پرش به محتوا

امامت: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۴۴ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۴۴ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''امامت،''' در لغت به معني پيشوايي و رهبري و امام به معني پيشوا و رهبر است. در اصطلاح متكلمان، امامت رهبري عموم مسلمانان در كارهاي ديني و دنيايي آنان است.<sup>1</sup> امام از ديدگاه شيعه، جانشين پيامبر<sup>(ص)</sup> است و اوّلاً، انتخاب وي از سوي خدا صورت مي‌گيرد و به پيامبر يا امام پيشين ابلاغ مي‌شود. اين انتخاب، بدان سبب كه لطف است و موجب مي‌شود تا مسلمانان از گناهكاري دور شوند و به كردارهاي نيك نزديك گردند (= لطف) بر خدا واجب است،<sup>2</sup> ثانياً، طريقة انتخاب «نص يا تنصيص (= تعيين)، است؛<sup>3</sup> ثالثاً، بدان سبب كه نياز مردم و نياز دين به امام، دائمي است وجود امام نيز دائمي خواهد بود و هيچگاه زمين از امام، كه حجّت خداست، خالي نخواهد شد؛ رابعاً، امام بايد از صفات منفي ظاهري و باطني منّزه و به صفات مثبت آراسته باشد. برجسته‌ترين صفات امام، دو صفت است: يكي، '''عصمت،''' يعني منزّه بودن از گناهان بزرگ و كوچك؛ دوم، '''افضلّيت،''' يعني برتري امام در فضايل و در صفات كمال مثل عدل و علم و ورع و ... بر ديگران؛<sup>4</sup> خامساً، بر طبق نظر شيعة اماميه، امامان دوازده تن هستند كه آخرين آنان غايب است و چون بيداد و جور جهان را پُر كند براي اجراي عدل و داد ظهور خواهد كرد و حكومت عدل جهاني برپا خواهد ساخت. امامان دوازده‌گانه عبارتند از: يك) علي بن ابي‌طالب؛ دو) حسن بن علي (= مجتبي)؛ سه) حسين ابن علي؛ چهار) علي بن حسين (= زين‌العابدين = سجّاد)؛ پنج) محمد بن علي (= باقز)؛ شش) جعفر بن محمّد (= صادق)؛ هفت) موسي بن جعفر (= كاظم)؛ هشت) علي بن موسي (= رضا)؛ نه) محمّد بن علي (= جواد)؛ ده) علي بن محمّد (= هادي)؛ يازده) حسن بن علي (= عسكري)؛ دوازده) محمد بن حسن (= صاحب‌الزمان<sup>عج</sup>)<sup>5</sup>
'''امامت،''' در لغت به معنی پیشوایی و رهبری و امام به معنی پیشوا و رهبر است. در اصطلاح متکلمان، امامت رهبری عموم مسلمانان در کارهای دینی و دنیایی آنان است<ref>فاضل‌مقداد، '''''شرح باب حادی‌عشر'''''. تهران: به کوشش دکتر مهدی محقق، انتشارات مؤسسة مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل کانادا، ص39- 40.</ref><ref>فاضل مقداد. '''''ارشادالطالبین.''''' قم: ص325- 326</ref><ref>کراجکی، '''''کشف‌الفوائد.''''' چاپ سنگی، ص77.</ref>. امامت، مهم‌ترین اصل اعتقادی مذهب تشیّع، وجوب نصب امام، به قاعده لطف، از راه نصّ است<ref>علامه حلی. '''''منهاج الکرامه فی معرفه الامه'''.'' تهران: میراث مکتوب، 1376، ص 22 به بعد. </ref>. در تعریفاتی که برای امامت آورده‌اند، کلماتی مانند امارت و یا ریاست و گاهی خلافت به‌کار برده شده است. نسبت میان این سه مفهوم امامت، مانند رابطـه بین جنس با نوع است، زیرا امارت اعم از همه است و ریاست اخص از آن است، و خلافت اخص از همه است، و پس از این دانسته خواهد شد که ولایت مانند فصل اخیر برای امامت است<ref>علامه طباطبایی، سید محمدحسین. '''شیعه در اسلام'''. قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1357، ص 109ـ125. </ref>.


امام ← امامت
امام از دیدگاه شیعه، جانشین پیامبر<sup>(ص)</sup> است و اوّلاً، انتخاب وی از سوی خدا صورت می‌گیرد و به پیامبر یا امام پیشین ابلاغ می‌شود. این انتخاب، بدان سبب که لطف است و موجب می‌شود تا مسلمانان از گناهکاری دور شوند و به کردارهای نیک نزدیک گردند (= لطف) بر خدا واجب است<ref>علامه‌حلی. '''''کشف‌المراد'''''. به کوشش زنجانی، بیروت: ص388- 390.</ref><ref>فاضل مقداد. '''''ارشادالطالبین'''''. ص 326- 328.</ref>، ثانیاً، طریقه انتخاب «نص یا تنصیص (= تعیین)، است<ref>فاضل مقداد. '''''ارشادالطالبین،''' ص337-338.''</ref><ref>راجکی، '''''کشف‌الفوائد.''''' چاپ سنگی، ص 79.</ref><ref>علامه‌حلی. '''''کشف‌المراد'''''. به کوشش زنجانی، بیروت: ص.392-393.</ref>؛ ثالثاً، بدان سبب که نیاز مردم و نیاز دین به امام، دائمی است وجود امام نیز دائمی خواهد بود و هیچگاه زمین از امام، که حجّت خداست، خالی نخواهد شد؛ رابعاً، امام باید از صفات منفی ظاهری و باطنی منّزه و به صفات مثبت آراسته باشد. برجسته‌ترین صفات امام، دو صفت است: یکی، '''عصمت،''' یعنی منزّه بودن از گناهان بزرگ و کوچک؛ دوم، '''افضلّیت،''' یعنی برتری امام در فضایل و در صفات کمال مثل عدل و علم و ورع و ... بر دیگران<ref>علامه‌حلی. '''''کشف‌المراد'''''. به کوشش زنجانی، بیروت: ص. 390-392.</ref><ref>فاضل مقداد. '''''ارشادالطالبین'''''.ص332- 337.</ref><ref>فاضل‌مقداد، '''''شرح باب حادی‌عشر'''''. تهران: به کوشش دکتر مهدی محقق، انتشارات مؤسسة مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل کانادا، ص.41-44.</ref>؛ خامساً، بر طبق نظر [[امام دوازدهگانه|شیعه امامیه، امامان دوازده تن]] هستند که آخرین آنان غایب است و چون بیداد و جور جهان را پُر کند برای اجرای عدل و داد ظهور خواهد کرد و حکومت عدل جهانی برپا خواهد ساخت. [[امام دوازدهگانه|امامان دوازده‌گانه]] عبارتند از: یک) [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|علی بن ابی‌طالب]]؛ دو) [[امام حسن مجتبی(ع)|حسن بن علی]] (= مجتبی)؛ سه) [[امام حسین بن علی(ع)|حسین ابن علی]]؛ چهار) [[امام زین العابدین(ع)|علی بن حسین]] (= [[امام زین العابدین(ع)|زین‌العابدین]] = سجّاد)؛ پنج) [[امام محمد باقر(ع)|محمد بن علی]] (= باقر)؛ شش) [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)|جعفر بن محمّد]] (= صادق)؛ هفت) [[امام موسی بن جعفر کاظم(ع)|موسی بن جعفر (= کاظم]])؛ هشت) [[علی بن موسی الرضا(ع)|علی بن موسی]] (= رضا)؛ نه) [[امام محمد تقی جواد(ع)|محمّد بن علی (= جواد]])؛ ده) [[امام علی النقی هادی(ع)|علی بن محمّد (= هادی]])؛ یازده) [[امام حسن عسکری(ع)|حسن بن علی]] (= عسکری)؛ دوازده) [[امام زمان(عج)|محمد بن حسن]] (= [[امام زمان(عج)|صاحب‌الزمان<sup>عج</sup>]])<ref>فاضل‌مقداد، '''''شرح باب حادی‌عشر'''''. تهران: به کوشش دکتر مهدی محقق، انتشارات مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل کانادا، ص.51.</ref>.


اهل سنّت گفته‌اند که: امامت فزونی و برتری یافتن یکی از مسلمانان بر همـه آنان در کارهای دینی و دنیایی ایشان است، امّا شیعه گفته‌اند: امامت برتری دینی داشتن کسی بر همـه مسلمانان است که این برتری سبب روی آوردن همـه مسلمانان به نگهداری از خوبی‌های دینی و نیکو شدن کارهای دنیایی آنان گردد و باز داشته شدن آنان را از کارهایی که زیان ایشان در آن است، ایجاب نماید. در این دو تعریف، به‌حقیقت ولایت نیز اشاره شده است و آن رکن اصلی امامت است و مانند فصل اخیر آن می‌باشد و فصل اخیر هر چیزی جزء مقوم آن نوع است<ref>'''دایره المعارف تشیّع'''. مدخل «امام»، ج 2، ص 334 و «امامت»، ج 2، ص 378. </ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1.    فاضل‌مقداد، '''''شرح باب حادي‌عشر'''''. تهران: به كوشش دكتر مهدي محقق، انتشارات مؤسسة مطالعات اسلامي دانشگاه مك‌گيل كانادا، ص39- 40؛ همو، '''''ارشادالطالبين.''''' به كوشش    ، قم: ص325- 326؛ كراجكي، '''''كشف‌الفوائد.''''' چاپ سنگي، ص77.
* [[اسلام]]
* [[امام دوازدهگانه]]
* [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)]]
* [[امام حسن مجتبی(ع)]]
* [[امام حسین بن علی(ع)]]
* [[امام زین العابدین(ع)]]
* [[امام محمد باقر(ع)]]
* [[امام جعفر بن محمد صادق(ع)]]
* [[امام موسی بن جعفر کاظم(ع)]]
* [[علی بن موسی الرضا(ع)]]
* [[امام محمد تقی جواد(ع)]]
* [[امام علی النقی هادی(ع)]]
* [[امام حسن عسکری(ع)]]
* [[امام زمان(عج)]]


2.    علامه‌حلي. '''''كشف‌المراد'''''. به كوشش زنجاني، بيروت: ص388- 390؛ فاضل مقداد. '''''ارشادالطالبين'''''. ص 326- 328.
== مآخذ ==
<references />


3.    همو، '''''ارشادالطالبين'''''. ص337-338؛ كراجكي، '''''كشف‌الفوائد'''''. ص79؛ علامه‌حلي، '''''كشف‌المراد'''''. 392- 393.
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


4.    علامه‌حلي. '''''كشف‌المراد'''''. ص390- 392؛ همو، '''''ارشادالطالبين'''''. ص332- 337؛ فاضل مقداد. '''''شرح باب حادي‌عشر'''''. ص41-44.
== نویسندگان مقاله ==
 
سیدحسن امین و اصغر دادبه
5.    فاضل مقداد. '''''شرح باب حادي‌عشر'''''. ص51.
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]
 
[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]
اصغر دادبه
 
 
'''امامت'''، مهم‌ترين اصل اعتقادي مذهب تشيّع، وجوب نصب امام، به قاعدﺓ لطف، از راه نصّ است.<sup>1</sup> در تعريفاتي كه براي امامت آورده‌اند، كلماتي مانند امارت و يا رياست و گاهي خلافت به‌كار برده شده است. نسبت ميان اين سه مفهوم امامت، مانند رابطـﺔ بين جنس با نوع است، زيرا امارت اعم از همه است و رياست اخص از آن است، و خلافت اخص از همه است، و پس از اين دانسته خواهد شد كه ولايت مانند فصل اخير براي امامت است.<sup>2</sup>
 
اهل سنّت گفته‌اند كه: امامت فزوني و برتري يافتن يكي از مسلمانان بر همـﺔ آنان در كارهاي ديني و دنيايي ايشان است، امّا شيعه گفته‌اند: امامت برتري ديني داشتن كسي بر همـﺔ مسلمانان است كه اين برتري سبب روي آوردن همـﺔ مسلمانان به نگهداري از خوبي‌هاي ديني و نيكو شدن كارهاي دنيايي آنان گردد و باز داشته شدن آنان را از كارهايي كه زيان ايشان در آن است، ايجاب نمايد. در اين دو تعريف، به‌حقيقت ولايت نيز اشاره شده است و آن ركن اصلي امامت است و مانند فصل اخير آن مي‌باشد و فصل اخير هر چيزي جزء مقوم آن نوع است.<sup>3</sup>
 
'''مآخذ:'''
 
1.    علامه حلي. '''''منهاج الكرامة في معرفة الامة'''.'' تهران: ميراث مكتوب، 1376، ص 22 به بعد.
 
2.    علامه طباطبايي، سيد محمدحسين. '''شيعه در اسلام'''. قم: دفتر تبليغات اسلامي، 1357، ص 109ـ125.
 
3.    '''دايرةالمعارف تشيّع'''. مدخل «امام»، ج 2، ص 334 و «امامت»، ج 2، ص 378.
 
سیدحسن امین

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۲

امامت، در لغت به معنی پیشوایی و رهبری و امام به معنی پیشوا و رهبر است. در اصطلاح متکلمان، امامت رهبری عموم مسلمانان در کارهای دینی و دنیایی آنان است[۱][۲][۳]. امامت، مهم‌ترین اصل اعتقادی مذهب تشیّع، وجوب نصب امام، به قاعده لطف، از راه نصّ است[۴]. در تعریفاتی که برای امامت آورده‌اند، کلماتی مانند امارت و یا ریاست و گاهی خلافت به‌کار برده شده است. نسبت میان این سه مفهوم امامت، مانند رابطـه بین جنس با نوع است، زیرا امارت اعم از همه است و ریاست اخص از آن است، و خلافت اخص از همه است، و پس از این دانسته خواهد شد که ولایت مانند فصل اخیر برای امامت است[۵].

امام از دیدگاه شیعه، جانشین پیامبر(ص) است و اوّلاً، انتخاب وی از سوی خدا صورت می‌گیرد و به پیامبر یا امام پیشین ابلاغ می‌شود. این انتخاب، بدان سبب که لطف است و موجب می‌شود تا مسلمانان از گناهکاری دور شوند و به کردارهای نیک نزدیک گردند (= لطف) بر خدا واجب است[۶][۷]، ثانیاً، طریقه انتخاب «نص یا تنصیص (= تعیین)، است[۸][۹][۱۰]؛ ثالثاً، بدان سبب که نیاز مردم و نیاز دین به امام، دائمی است وجود امام نیز دائمی خواهد بود و هیچگاه زمین از امام، که حجّت خداست، خالی نخواهد شد؛ رابعاً، امام باید از صفات منفی ظاهری و باطنی منّزه و به صفات مثبت آراسته باشد. برجسته‌ترین صفات امام، دو صفت است: یکی، عصمت، یعنی منزّه بودن از گناهان بزرگ و کوچک؛ دوم، افضلّیت، یعنی برتری امام در فضایل و در صفات کمال مثل عدل و علم و ورع و ... بر دیگران[۱۱][۱۲][۱۳]؛ خامساً، بر طبق نظر شیعه امامیه، امامان دوازده تن هستند که آخرین آنان غایب است و چون بیداد و جور جهان را پُر کند برای اجرای عدل و داد ظهور خواهد کرد و حکومت عدل جهانی برپا خواهد ساخت. امامان دوازده‌گانه عبارتند از: یک) علی بن ابی‌طالب؛ دو) حسن بن علی (= مجتبی)؛ سه) حسین ابن علی؛ چهار) علی بن حسین (= زین‌العابدین = سجّاد)؛ پنج) محمد بن علی (= باقر)؛ شش) جعفر بن محمّد (= صادق)؛ هفت) موسی بن جعفر (= کاظم)؛ هشت) علی بن موسی (= رضا)؛ نه) محمّد بن علی (= جواد)؛ ده) علی بن محمّد (= هادی)؛ یازده) حسن بن علی (= عسکری)؛ دوازده) محمد بن حسن (= صاحب‌الزمانعج)[۱۴].

اهل سنّت گفته‌اند که: امامت فزونی و برتری یافتن یکی از مسلمانان بر همـه آنان در کارهای دینی و دنیایی ایشان است، امّا شیعه گفته‌اند: امامت برتری دینی داشتن کسی بر همـه مسلمانان است که این برتری سبب روی آوردن همـه مسلمانان به نگهداری از خوبی‌های دینی و نیکو شدن کارهای دنیایی آنان گردد و باز داشته شدن آنان را از کارهایی که زیان ایشان در آن است، ایجاب نماید. در این دو تعریف، به‌حقیقت ولایت نیز اشاره شده است و آن رکن اصلی امامت است و مانند فصل اخیر آن می‌باشد و فصل اخیر هر چیزی جزء مقوم آن نوع است[۱۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ فاضل‌مقداد، شرح باب حادی‌عشر. تهران: به کوشش دکتر مهدی محقق، انتشارات مؤسسة مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل کانادا، ص39- 40.
  2. ↑ فاضل مقداد. ارشادالطالبین. قم: ص325- 326
  3. ↑ کراجکی، کشف‌الفوائد. چاپ سنگی، ص77.
  4. ↑ علامه حلی. منهاج الکرامه فی معرفه الامه. تهران: میراث مکتوب، 1376، ص 22 به بعد.
  5. ↑ علامه طباطبایی، سید محمدحسین. شیعه در اسلام. قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1357، ص 109ـ125.
  6. ↑ علامه‌حلی. کشف‌المراد. به کوشش زنجانی، بیروت: ص388- 390.
  7. ↑ فاضل مقداد. ارشادالطالبین. ص 326- 328.
  8. ↑ فاضل مقداد. ارشادالطالبین، ص337-338.
  9. ↑ راجکی، کشف‌الفوائد. چاپ سنگی، ص 79.
  10. ↑ علامه‌حلی. کشف‌المراد. به کوشش زنجانی، بیروت: ص.392-393.
  11. ↑ علامه‌حلی. کشف‌المراد. به کوشش زنجانی، بیروت: ص. 390-392.
  12. ↑ فاضل مقداد. ارشادالطالبین.ص332- 337.
  13. ↑ فاضل‌مقداد، شرح باب حادی‌عشر. تهران: به کوشش دکتر مهدی محقق، انتشارات مؤسسة مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل کانادا، ص.41-44.
  14. ↑ فاضل‌مقداد، شرح باب حادی‌عشر. تهران: به کوشش دکتر مهدی محقق، انتشارات مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک‌گیل کانادا، ص.51.
  15. ↑ دایره المعارف تشیّع. مدخل «امام»، ج 2، ص 334 و «امامت»، ج 2، ص 378.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسندگان مقاله

سیدحسن امین و اصغر دادبه

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=امامت&oldid=5941»