بر امرای چوپانی، بغداد را مرکز قدرت خود نمود [۳]و به مرور بر عراق و شمال غرب ایران حکومت یافت[۴].
شیخ اویس پسر او با آل مظفر در فارس به جنگ پرداخت و به مرور از ایلخانان مستقل شد. پسرش سلطان احمد در جنگ با تیمور شکست خورد و به نزد ممالیک مصر گریخت و با مرگ تیمور (807ق / 1405م) به بغداد بازگشت[۵]. یورشهای تیموریان دولت جلایریان را به زوال انداخت و پس از چندی آذربایجان به دست ترکمانان قراقویونلو [۶] افتاد و با سقوط بغداد (815ق / 1412م) [۷] تنها جنوب عراق برای امرای کوچک جلایری باقی ماند. با قتل امیرحسین دوم در حلّه (835ق / 1432م) عمر این حکومت به پایان آمد. آنان تمایلات شیعی داشتند. سلمان ساوجی شاعر دربار آنان بود. مسجد جامع مرجانیه بغداد یادگار آنان است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ نبئی، ابوالفضل. اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در قرن هشتم. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1375، ص 37.
- ↑ بیانی، شیرین. تاریخ آل جلایر. تهران: دانشگاه تهران، 1345، ص 13.
- ↑ شبانکارهای، محمد بن علی. مجمعالانساب. تصحیح میرهاشم محدث، تهران: امیرکبیر، 1363، ص 275.
- ↑ مزاوی، میشل. پیدایش دولت صفوی. ترجمه یعقوب آژند، تهران: گستره، 1368، ص 6.
- ↑ باسورث، کلیفورد ادموند. سلسلههای اسلامی جدید. ترجمه فریدون بدرهای، تهران: باز، 1381، ص 511.
- ↑ اقبال، عباس. تاریخ مغول. تهران: امیرکبیر، 1364، ص 461.
- ↑ سمرقندی، عبدالرزاق. مطلع السعدین و مجمع البحرین. ج 2، به اهتمام عبدالحسین نوایی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1372، ص 115.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
کورش صالحی