فروردگان: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۲

فروردگان، مراسم یادآوری در گذشتگان در یک دوره 10 روزه در میان پیروان دین مَزَدَیسنا (زرتشتیان). فروردگان از 5 روز آخر ماه دوازدهم سال (اکنون اسفندماه) آغاز می‌شود و تا پایان 5 روز «اَندرَگاه».

(= بِهیزَک، پَنجکَ یا پنچه دزدیده= خَمسه مسترقه) که به آخر سال 360 روزه می‌افزودند، به درازا می‌کشد. در این دوره ایرانیان زرتشتی به یاد درگذشتگان خود و پذیرایی از روان‌های آنان آتش می‌افروزند و به آتشگاه می‌روند و دعا و نیایش می‌کنند^[۱]. دو بند از «فروردین یشت» (یکی از 21 يشت، سرودهایی در ستایش خدایان قدیم ایران)^[۲]، بیانگر «فرود آمدن فَرَوَهَرها در پایان سال به خانه‌هایی است که در هنگام حیات صاحب آن بدان تعلق داشته است»^[۳].

ایرانیان شیعه نیز شب جمعه هر هفته، و به ویژه شب آخرین جمعه یا شب آخرین روز سال کهنه را که اصطلاحاً «عرفه» می‌نامند، به یاد مردگان پاس می‌دارند و به زیارتگاه‌ها و گورستان‌ها می‌روند و چراغ و شمع می‌افروزند و طلب آمرزش می‌کنند. در گذشته، در غروب این روز بر سر بام‌ خانه‌های خود فانوس یا آتش روشن می‌‌کردند و آن را تا سپیده‌دم روز بعد برای استقبال از ارواح مردگان خود روشن نگه می‌داشتند^[۴]^[۵]^[۶]^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ بلوکباشی، علی. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، ص. 64، 114، حاشیه 21.
↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376ش، ص. 44.
↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376ش، ص. 54.
↑ بلوکباشی، علی. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، ص. 64.
↑ آداب پذیرایی از مردگان در این 10 روز رانک: بیرونی، ابوریحان. کتاب التَّفهیم لأوائل صناعه التنجیم. به کوشش جلال همایی، تهران: بی‌نا، 1318، ص. 259.
↑ رسم خوارزمیان را در فروردگان نک: ابوریحان بیرونی. آثار الباقیه. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: امیرکبیر، 1363ش، ص. 368.
↑ آداب فروردگان را به تفضیل نک: بلوکباشی، علی. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، ص. 63- 67.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

[1] بلوکباشی، علی. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، ص. 64، 114، حاشیه 21.

[2] تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376ش، ص. 44.

[3] تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376ش، ص. 54.

[4] بلوکباشی، علی. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، ص. 64.

[5] آداب پذیرایی از مردگان در این 10 روز رانک: بیرونی، ابوریحان. کتاب التَّفهیم لأوائل صناعه التنجیم. به کوشش جلال همایی، تهران: بی‌نا، 1318، ص. 259.

[6] رسم خوارزمیان را در فروردگان نک: ابوریحان بیرونی. آثار الباقیه. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: امیرکبیر، 1363ش، ص. 368.

[7] آداب فروردگان را به تفضیل نک: بلوکباشی، علی. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، ص. 63- 67.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''فروردگان،''' مراسم یادآوری در گذشتگان در یک دورة 10 روزه در میان پیروان دین مَزَدَیسنا (زرتشتیان). فروردگان از 5 روز آخر ماه دوازدهم سال (اکنون اسفندماه) آغاز می‌شود و تا پایان 5 روز «اَندرَگاه»
+'''فروردگان،''' مراسم یادآوری در گذشتگان در یک دوره 10 روزه در میان پیروان دین مَزَدَیسنا ([[زرتشتی، دین|زرتشتیان]]). فروردگان از 5 روز آخر ماه دوازدهم سال (اکنون اسفندماه) آغاز می‌شود و تا پایان 5 روز «اَندرَگاه».
-(= بِهیزَک، پَنجکَ یا پنچة دزدیده= خَمسة مسترقه) که به آخر سال 360 روزه می‌افزودند، به درازا می‌کشد. در این دوره ایرانیان زرتشتی به یاد درگذشتگان خود و پذیرایی از روان‌های آنان آتش می‌افروزند و به آتشگاه می‌روند و دعا و نیایش می‌کنند.<sup>1</sup> دو بند از «فروردین یشت» (یکی از 21 يشت، سرودهایی در ستایش خدایان قدیم ایران)،<sup>2</sup> بیانگر «فرود آمدن فَرَوَهَرها در پایان سال به خانه‌هایی است که در هنگام حیات صاحب آن بدان تعلق داشته است».<sup>3</sup>
+(= بِهیزَک، پَنجکَ یا پنچه دزدیده= خَمسه مسترقه) که به آخر سال 360 روزه می‌افزودند، به درازا می‌کشد. در این دوره ایرانیان [[زرتشتی، دین|زرتشتی]] به یاد درگذشتگان خود و پذیرایی از روان‌های آنان [[آتش]] می‌افروزند و به آتشگاه می‌روند و دعا و نیایش می‌کنند<ref> بلوکباشی، علی'''''. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، ص. 64، 114، حاشیه 21.</ref>. دو بند از «فروردین یشت» (یکی از 21 يشت، سرودهایی در ستایش خدایان قدیم [[کشور ایران|ایران]])<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376ش، ص. 44.</ref>، بیانگر «فرود آمدن فَرَوَهَرها در پایان سال به خانه‌هایی است که در هنگام حیات صاحب آن بدان تعلق داشته است»<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376ش، ص. 54.</ref>.
-ایرانیان شیعه نیز شب جمعة هر هفته، و به ویژه شب آخرین جمعه یا شب آخرین روز سال کهنه را که اصطلاحاً «عرفه» می‌نامند، به یاد مردگان پاس می‌دارند و به زیارتگاه‌ها و گورستان‌ها می‌روند و چراغ و شمع می‌افروزند و طلب آمرزش می‌کنند. در گذشته، در غروب این روز بر سر بام‌ خانه‌های خود فانوس یا آتش روشن می‌‌کردند و آن را تا سپیده‌دم روز بعد برای استقبال از ارواح مردگان خود روشن نگه می‌داشتند.<sup>4</sup>
+[[اهل بیت|ایرانیان شیعه]] نیز شب جمعه هر هفته، و به ویژه شب آخرین جمعه یا شب آخرین روز سال کهنه را که اصطلاحاً «عرفه» می‌نامند، به یاد مردگان پاس می‌دارند و به زیارتگاه‌ها و گورستان‌ها می‌روند و چراغ و شمع می‌افروزند و طلب آمرزش می‌کنند. در گذشته، در غروب این روز بر سر بام‌ خانه‌های خود فانوس یا [[آتش]] روشن می‌‌کردند و آن را تا سپیده‌دم روز بعد برای استقبال از ارواح مردگان خود روشن نگه می‌داشتند<ref>بلوکباشی، علی'''''. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، ص. 64.</ref><ref>آداب پذیرایی از مردگان در این 10 روز رانک: بیرونی، ابوریحان. '''''کتاب التَّفهیم لأوائل صناعه التنجیم'''''. به کوشش جلال همایی، تهران: بی‌نا، 1318، ص. 259.</ref><ref>رسم خوارزمیان را در فروردگان نک: ابوریحان بیرونی'''''. آثار الباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: امیرکبیر، 1363ش، ص. 368.</ref><ref>آداب فروردگان را به تفضیل نک: بلوکباشی، علی'''''. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، ص. 63- 67.</ref>.
+== نیز نگاه کنید به ==
+* [[زرتشتی، دین]]
+* [[آتش]]
+* [[آتشکده]]
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
-'''''مآخذ:'''''
-.     بلوکباشی، علی'''''. نوروز، جشن‌‌نوزایی آفرینش'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی،1380ش، 64، 114، حاشیة 21.
-.     تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376ش، 44.
-.     همو، 54.
-.     بلوکباشی، همانجا، 64؛ آداب پذیرایی از مردگان در این 10 روز رانک: بیرونی، ابوریحان. '''''کتاب التَّفهیم لأوائل صناعة التنجیم'''''. به کوشش جلال همایی، تهران: بی‌نا، 1318، 259؛ رسم خوارزمیان را در فروردگان نک: همو'''''. آثار الباقیه'''''. ترجمة اکبر داناسرشت، تهران: امیرکبیر، 1363ش، 368؛ آداب فروردگان را به تفضیل نک: بلوکباشی، همانجا، 63- 67.
 علی بلوکباشی
+[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
+[[رده:مردم شناسی]]