بچاقچی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:5231309.jpg|بندانگشتی|بچاقی برگرفته از وبسایت خبر گزاری مهر قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.mehrnews.com/news/6276305/%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%DA%86%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%88%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF]] | [[پرونده:5231309.jpg|بندانگشتی|بچاقی برگرفته از وبسایت خبر گزاری مهر قابل بازیابی از<nowiki/>[https://www.mehrnews.com/news/6276305/%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%DA%86%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%88%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF https://www.mehrnews.com/news/6276305]]] | ||
'''[[بچاقچی]]'''، از ایلات بزرگ ترک زبان و شیعی مذهب استان کرمان. | '''[[بچاقچی]]'''، از<nowiki/> ایلات بزرگ [[ترک]] زبان و شیعی مذهب [[استان کرمان]]. | ||
بچاقچیها از نسل شخصی به نام علمدار هستند که به روایاتی ابتدا در قرهداغ | بچاقچیها از نسل شخصی به نام علمدار هستند که به روایاتی ابتدا در قرهداغ آذربایجان یا علمده مرند میزیستند. برخی آنها را از [[افشاریه|ایل افشار]] میدانند که در زمان نادرشاه افشار به [[کرمان]] کوچانده شدند<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردمشناسی'''''. تهران: 1362، ص 100.</ref>. | ||
بچاقچیها در شرق و جنوب شرقی شهرستان سیرجان و در مناطق چهارگنبد، سوختهچالی، و بَلْوَرْد (محل اقامت خوانین ایل) زندگی میکنند. کوچندگان این ایل بین استانهای کرمان و هرمزگان ییلاق و قشلاق میکنند<ref>وزیری کرمانی، احمدعلی. '''''جغرافیای کرمان'''''. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص | بچاقچیها در شرق و جنوب شرقی شهرستان سیرجان و در مناطق چهارگنبد، سوختهچالی، و بَلْوَرْد (محل اقامت خوانین ایل) زندگی میکنند. کوچندگان این ایل بین استانهای [[کرمان]] و [[استان هرمزگان|هرمزگان]] ییلاق و قشلاق میکنند<ref>وزیری کرمانی، احمدعلی. '''''جغرافیای کرمان'''''. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص 154.</ref><ref>'''''فرهنگ جغرافیایی ایران (ابادیها)'''''. تهران: 1322، جلد 8، ص.15. </ref>. | ||
بچاقچیها از چند دههپیش به تدریج یکجانشین شدهاند. از مهمترین طوایف ایل بچاقچی میتوان به اَنکَلو (انگلو)، اَرَشلو، عباسلو، سوختهچالی و ... اشاره کرد<ref> | بچاقچیها از چند دههپیش به تدریج یکجانشین شدهاند. از مهمترین طوایف ایل بچاقچی میتوان به اَنکَلو (انگلو)، اَرَشلو، عباسلو، سوختهچالی و ... اشاره کرد<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردمشناسی'''''. تهران: 1362، ص 106.</ref><ref name=":0">کیهان، مسعود. '''''جغرافیای مفصل ایران'''''. تهران: 1311، جلد 2، ص.92. </ref>. | ||
ایل بچاقچی به چند طایفه، تیره تقسیم میشود. سلسله مراتب قدرت نیز به ترتیب: ایلخان (رئیس ایل) کلانتر یا خان یا ریش سفید (رییس طایفه) و کدخدا و ریش سفید (رییس تیره) است | ایل بچاقچی به چند طایفه، تیره تقسیم میشود. سلسله مراتب قدرت نیز به ترتیب: [[ایلخان]] (رئیس ایل) کلانتر یا خان یا ریش سفید (رییس طایفه) و کدخدا و ریش سفید (رییس تیره) است<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردمشناسی'''''. تهران: 1362، ص 101-104.</ref>. | ||
بچاقچیها به گلهداری و زراعت و باغداری مشغولند. زنان | کوچکترین واحد اقتصادی ایل ایشوم خوانده میشود که یک واحد دامدار است و از ترکیب توافقی چند خانوار غیر ثابت از تیرههای مختلف خویشاوند یا غیر خویشاوند، شکل میگیرد<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردمشناسی'''''. تهران: 1362،</ref>. جمعیت بچاقچیها را بین 200 تا 2000 خانوار تخمین زدهاند<ref name=":0" /><ref>وزیری کرمانی، احمدعلی. '''''جغرافیای کرمان'''''. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص. 199.</ref>. بچاقچیهای کوچنده 461 خانوار و 2638 نفر گزارش شدهاند<ref>'''''سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده (1377)'''''، نتایج تفصیلی، استان کرمان، تهران: 1378.</ref>. بچاقچیها به گلهداری و زراعت و باغداری مشغولند. زنان آنها نیز به بافتن قالی و گلیم و جاجیم میپردازند<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردمشناسی'''''. تهران: 1362، ص 101.</ref><ref>تلخیص از ابراهیمی، معصومه، "بچاقچی"، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''،'' قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/228321/%D8%A8%DA%86%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
== | * [[استان کرمان]] | ||
* [[استان هرمزگان]] | |||
* [[افشاریه]] | |||
* [[ایلخان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۵
بچاقچی، از ایلات بزرگ ترک زبان و شیعی مذهب استان کرمان.
بچاقچیها از نسل شخصی به نام علمدار هستند که به روایاتی ابتدا در قرهداغ آذربایجان یا علمده مرند میزیستند. برخی آنها را از ایل افشار میدانند که در زمان نادرشاه افشار به کرمان کوچانده شدند[۱].
بچاقچیها در شرق و جنوب شرقی شهرستان سیرجان و در مناطق چهارگنبد، سوختهچالی، و بَلْوَرْد (محل اقامت خوانین ایل) زندگی میکنند. کوچندگان این ایل بین استانهای کرمان و هرمزگان ییلاق و قشلاق میکنند[۲][۳].
بچاقچیها از چند دههپیش به تدریج یکجانشین شدهاند. از مهمترین طوایف ایل بچاقچی میتوان به اَنکَلو (انگلو)، اَرَشلو، عباسلو، سوختهچالی و ... اشاره کرد[۴][۵].
ایل بچاقچی به چند طایفه، تیره تقسیم میشود. سلسله مراتب قدرت نیز به ترتیب: ایلخان (رئیس ایل) کلانتر یا خان یا ریش سفید (رییس طایفه) و کدخدا و ریش سفید (رییس تیره) است[۶].
کوچکترین واحد اقتصادی ایل ایشوم خوانده میشود که یک واحد دامدار است و از ترکیب توافقی چند خانوار غیر ثابت از تیرههای مختلف خویشاوند یا غیر خویشاوند، شکل میگیرد[۷]. جمعیت بچاقچیها را بین 200 تا 2000 خانوار تخمین زدهاند[۵][۸]. بچاقچیهای کوچنده 461 خانوار و 2638 نفر گزارش شدهاند[۹]. بچاقچیها به گلهداری و زراعت و باغداری مشغولند. زنان آنها نیز به بافتن قالی و گلیم و جاجیم میپردازند[۱۰][۱۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردمشناسی. تهران: 1362، ص 100.
- ↑ وزیری کرمانی، احمدعلی. جغرافیای کرمان. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص 154.
- ↑ فرهنگ جغرافیایی ایران (ابادیها). تهران: 1322، جلد 8، ص.15.
- ↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردمشناسی. تهران: 1362، ص 106.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ کیهان، مسعود. جغرافیای مفصل ایران. تهران: 1311، جلد 2، ص.92.
- ↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردمشناسی. تهران: 1362، ص 101-104.
- ↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردمشناسی. تهران: 1362،
- ↑ وزیری کرمانی، احمدعلی. جغرافیای کرمان. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص. 199.
- ↑ سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده (1377)، نتایج تفصیلی، استان کرمان، تهران: 1378.
- ↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردمشناسی. تهران: 1362، ص 101.
- ↑ تلخیص از ابراهیمی، معصومه، "بچاقچی"، دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/228321/%D8%A8%DA%86%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی