پرش به محتوا

سبزه نوروزی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''سبزه نوروزی'''، دانه‌های گندم و عدس و یا غلّه و حبوب دیگری که به نشانه برکت و فراوانی در سال نو در ظرف‌هایی می‌کارند و سبز می‌کنند و در خوان نوروزی می‌گذارند. برخی با رویاندن تخم تَرتیزک یا کنجد روی کوزه‌های سفالی<sup>1</sup>، و برخی دیگر، مانند مردم خور با کاشتن غلّه در هفت طاقچه خانه سبزه نوروزی را فراهم می‌کنند.<sup>2</sup>  
[[پرونده:5555555555555.jpg|بندانگشتی|سبزه نوروزی، قابل بازیابی از https://blog.okcs.com/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%B3%D8%A8%D8%B2%D9%87-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86/]]
'''سبزه نوروزی'''، دانه‌های گندم و عدس و یا غلّه و حبوب دیگری که به نشانه برکت و فراوانی در سال نو در ظرف‌هایی می‌کارند و سبز می‌کنند و در خوان نوروزی می‌گذارند. برخی با رویاندن تخم تَرتیزک یا کنجد روی کوزه‌های سفالی<ref>بلوکباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی آفرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 51.</ref>، و برخی دیگر، مانند مردم خور با کاشتن غلّه در هفت طاقچه خانه سبزه نوروزی را فراهم می‌کنند<ref>هنری، مرتضی. '''''آئین‌های نوروزی.''''' تهران: 1353، مرکز مردم‌شناسی ایران، ص 52. </ref>.


رسم سبزه رویاندن در نوروز را به روز بازگشت جمشید، پس از سرکوب اهریمنان به زمین خشک شده از گیاه و درخت، پیوند می‌دهند و می‌گویند: در این روز هر کس مشتی جو در تشتی کاشت. از آن پس این سنت پایدار بماند و هر ساله مردم در آستانه نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانه‌هایشان بکارند و با چگونگی رویش هر یک از گیاهان خوبی و بدی زراعت آن گیاه را در سال نو گمان زنند.<sup>3</sup>  
رسم سبزه رویاندن در نوروز را به روز بازگشت جمشید، پس از سرکوب اهریمنان به زمین خشک شده از گیاه و درخت، پیوند می‌دهند و می‌گویند: <blockquote>در این روز هر کس مشتی جو در تشتی کاشت. از آن پس این سنت پایدار بماند و هر ساله مردم در آستانه نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانه‌هایشان بکارند و با چگونگی رویش هر یک از گیاهان خوبی و بدی زراعت آن گیاه را در سال نو گمان زنند<ref>بیرونی، ابوریحان. '''''آثارالباقیه عن القرون الخالیه.''''' به کوشش زاخائو، آلمان: لایپزیگ، 1923م، ص 217.</ref><ref>بیرونی، ابوریحان. '''''آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، امیرکبیر، ص 330.</ref>.</blockquote>در [[ساسانیان|دوره ساسانی]] از 25 روز پیش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز می‌کردند. سبزه‌ها را در روز ششم فروردین می‌کندند و در دربار می‌پراکندند و تا روز مهر، 16 فروردین جمع نمی‌کردند. رویش هر یک از گیاهان بیشتر بود، کشت و فرآورده آن را در سال بهتر و فزون‌تر می‌دانستند<ref>معین، محمد. «جشن نوروز»، '''''جهان نو'''''. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.</ref>.


در [[ساسانیان|دوره ساسانی]] از 25 روز پیش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز می‌کردند. سبزه‌ها را در روز ششم فروردین می‌کندند و در دربار می‌پراکندند و تا روز مهر، 16 فروردین جمع نمی‌کردند. رویش هر یک از گیاهان بیشتر بود، کشت و فرآورده آن را در سال بهتر و فزون‌تر می‌دانستند.<sup>4</sup> امروزه سبزه‌ها را تا سیزده نوروز نگه می‌دارند و در آن روز به آب روان می‌دهند. رسم سبزه رویاندن و در آب انداختن را با رسم کاشتن گیاه و گل در جشن بهاری آدونیس [1]آئین رویش بابلی ـ سریانی) و انداختن گیاهان پس از 8 روز با پیکره آدونیس در دریاچه یا چشمه همسان دانسته‌اند.<sup>5</sup>  
امروزه سبزه‌ها را تا [[سیزده بدر|سیزده نوروز]] نگه می‌دارند و در آن روز به آب روان می‌دهند. رسم سبزه رویاندن و در آب انداختن را با رسم کاشتن گیاه و گل در جشن بهاری آدونیس [Adonis] آئین رویش بابلی ـ سریانی) و انداختن گیاهان پس از 8 روز با پیکره آدونیس در دریاچه یا چشمه همسان دانسته‌اند<ref>بلوکباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی آفرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص. 98.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1-     بلوکباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی آفرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 51.
* [[ساسانیان]]
* [[سیزده بدر]]


2-     هنری، مرتضی. '''''آئین‌های نوروزی.''''' تهران: 1353، مرکز مردم‌شناسی ایران، ص 52.
== مآخذ ==
 
<references />
3-     بیرونی، ابوریحان. '''''آثارالباقیه عن القرون الخالیه.''''' به کوشش زاخائو، آلمان: لایپزیگ، 1923م، ص 217؛ همو. '''''آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، امیرکبیر، ص 330.
 
4-     معین، محمد. «جشن نوروز»، '''''جهان نو'''''. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.
 
5-     مأخذ ش 1، ص 98.


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
علی بلوکباشی
علی بلوکباشی
----[1]. Adonis
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۱

سبزه نوروزی، قابل بازیابی از https://blog.okcs.com/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%B3%D8%A8%D8%B2%D9%87-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86/

سبزه نوروزی، دانه‌های گندم و عدس و یا غلّه و حبوب دیگری که به نشانه برکت و فراوانی در سال نو در ظرف‌هایی می‌کارند و سبز می‌کنند و در خوان نوروزی می‌گذارند. برخی با رویاندن تخم تَرتیزک یا کنجد روی کوزه‌های سفالی[۱]، و برخی دیگر، مانند مردم خور با کاشتن غلّه در هفت طاقچه خانه سبزه نوروزی را فراهم می‌کنند[۲].

رسم سبزه رویاندن در نوروز را به روز بازگشت جمشید، پس از سرکوب اهریمنان به زمین خشک شده از گیاه و درخت، پیوند می‌دهند و می‌گویند:

در این روز هر کس مشتی جو در تشتی کاشت. از آن پس این سنت پایدار بماند و هر ساله مردم در آستانه نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانه‌هایشان بکارند و با چگونگی رویش هر یک از گیاهان خوبی و بدی زراعت آن گیاه را در سال نو گمان زنند[۳][۴].

در دوره ساسانی از 25 روز پیش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز می‌کردند. سبزه‌ها را در روز ششم فروردین می‌کندند و در دربار می‌پراکندند و تا روز مهر، 16 فروردین جمع نمی‌کردند. رویش هر یک از گیاهان بیشتر بود، کشت و فرآورده آن را در سال بهتر و فزون‌تر می‌دانستند[۵].

امروزه سبزه‌ها را تا سیزده نوروز نگه می‌دارند و در آن روز به آب روان می‌دهند. رسم سبزه رویاندن و در آب انداختن را با رسم کاشتن گیاه و گل در جشن بهاری آدونیس [Adonis] آئین رویش بابلی ـ سریانی) و انداختن گیاهان پس از 8 روز با پیکره آدونیس در دریاچه یا چشمه همسان دانسته‌اند[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. بلوکباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی آفرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 51.
  2. هنری، مرتضی. آئین‌های نوروزی. تهران: 1353، مرکز مردم‌شناسی ایران، ص 52.
  3. بیرونی، ابوریحان. آثارالباقیه عن القرون الخالیه. به کوشش زاخائو، آلمان: لایپزیگ، 1923م، ص 217.
  4. بیرونی، ابوریحان. آثارالباقیه. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، امیرکبیر، ص 330.
  5. معین، محمد. «جشن نوروز»، جهان نو. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.
  6. بلوکباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی آفرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص. 98.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی