پرش به محتوا

محمود آقا ظهیر الدینی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ظهیرالدینی، محمود آقا'''. (1317ق/1899م- 1314ش)، طراح صحنه و بازیگر.  
ظهیرالدینی، محمود آقا. (1317ق/1899م- 1314ش)، طراح صحنه و بازیگر.  


تحصیلات دوره ابتدایی را در «مدرسه اتحادیه» تهران گذراند. در 20 سالگی از «مدرسه صنایع» دیپلم گرفت. در 1299ش، با میرزاده عشقی برای ساختن دکورهای نمایش «خرابه‌های مدائن» برای کمال الملک غفاری از مدیران مدرسه صنایع مستظرفه همکاری کرد. نخستین حضور نمایشی «ظهیرالدینی»، بازی در نمایش روحوضی، اقتباس از «طبیب اجباری»، اثر مولیر در یک مجلس عروسی بود.
تحصیلات دوره ابتدایی را در «مدرسه اتحادیه» [[استان تهران|تهران]] گذراند. در 20 سالگی از «مدرسه صنایع» دیپلم گرفت. در 1299ش، با [[میرزاده عشقی]] برای ساختن دکورهای نمایش «خرابه‌های مدائن» برای کمال الملک غفاری از مدیران مدرسه صنایع مستظرفه همکاری کرد. نخستین حضور نمایشی «ظهیرالدینی»، بازی در نمایش روحوضی، اقتباس از «طبیب اجباری»، اثر مولیر در یک مجلس عروسی بود.


ظهیرالدینی در 1300ش با معرفی کمال‌الملک به گروه نمایشی «کمدی ایران» و هنرمندان همراه پیوست.<sup>1</sup>  در کنار گروهی از جمله منشی باشی بهرامی، عنایت الله شیبانی، محمدعلی ملکی، کمال الوزاره محمودی، مهدی نامدار، فضل‌الله بایگان قرار گرفت.<sup>2</sup>
ظهیرالدینی در 1300ش با معرفی کمال‌الملک به گروه نمایشی «کمدی ایران» و هنرمندان همراه پیوست<ref>'''''آناهیتا''''': زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 صص 51 و 52.</ref>. در کنار گروهی از جمله منشی باشی بهرامی، [[عنایت الله شیبانی]]، محمدعلی ملکی، کمال الوزاره محمودی، [[مهدی نامدار]]، فضل‌الله بایگان قرار گرفت<ref>ملک‌پور، جمشید: '''''ادبیات نمایشی در ایران'''''، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، جلد دوم، ص 47.</ref>.


پس از ایفای نقش کوچکی در نمایش «[[نادرشاه افشار|نادرشاه]]» در گروه کمدی الهی و نشان دادن مهارت‌های هنری خود، نقش‌های اول به او واگذار شد و در نمایش‌هایی چند و بیشتر از مولیر، در نقش اول ظاهر شد، مانند «حقه‌های (حیله‌های) اسکاپن»، نوشته‌ی مولیر که در آن نقش اسکاپن را بازی کرد.<sup>3</sup>  
پس از ایفای نقش کوچکی در نمایش «[[نادرشاه افشار|نادرشاه]]» در گروه کمدی الهی و نشان دادن مهارت‌های هنری خود، نقش‌های اول به او واگذار شد و در نمایش‌هایی چند و بیشتر از مولیر، در نقش اول ظاهر شد، مانند «حقه‌های (حیله‌های) اسکاپن»، نوشته‌ی مولیر که در آن نقش اسکاپن را بازی کرد<ref name=":0">'''''آناهیتا''''': زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 ص 51.</ref><ref>آرین‌پور، یحیی'''''. از صبا تا نیما'''''، شرکت سهامی کتابهای جیبی، چاپ چهارم 2535 (1355)، جلد دوم، ص 292.</ref>. پس از آن به گروه نمایشی «کمدی اخوان»، که خود به سرپرستی گروهی از هنرمندان تشکیل داده بود پیوست<ref>جنتی عطایی، ابوالقاسم، '''''بنیاد نمایش در ایران'''''، تهران: ابن سینا، ص 68.</ref>. بعد از آنجا به «[[تئاتر تهران|تئاتر مرکزی]]»، که ارباب شاهرخ افلاطون مؤسس آن و حسین خیرخواه مدیر آن، بود، رفت<ref name=":0" />. برخی از نمایش‌هایی که او در آن‌ها ایفای نقش کرده عبارت است از: <blockquote>«استرومردوخای»، «راسپوتین»، «داماد هشتاد ساله»، «وکیل زبردست»، خانم کجا است، من همینم<ref>اسکویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، صص 261 و 262.</ref>. </blockquote>محمود ظهیرالدینی در روز 27 تیرماه 1314 در اثر بیماری سل درگذشت<ref>هنر پیشگان: شماره 2، فروردین 1325، ص 13.</ref>.


پس از آن به گروه نمایشی «کمدی اخوان»، که خود به سرپرستی گروهی از هنرمندان تشکیل داده بود پیوست.<sup>4</sup> بعد از آنجا به «تئاتر مرکزی»، که ارباب شاهرخ افلاطون مؤسس آن و حسین خیرخواه مدیر آن، بود، رفت.<sup>5</sup> برخی از نمایش‌هایی که او در آن‌ها ایفای نقش کرده عبارت است از:
== نیز نگاه کنید به ==


«استرومردوخای»، «راسپوتین»، «داماد هشتاد ساله»، «وکیل زبردست»، خانم کجا است، من همینم.<sup>6</sup>
* [[استان تهران]]
* [[میرزاده عشقی]]
* [[مهدی نامدار]]
* [[عنایت الله شیبانی]]
* [[نادرشاه افشار]]


محمود ظهیرالدینی در روز 27 تیرماه 1314 در اثر بیماری سل درگذشت.<sup>7</sup>  
== ''مآخذ'' ==
<references />


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


'''''منابع و مآخذ:'''''
== نویسنده مقاله ==
 
1-     آناهیتا: زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 صص 51 و 52.
 
2-     ملک‌پور، جمشید: '''''ادبیات نمایشی در ایران'''''، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، جلد دوم، ص 47.
 
3-     آناهیتا: شماره 4، همان ص 51؛ آرین‌پور، یحیی''''': از صبا تا نیما'''''، شرکت سهامی کتابهای جیبی، چاپ چهارم 2535 (1355)، جلد دوم، ص 292.
 
4-     جنتی عطایی، ابوالقاسم، '''''بنیاد نمایش در ایران'''''، تهران: ابن سینا، ص 68.
 
5-     آناهیتا: شماره 4، همان، ص 51.
 
6-     اسکویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، صص 261 و 262.
 
7-     هنر پیشگان: شماره 2، فروردین 1325، ص 13.
 
8-      
 
محمود عزیزی
محمود عزیزی
[[رده:هنر]]
[[رده:تئاتر]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۶

ظهیرالدینی، محمود آقا. (1317ق/1899م- 1314ش)، طراح صحنه و بازیگر.

تحصیلات دوره ابتدایی را در «مدرسه اتحادیه» تهران گذراند. در 20 سالگی از «مدرسه صنایع» دیپلم گرفت. در 1299ش، با میرزاده عشقی برای ساختن دکورهای نمایش «خرابه‌های مدائن» برای کمال الملک غفاری از مدیران مدرسه صنایع مستظرفه همکاری کرد. نخستین حضور نمایشی «ظهیرالدینی»، بازی در نمایش روحوضی، اقتباس از «طبیب اجباری»، اثر مولیر در یک مجلس عروسی بود.

ظهیرالدینی در 1300ش با معرفی کمال‌الملک به گروه نمایشی «کمدی ایران» و هنرمندان همراه پیوست[۱]. در کنار گروهی از جمله منشی باشی بهرامی، عنایت الله شیبانی، محمدعلی ملکی، کمال الوزاره محمودی، مهدی نامدار، فضل‌الله بایگان قرار گرفت[۲].

پس از ایفای نقش کوچکی در نمایش «نادرشاه» در گروه کمدی الهی و نشان دادن مهارت‌های هنری خود، نقش‌های اول به او واگذار شد و در نمایش‌هایی چند و بیشتر از مولیر، در نقش اول ظاهر شد، مانند «حقه‌های (حیله‌های) اسکاپن»، نوشته‌ی مولیر که در آن نقش اسکاپن را بازی کرد[۳][۴]. پس از آن به گروه نمایشی «کمدی اخوان»، که خود به سرپرستی گروهی از هنرمندان تشکیل داده بود پیوست[۵]. بعد از آنجا به «تئاتر مرکزی»، که ارباب شاهرخ افلاطون مؤسس آن و حسین خیرخواه مدیر آن، بود، رفت[۳]. برخی از نمایش‌هایی که او در آن‌ها ایفای نقش کرده عبارت است از:

«استرومردوخای»، «راسپوتین»، «داماد هشتاد ساله»، «وکیل زبردست»، خانم کجا است، من همینم[۶].

محمود ظهیرالدینی در روز 27 تیرماه 1314 در اثر بیماری سل درگذشت[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. آناهیتا: زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 صص 51 و 52.
  2. ملک‌پور، جمشید: ادبیات نمایشی در ایران، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، جلد دوم، ص 47.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ آناهیتا: زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 ص 51.
  4. آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما، شرکت سهامی کتابهای جیبی، چاپ چهارم 2535 (1355)، جلد دوم، ص 292.
  5. جنتی عطایی، ابوالقاسم، بنیاد نمایش در ایران، تهران: ابن سینا، ص 68.
  6. اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، صص 261 و 262.
  7. هنر پیشگان: شماره 2، فروردین 1325، ص 13.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی