عهدنامه گلستان: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''گلستان، عهدنامه'''، معاهده ميان ايران و روسيه در پايان دورة اول جنگهاي روسيه عليه ايران. به دنبال سياست توسعة ارضي روسية تزاري و جنگ عليه ايران، در پايان جنگهاي دورة اول (1219- 1228ق/ 1803- 1813م) كه ايران پيروزيهايي در ايروان به دست آورده بود، ترو...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''گلستان، عهدنامه'''، معاهده | '''گلستان، عهدنامه'''، معاهده میان ایران و روسیه در پایان دوره اول جنگهای [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] علیه [[ایران]]. به دنبال سیاست توسعه ارضی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] تزاری و جنگ علیه ایران، در پایان جنگهای دوره اول (1219- 1228ق/ 1803- 1813م) که [[کشور ایران|ایران]] پیروزیهایی در ایروان به دست آورده بود، ترومسوف[Tromsov]به سرداری سپاه روس منصوب شد. سپاهیان [[کشور ایران|ایران]] به فرماندهی [[فتحعلی شاه قاجار|فتحلعیشاه]] (در کناره رود ارس)، عباس میرزا ولیعهد (در گنجه) و پسرش محمدعلی میرزا (در تفلیس)<ref>رضاقلیخان هدایت. '''''فهرس التواریخ'''''. تصحیح عبدالحسین نوایی و میرهاشم محدث، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران: 1373ش، ص340-365.</ref> در قفقاز و در اصلاندوز (5 ذیحجه 1227ق) با سپاه روس روبرو شدند و شکست خوردند و به [[تبریز]] عقبنشینی کردند<ref>عبدالرزاق مفتون دنبلی. '''''مآثر سلطانیه'''''. به اهتمام غلامحسین صدری افشار، انتشارات ابنسینا، تهران: 1351ش، ص228-291.</ref>. انگلستان که در این سال با [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] علیه [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] ائتلاف کرده بود، تلاش خود را برای تضعیف [[کشور ایران|ایران]] به کار بست و مستشاران انگلیسی در جریان جنگ، ارتش [[کشور ایران|ایران]] را ترک کردند. سرگور اوزلی[Sir Gore Ouseley Brownet] سفیر انگلیس نیز علی رغم مخالفت عباس میرزا، توانست [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلیشاه]] را به عقد قرارداد صلح تحمیلی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] با ایران راضی کند<ref>محمدجعفر خورموجی. '''''حقایق الاخبار ناصری'''''. به كوشش حسین خدیوجم، نشر نی، چاپ دوم، 1363ش، ص15.</ref>. | ||
این عهدنامه که در چمن دهکده گلستان از توابع قراباغ در 11 فصل و یک مقدمه نوشته شد، در 29 شوال 1228ق/ 13 اکتبر 1813م با حضور سفیر انگلیس، میرزا ابوالحسن خان شیرازی (ایلچی) نماینده [[کشور ایران|ایران]] و نیکولا رادیشچف[Nicolai Radich tchev] فرمانده نیروهای [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] و قفقاز به امضاء رسید و به موجب آن بخش عظیمی از خاک [[کشور ایران|ایران]] در قراباغ، گنجه، شیروان، دربند، باکو، تمامی داغستان و [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%AF%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 گرجستان] تا دریای مازندران در تصرف روسیه در آمد<ref>محمدتقی لسانالملک سپهر. '''''ناسخ التواریخ قاجاریه'''''. جلد اول، به اهتمام جمشید کیانفر، انتشارات اساطیر، تهران: 1377، ص240-246.</ref>؛ و از آنجا که خط مرزی [[کشور ایران|ایران]] و روسیه به درستی مشخص نشده بود، بهانهای برای جنگهای دوره دوم روسیه علیه ایران (1241-1243ق / 1826-1828م) شد. تعهد روسیه به حمایت از ولیعهد ایران و امتیازاتی در زمینه کشتیرانی در [[دریاچه خزر|دریای خزر]]، امور گمرکی و مبادله اسرا از مهمترین مفاد این عهدنامه بود<ref>فیروز کاظمزاده'''''. روس و انگلیس در ایران'''''. ترجمه منوچهر امیری، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، تهران: 1371ش، ص3-4.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[فتحعلی شاه قاجار]] | |||
* [[کشور ایران]] | |||
* [[دریاچه خزر]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
اکبر قاسمی | اکبر قاسمی | ||
[[رده:تاریخ]] | |||
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]] | |||
[ | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۶
گلستان، عهدنامه، معاهده میان ایران و روسیه در پایان دوره اول جنگهای روسیه علیه ایران. به دنبال سیاست توسعه ارضی روسیه تزاری و جنگ علیه ایران، در پایان جنگهای دوره اول (1219- 1228ق/ 1803- 1813م) که ایران پیروزیهایی در ایروان به دست آورده بود، ترومسوف[Tromsov]به سرداری سپاه روس منصوب شد. سپاهیان ایران به فرماندهی فتحلعیشاه (در کناره رود ارس)، عباس میرزا ولیعهد (در گنجه) و پسرش محمدعلی میرزا (در تفلیس)[۱] در قفقاز و در اصلاندوز (5 ذیحجه 1227ق) با سپاه روس روبرو شدند و شکست خوردند و به تبریز عقبنشینی کردند[۲]. انگلستان که در این سال با روسیه علیه فرانسه ائتلاف کرده بود، تلاش خود را برای تضعیف ایران به کار بست و مستشاران انگلیسی در جریان جنگ، ارتش ایران را ترک کردند. سرگور اوزلی[Sir Gore Ouseley Brownet] سفیر انگلیس نیز علی رغم مخالفت عباس میرزا، توانست فتحعلیشاه را به عقد قرارداد صلح تحمیلی روسیه با ایران راضی کند[۳].
این عهدنامه که در چمن دهکده گلستان از توابع قراباغ در 11 فصل و یک مقدمه نوشته شد، در 29 شوال 1228ق/ 13 اکتبر 1813م با حضور سفیر انگلیس، میرزا ابوالحسن خان شیرازی (ایلچی) نماینده ایران و نیکولا رادیشچف[Nicolai Radich tchev] فرمانده نیروهای روسیه و قفقاز به امضاء رسید و به موجب آن بخش عظیمی از خاک ایران در قراباغ، گنجه، شیروان، دربند، باکو، تمامی داغستان و گرجستان تا دریای مازندران در تصرف روسیه در آمد[۴]؛ و از آنجا که خط مرزی ایران و روسیه به درستی مشخص نشده بود، بهانهای برای جنگهای دوره دوم روسیه علیه ایران (1241-1243ق / 1826-1828م) شد. تعهد روسیه به حمایت از ولیعهد ایران و امتیازاتی در زمینه کشتیرانی در دریای خزر، امور گمرکی و مبادله اسرا از مهمترین مفاد این عهدنامه بود[۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ رضاقلیخان هدایت. فهرس التواریخ. تصحیح عبدالحسین نوایی و میرهاشم محدث، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران: 1373ش، ص340-365.
- ↑ عبدالرزاق مفتون دنبلی. مآثر سلطانیه. به اهتمام غلامحسین صدری افشار، انتشارات ابنسینا، تهران: 1351ش، ص228-291.
- ↑ محمدجعفر خورموجی. حقایق الاخبار ناصری. به كوشش حسین خدیوجم، نشر نی، چاپ دوم، 1363ش، ص15.
- ↑ محمدتقی لسانالملک سپهر. ناسخ التواریخ قاجاریه. جلد اول، به اهتمام جمشید کیانفر، انتشارات اساطیر، تهران: 1377، ص240-246.
- ↑ فیروز کاظمزاده. روس و انگلیس در ایران. ترجمه منوچهر امیری، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، تهران: 1371ش، ص3-4.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اکبر قاسمی