محمود آقا ظهیر الدینی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۶

ظهیرالدینی، محمود آقا. (1317ق/1899م- 1314ش)، طراح صحنه و بازیگر.

تحصیلات دوره ابتدایی را در «مدرسه اتحادیه» تهران گذراند. در 20 سالگی از «مدرسه صنایع» دیپلم گرفت. در 1299ش، با میرزاده عشقی برای ساختن دکورهای نمایش «خرابه‌های مدائن» برای کمال الملک غفاری از مدیران مدرسه صنایع مستظرفه همکاری کرد. نخستین حضور نمایشی «ظهیرالدینی»، بازی در نمایش روحوضی، اقتباس از «طبیب اجباری»، اثر مولیر در یک مجلس عروسی بود.

ظهیرالدینی در 1300ش با معرفی کمال‌الملک به گروه نمایشی «کمدی ایران» و هنرمندان همراه پیوست^[۱]. در کنار گروهی از جمله منشی باشی بهرامی، عنایت الله شیبانی، محمدعلی ملکی، کمال الوزاره محمودی، مهدی نامدار، فضل‌الله بایگان قرار گرفت^[۲].

پس از ایفای نقش کوچکی در نمایش «نادرشاه» در گروه کمدی الهی و نشان دادن مهارت‌های هنری خود، نقش‌های اول به او واگذار شد و در نمایش‌هایی چند و بیشتر از مولیر، در نقش اول ظاهر شد، مانند «حقه‌های (حیله‌های) اسکاپن»، نوشته‌ی مولیر که در آن نقش اسکاپن را بازی کرد^[۳]^[۴]. پس از آن به گروه نمایشی «کمدی اخوان»، که خود به سرپرستی گروهی از هنرمندان تشکیل داده بود پیوست^[۵]. بعد از آنجا به «تئاتر مرکزی»، که ارباب شاهرخ افلاطون مؤسس آن و حسین خیرخواه مدیر آن، بود، رفت^[۳]. برخی از نمایش‌هایی که او در آن‌ها ایفای نقش کرده عبارت است از:

«استرومردوخای»، «راسپوتین»، «داماد هشتاد ساله»، «وکیل زبردست»، خانم کجا است، من همینم^[۶].

محمود ظهیرالدینی در روز 27 تیرماه 1314 در اثر بیماری سل درگذشت^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ آناهیتا: زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 صص 51 و 52.
↑ ملک‌پور، جمشید: ادبیات نمایشی در ایران، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، جلد دوم، ص 47.
↑ ^۳٫۰ ^۳٫۱ آناهیتا: زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 ص 51.
↑ آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما، شرکت سهامی کتابهای جیبی، چاپ چهارم 2535 (1355)، جلد دوم، ص 292.
↑ جنتی عطایی، ابوالقاسم، بنیاد نمایش در ایران، تهران: ابن سینا، ص 68.
↑ اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، صص 261 و 262.
↑ هنر پیشگان: شماره 2، فروردین 1325، ص 13.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی

[1] آناهیتا: زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 صص 51 و 52.

[2] ملک‌پور، جمشید: ادبیات نمایشی در ایران، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، جلد دوم، ص 47.

[:0-3] ۳٫۰ ^۳٫۱ آناهیتا: زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 ص 51.

[4] آرین‌پور، یحیی. از صبا تا نیما، شرکت سهامی کتابهای جیبی، چاپ چهارم 2535 (1355)، جلد دوم، ص 292.

[5] جنتی عطایی، ابوالقاسم، بنیاد نمایش در ایران، تهران: ابن سینا، ص 68.

[6] اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، صص 261 و 262.

[7] هنر پیشگان: شماره 2، فروردین 1325، ص 13.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''ظهيرالديني، محمود آقا'''. (1317ق/1899م- 1314ش)، طراح صحنه و بازيگر.
+ظهیرالدینی، محمود آقا. (1317ق/1899م- 1314ش)، طراح صحنه و بازیگر.
-تحصيلات دورة ابتدايي را در «مدرسه اتحاديه» تهران گذراند. در 20 سالگي از «مدرسه صنايع» ديپلم گرفت. در 1299ش، با ميرزاده عشقي براي ساختن دكورهاي نمايش «خرابه‌هاي مدائن» براي كمال الملك غفاري از مديران مدرسه صنايع مستظرفه همكاري كرد. نخستين حضور نمايشي «ظهيرالديني»، بازي در نمايش روحوضي، اقتباس از «طبيب اجباري»، اثر مولير در يك مجلس عروسي بود.
+تحصیلات دوره ابتدایی را در «مدرسه اتحادیه» [[استان تهران|تهران]] گذراند. در 20 سالگی از «مدرسه صنایع» دیپلم گرفت. در 1299ش، با [[میرزاده عشقی]] برای ساختن دکورهای نمایش «خرابه‌های مدائن» برای کمال الملک غفاری از مدیران مدرسه صنایع مستظرفه همکاری کرد. نخستین حضور نمایشی «ظهیرالدینی»، بازی در نمایش روحوضی، اقتباس از «طبیب اجباری»، اثر مولیر در یک مجلس عروسی بود.
-ظهيرالديني در 1300ش با معرفي كمال‌الملك به گروه نمايشي «كمدي ايران» و هنرمندان همراه پيوست.<sup>1</sup>  در كنار گروهي از جمله منشي باشي بهرامي، عنايت الله شيباني، محمدعلي ملكي، كمال الوزاره محمودي، مهدي نامدار، فضل‌الله بايگان قرار گرفت.<sup>2</sup>
+ظهیرالدینی در 1300ش با معرفی کمال‌الملک به گروه نمایشی «کمدی ایران» و هنرمندان همراه پیوست<ref>'''''آناهیتا''''': زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 صص 51 و 52.</ref>. در کنار گروهی از جمله منشی باشی بهرامی، [[عنایت الله شیبانی]]، محمدعلی ملکی، کمال الوزاره محمودی، [[مهدی نامدار]]، فضل‌الله بایگان قرار گرفت<ref>ملک‌پور، جمشید: '''''ادبیات نمایشی در ایران'''''، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، جلد دوم، ص 47.</ref>.
-پس از ايفاي نقش كوچكي در نمايش «نادرشاه» در گروه كمدي الهي و نشان دادن مهارت‌هاي هنري خود، نقش‌هاي اول به او واگذار شد و در نمايش‌هايي چند و بيشتر از مولير، در نقش اول ظاهر شد، مانند «حقه‌هاي (حيله‌هاي) اسكاپن»، نوشته‌ي مولير كه در آن نقش اسكاپن را بازي كرد.<sup>3</sup>
+پس از ایفای نقش کوچکی در نمایش «[[نادرشاه افشار|نادرشاه]]» در گروه کمدی الهی و نشان دادن مهارت‌های هنری خود، نقش‌های اول به او واگذار شد و در نمایش‌هایی چند و بیشتر از مولیر، در نقش اول ظاهر شد، مانند «حقه‌های (حیله‌های) اسکاپن»، نوشته‌ی مولیر که در آن نقش اسکاپن را بازی کرد<ref name=":0">'''''آناهیتا''''': زیر نظر ماهنامه فردوسی، شماره 4، 1341 ص 51.</ref><ref>آرین‌پور، یحیی'''''. از صبا تا نیما'''''، شرکت سهامی کتابهای جیبی، چاپ چهارم 2535 (1355)، جلد دوم، ص 292.</ref>. پس از آن به گروه نمایشی «کمدی اخوان»، که خود به سرپرستی گروهی از هنرمندان تشکیل داده بود پیوست<ref>جنتی عطایی، ابوالقاسم، '''''بنیاد نمایش در ایران'''''، تهران: ابن سینا، ص 68.</ref>. بعد از آنجا به «[[تئاتر تهران|تئاتر مرکزی]]»، که ارباب شاهرخ افلاطون مؤسس آن و حسین خیرخواه مدیر آن، بود، رفت<ref name=":0" />. برخی از نمایش‌هایی که او در آن‌ها ایفای نقش کرده عبارت است از: <blockquote>«استرومردوخای»، «راسپوتین»، «داماد هشتاد ساله»، «وکیل زبردست»، خانم کجا است، من همینم<ref>اسکویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، صص 261 و 262.</ref>. </blockquote>محمود ظهیرالدینی در روز 27 تیرماه 1314 در اثر بیماری سل درگذشت<ref>هنر پیشگان: شماره 2، فروردین 1325، ص 13.</ref>.
-پس از آن به گروه نمايشي «كمدي اخوان»، كه خود به سرپرستي گروهي از هنرمندان تشكيل داده بود پيوست.<sup>4</sup> بعد از آنجا به «تئاتر مركزي»، كه ارباب شاهرخ افلاطون مؤسس آن و حسين خيرخواه مدير آن، بود، رفت.<sup>5</sup> برخي از نمايش‌هايي كه او در آن‌ها ايفاي نقش كرده عبارت است از:
+== نیز نگاه کنید به ==
-«استرومردوخاي»، «راسپوتين»، «داماد هشتاد ساله»، «وكيل زبردست»، خانم كجا است، من همينم.<sup>6</sup>
+* [[استان تهران]]
+* [[میرزاده عشقی]]
+* [[مهدی نامدار]]
+* [[عنایت الله شیبانی]]
+* [[نادرشاه افشار]]
-محمود ظهيرالديني در روز 27 تيرماه 1314 در اثر بيماري سل درگذشت.<sup>7</sup>
+== ''مآخذ'' ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-'''''منابع و مآخذ:'''''
+== نویسنده مقاله ==
--     آناهيتا: زير نظر ماهنامه فردوسي، شماره 4، 1341 صص 51 و 52.
--     ملك‌پور، جمشيد: '''''ادبيات نمايشي در ايران'''''، تهران، انتشارات توس، زمستان 1363، جلد دوم، ص 47.
--     آناهيتا: شماره 4، همان ص 51؛ آرين‌پور، يحيي''''': از صبا تا نيما'''''، شركت سهامي كتابهاي جيبي، چاپ چهارم 2535 (1355)، جلد دوم، ص 292.
--     جنتي عطايي، ابوالقاسم، '''''بنياد نمايش در ايران'''''، تهران: ابن سينا، ص 68.
--     آناهيتا: شماره 4، همان، ص 51.
--     اسكويي، مصطفي: '''''سيري در تاريخ تئاتر ايران'''''، تهران، نشر آناهيتا- اسكويي، چاپ اول 1378، صص 261 و 262.
--     هنر پيشگان: شماره 2، فروردين 1325، ص 13.
--
 محمود عزیزی
+[[رده:هنر]]
+[[رده:تئاتر]]