فروردگان
فروردگان، مراسم یادآوری در گذشتگان در یک دوره 10 روزه در میان پیروان دین مَزَدَیسنا (زرتشتیان). فروردگان از 5 روز آخر ماه دوازدهم سال (اکنون اسفندماه) آغاز میشود و تا پایان 5 روز «اَندرَگاه».
(= بِهیزَک، پَنجکَ یا پنچه دزدیده= خَمسه مسترقه) که به آخر سال 360 روزه میافزودند، به درازا میکشد. در این دوره ایرانیان زرتشتی به یاد درگذشتگان خود و پذیرایی از روانهای آنان آتش میافروزند و به آتشگاه میروند و دعا و نیایش میکنند[۱]. دو بند از «فروردین یشت» (یکی از 21 يشت، سرودهایی در ستایش خدایان قدیم ایران)[۲]، بیانگر «فرود آمدن فَرَوَهَرها در پایان سال به خانههایی است که در هنگام حیات صاحب آن بدان تعلق داشته است»[۳].
ایرانیان شیعه نیز شب جمعه هر هفته، و به ویژه شب آخرین جمعه یا شب آخرین روز سال کهنه را که اصطلاحاً «عرفه» مینامند، به یاد مردگان پاس میدارند و به زیارتگاهها و گورستانها میروند و چراغ و شمع میافروزند و طلب آمرزش میکنند. در گذشته، در غروب این روز بر سر بام خانههای خود فانوس یا آتش روشن میکردند و آن را تا سپیدهدم روز بعد برای استقبال از ارواح مردگان خود روشن نگه میداشتند[۴][۵][۶][۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ بلوکباشی، علی. نوروز، جشننوزایی آفرینش. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی،1380ش، ص. 64، 114، حاشیه 21.
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376ش، ص. 44.
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376ش، ص. 54.
- ↑ بلوکباشی، علی. نوروز، جشننوزایی آفرینش. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی،1380ش، ص. 64.
- ↑ آداب پذیرایی از مردگان در این 10 روز رانک: بیرونی، ابوریحان. کتاب التَّفهیم لأوائل صناعه التنجیم. به کوشش جلال همایی، تهران: بینا، 1318، ص. 259.
- ↑ رسم خوارزمیان را در فروردگان نک: ابوریحان بیرونی. آثار الباقیه. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: امیرکبیر، 1363ش، ص. 368.
- ↑ آداب فروردگان را به تفضیل نک: بلوکباشی، علی. نوروز، جشننوزایی آفرینش. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی،1380ش، ص. 63- 67.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بلوکباشی