میرزاده عشقی
عشقی، میرزاده، محمدرضا فرزند سیدابوالقاسم کردستانی معروف به میرزاده عشقی شاعر و روزنامهنگار انقلابی عصر حاضر در 12 جمادیالثانی 1312ق در همدان زاده شد. تحصیلات مقدماتی را در همان شهر در مدارس الفت و آلیانسن شروع و زبان فرانسه را به خوبی فرا گرفت. اما در حین آن، تحصیل را رها کرد و به کار در یک تجارتخانه پرداخت. در حوادث جنگ جهانی اول همراه با گروه مهاجرین عازم ترکیه شد و چند سال در آنجا زندگی کرد. در آن کشور منظومهای به نام «نوروزی نامه» سرود و همانجا چاپ کرد[۱]. سپس از راه عراق به ایران بازگشت و اپرای «رستاخیز سلاطین ایران» را در خرابههای مدائن نوشت.
عشقی شاعر و روزنامهنگار بود. در جوانی روزنامه موسوم به «نامه عشقی» را در 1333ق در همدان انتشار میداد[۲]. پس از سفر و اقامت در تهران در صف طرفداران حزب سوسیالیست درآمد و با وثوقالدوله رئیس الوزرای عاقد قرارداد معروف ایران و انگلیس به نبرد مطبوعاتی پرداخت و در اثر آن به زندان افتاد. با وقوع کودتای 1299 به طرفداری از سیدضیاء پرداخت و او را آزادکننده ایران میپنداشت. عشقی در 1339ق روزنامه «قرن بیستم» را دایر کرد و اولین شماره آن را در 27 شعبان همین سال منتشر نمود. پس از چند وقت آن را تعطیل کرد و سپس در ذیقعده 1342ق به انتشار مجدّد آن اقدام نمود[۳].
عشقی روزنامهنگاری سرسخت و انقلابی بود. روزنامه او بارها توقیف شد و سرانجام خود او را روز آخر ذیقعده 1342ق [12 تیر 1303ش] به اشاره سردارسپه در خانه خویش ترور کرده و اندکی بعد او درگذشت. ضارب را نخست دستگیر کردند اما بعداً آزاد شد[۴].
از عشقی آثار متعدد چون «تئاتر قربانعلی کاشی»، «ایدهآل عشقی»، «قطعه هفتبند کفن سیاه» و اشعار و دست نوشتههای بسیار بر جایماند، که همه آنها به اهتمام علیاکبر مشیرسلیمی در دیوانش جمعآوری و به چاپ رسیده است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
فاطمه ارغوان یغمایی