بروجرد: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۴

بروجرد، نام شهرستان و شهری در استان لرستان، در غرب كشور.

شهرستان بروجرد، از شمال با شهرستان‌های نهاوند و ملایر (در استان همدان)، از شرق با شهرستان شازند (در استان مركزی)، از غرب و جنوب با شهرستان‌های نورآباد و الشتر، خرم‌آباد و درود، (در استان لرستان) همسایه است^[۱]. برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری در 1383ش، دارای 2 شهر، 2 بخش و 7 دهستان بوده است^[۲].

شهر بروجرد، با "30 '45 ْ48 طول شرقی و "45 '53 ْ33 عرض شمالی و ارتفاع 1580 متر از سطح دریا^[۳]، در سال 1375ش تعداد 217804 تن ^[۴]جمعیت داشته و در برآورد انجام شده، جمعیت آن در سال 1384ش به 244205 تن رسیده است^[۵].

شهر بروجرد در دشت حاصلخیزی قرار دارد كه از غرب به كوه‌های زاگرس می‌پیوندد و به لحاظ جغرافیای طبیعی، منطقه‌ای مناسب برای توسعه كشاورزی و دامداری است. فاصله بروجرد تا تهران 380 كیلومتر و از مركز استان (خرم‌آباد)، 104 كیلومتر است^[۶]. بروجرد در كنار ارتفاعات متعددی چون گرین 3645 متر، میش پرور 3606 متر و رنجه 2735 متر قرار گرفته است. آب و هوای آن معتدل مایل به سرد تا سرد است و از جریان‌های آبی بلندی‌های اطراف خود مشروب می‌شود^[۳].

بروجرد از شهرهای باستانی ایران است كه در منابع تاریخی از آن به نام‌های اروگرد، براوگرد، بروگرد، پیروزگرد و... یاد شده است^[۷]. ابن حوقل، در قرن چهارم در وصف بروجرد گوید:

«شهری نیكوست، طولش به قدر نیم فرسخ است... زعفرانش فراوان است...»^[۸]^[۹].

و حمدالله مستوفی در قرن هشتم درباره بروجرد می‌نویسد:

«از اقلیم چهارمست و شهر بزرگ طولانی و درو دو جامع عتیق و حدیث بوده است. آب و هوایش وسط است... و درو زعفران بسیار بُوَد»^[۱۰].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ سازمان نقشه‌برداري كشور. نقشة تقسيمات كشوري. تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1383.
↑ دفتر تقسیمات كشوری. نشریة عناصر و واحدهای تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383.
↑ ^۳٫۰ ^۳٫۱ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایره المعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 178.
↑ نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 177.
↑ مركز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 210.
↑ سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص133 و 134 و 143.
↑ چكنگی، علیرضا. فرهنگنامة تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مكان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 175.
↑ لسترنج، گای. جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 216.
↑ Lestrange, G. The Lands of the Eastern Caliphate. Cambridge: University Press, 1905, P. 200.
↑ - مستوفی، حمدالله. نزهةالقلوب. به كوشش گای لسترنج، لیدن: بریل، 1333ق/1915م، ص 70.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

غلامحسین تکمیل همایون

[1] سازمان نقشه‌برداري كشور. نقشة تقسيمات كشوري. تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1383.

[2] دفتر تقسیمات كشوری. نشریة عناصر و واحدهای تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383.

[:0-3] ۳٫۰ ^۳٫۱ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایره المعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 178.

[4] نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 177.

[5] مركز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 210.

[6] سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص133 و 134 و 143.

[7] چكنگی، علیرضا. فرهنگنامة تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مكان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 175.

[8] لسترنج، گای. جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 216.

[9] Lestrange, G. The Lands of the Eastern Caliphate. Cambridge: University Press, 1905, P. 200.

[10] - مستوفی، حمدالله. نزهةالقلوب. به كوشش گای لسترنج، لیدن: بریل، 1333ق/1915م، ص 70.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''بروجرد'''، نام شهرستان و شهري در استان لرستان، در غرب كشور.
+[[پرونده:16-5-21-104818photo 2016-05-21 10-48-12.jpg|بندانگشتی|شهر بروجرد، قابل بازیابی از https://www.khabaronline.ir/news/538626/%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3]]
+بروجرد، نام شهرستان و شهری در [[استان لرستان]]، در غرب كشور.
-'''شهرستان بروجرد،''' از شمال با شهرستان‌هاي نهاوند و ملاير (در استان همدان)، از شرق با شهرستان شازند (در استان مركزي)، از غرب و جنوب با شهرستان‌هاي نورآباد و الشتر، خرم‌آباد و درود، (در استان لرستان) همسايه است.<sup>1</sup> برابر آخرين تغييرات تقسيمات كشوري در 1383ش، داراي 2 شهر، 2 بخش و 7 دهستان بوده است.<sup>2</sup>
+شهرستان بروجرد، از شمال با شهرستان‌های نهاوند و ملایر (در [[استان همدان]])، از شرق با شهرستان شازند (در [[استان مرکزی|استان مركزی]])، از غرب و جنوب با شهرستان‌های نورآباد و الشتر، خرم‌آباد و درود، (در [[استان لرستان]]) همسایه است<ref>سازمان نقشه‌برداري كشور. '''''نقشة تقسيمات كشوري'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1383.</ref>. برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری در 1383ش، دارای 2 شهر، 2 بخش و 7 دهستان بوده است<ref>دفتر تقسیمات كشوری'''''. نشریة عناصر و واحدهای تقسیمات كشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383.</ref>.
-'''شهر بروجرد'''، با "30 '45  ْ48 طول شرقي و "45 '53  ْ33 عرض شمالي و ارتفاع 1580 متر از سطح دريا،<sup>3</sup> در سال 1375ش تعداد 217804 تن<sup>4</sup> جمعيت داشته و در برآورد انجام شده، جمعيت آن در سال 1384ش به 244205 تن رسيده است.<sup>5</sup>
+شهر بروجرد، با "30 '45  ْ48 طول شرقی و "45 '53  ْ33 عرض شمالی و ارتفاع 1580 متر از سطح دریا<ref name=":0">جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایره المعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 178.</ref>، در سال 1375ش تعداد 217804 تن <ref>نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335'''''. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 177.</ref>جمعیت داشته و در برآورد انجام شده، جمعیت آن در سال 1384ش به 244205 تن رسیده است<ref>مركز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور'''''. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 210.</ref>.
-شهر بروجرد در دشت حاصلخيزي قرار دارد كه از غرب به كوه‌هاي زاگرس مي‌پيوندد و به لحاظ جغرافياي طبيعي، منطقه‌اي مناسب براي توسعه كشاورزي و دامداري است.
+شهر بروجرد در دشت حاصلخیزی قرار دارد كه از غرب به كوه‌های [[زاگرس]] می‌پیوندد و به لحاظ جغرافیای طبیعی، منطقه‌ای مناسب برای توسعه كشاورزی و دامداری است. فاصله بروجرد تا [[استان تهران|تهران]] 380 كیلومتر و از مركز استان (خرم‌آباد)، 104 كیلومتر است<ref>   سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جاده‌های ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص133 و 134 و 143.</ref>. بروجرد در كنار ارتفاعات متعددی چون گرین 3645 متر، میش پرور 3606 متر و رنجه 2735 متر قرار گرفته است. آب و هوای آن معتدل مایل به سرد تا سرد است و از جریان‌های آبی بلندی‌های اطراف خود مشروب می‌شود<ref name=":0" />.
-فاصلة بروجرد تا تهران 380 كيلومتر و از مركز استان (خرم‌آباد)، 104 كيلومتر است.<sup>6</sup> بروجرد در كنار ارتفاعات متعددي چون گرين 3645 متر، ميش پرور 3606 متر و رنجه 2735 متر قرار گرفته است. آب و هواي آن معتدل مايل به سرد تا سرد است و از جريان‌هاي آبي بلندي‌هاي اطراف خود مشروب مي‌شود.<sup>7</sup>
+بروجرد از شهرهای [[ایران باستان|باستانی ایران]] است كه در منابع تاریخی از آن به نام‌های اروگرد، براوگرد، بروگرد، پیروزگرد و... یاد شده است<ref>چكنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامة تطبیقی نام‌های قدیم و جدید مكان‌های جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، 1378، ص 175.</ref>. ابن حوقل، در قرن چهارم در وصف بروجرد گوید: <blockquote>«شهری نیكوست، طولش به قدر نیم فرسخ است... زعفرانش فراوان است...»<ref>لسترنج، گای. '''''جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان. چ 6، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص 216.</ref><ref>Lestrange, G. '''''The Lands of the Eastern Caliphate'''''. Cambridge: University Press, 1905, P. 200.</ref>.</blockquote>و [[حمدالله مستوفی]] در قرن هشتم درباره بروجرد می‌نویسد:<blockquote>«از اقلیم چهارمست و شهر بزرگ طولانی و درو دو جامع عتیق و حدیث بوده است. آب و هوایش وسط است... و درو زعفران بسیار بُوَد»<ref>-  مستوفی، حمدالله. '''''نزهةالقلوب'''''. به كوشش گای لسترنج، لیدن: بریل، 1333ق/1915م، ص 70.</ref>.</blockquote>
-بروجرد از شهرهاي باستاني ايران است كه در منابع تاريخي از آن به نام‌هاي ''اروگرد''، ''براوگرد''، ''بروگرد''، ''پيروزگرد'' و... ياد شده است.<sup>8</sup>
+== نیز نگاه کنید به ==
-ابن حوقل، در قرن چهارم در وصف بروجرد گويد: «شهري نيكوست، طولش به قدر نيم فرسخ است... زعفرانش فراوان است...»<sup>9</sup> و حمدالله مستوفي در قرن هشتم درباره بروجرد مي‌نويسد: «از اقليم چهارمست و شهر بزرگ طولاني و درو دو جامع عتيق و حديث بوده است. آب و هوايش وسط است... و درو زعفران بسيار بُوَد».<sup>10</sup>
+* [[استان لرستان]]
+* [[استان همدان]]
+* [[استان مرکزی|استان مركزی]]
-'''مآخذ'''
+== مآخذ ==
+<references />
--     سازمان نقشه‌برداري كشور. '''''نقشة تقسيمات كشوري'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1383.
--     دفتر تقسيمات كشوري'''''. نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري'''''. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383.
--     جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 178.
--     نورالهي، طه. '''''توزيع و طبقه‌بندي جمعيت شهرهاي ايران در سرشماري‌هاي 75-1335'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص 177.
--     مركز آمار ايران. '''''بازسازي و برآورد جمعيت شهرستان‌هاي كشور'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص 210.
--     سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور (وزارت راه و ترابري). '''''اطلس جاده‌هاي ايران''''' (ويرايش دوم). تهران: همشهري، 1380، ص133 و 134 و 143.
--     جعفري. همانجا.
--     چكنگي، عليرضا. '''''فرهنگنامة تطبيقي نام‌هاي قديم و جديد مكان‌هاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنياد پژوهش‌هاي اسلامي، 1378، ص 175.
--     لسترنج، گاي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. ترجمة محمود عرفان. چ 6، تهران: شركت انتشارات علمي و فرهنگي، 1383، ص 216؛
-Lestrange, G. '''''The Lands of the Eastern Caliphate'''''. Cambridge: University Press, 1905, P. 200.
--  مستوفي، حمدالله. '''''نزهةالقلوب'''''. به كوشش گاي لسترنج، ليدن: بريل، 1333ق/1915م، ص 70.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 غلامحسین تکمیل همایون
+[[رده:جغرافیا]]