پرش به محتوا

بُنْدِهِشْن: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
بُنْدِهِشْن (Bondehešn)
بُنْدِهِشْن (Bondehešn)


نام‌ اصلی كتاب‌ احتمالاً زند «آگاهی»[1] به‌ معنی «اطلاعات‌ مبتنی بر زند» بوده‌ است‌. بنابراين‌، می توان اساس‌ كار مؤلف‌ را ترجمه‌ها و تفسيرهای [[اوستا]] دانست‌. بندهشن‌ (در فارسی بندهش‌ هم‌ ناميده‌اند) را آفرينش‌ آغازين‌ يا بنيادين‌ معنا كرده‌اند. لذا شهرت‌ كتاب‌ به‌ اين‌ نام‌ به‌ سبب‌ ارتباط‌ مهم‌ترين‌ فصول آن‌ با آفرينش‌ بوده‌ است‌. اين‌ مجموعه‌ مطالب‌ گوناگون‌ را دربر دارد و مانند ديگر آثار پهلوی از منابع‌ مختلف‌ گردآوری شده است‌. بنابر اين‌ نويسنده واحدی ندارد، اما احتمالاً آتور فَرْنْبَغ‌ از موبدان‌ بزرگ‌ [[زرتشتی، دین|زردشتی]] متن‌ نهايی آن‌را در اواخر [[ساسانیان|دوره ساسانی]] فراهم‌ آورده‌ است‌<ref>تفضلی، احمد. '''''تاريخ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 141.</ref>.  
نام‌ اصلی كتاب‌ احتمالاً زند «آگاهی»[Zand - āgahih] به‌ معنی «اطلاعات‌ مبتنی بر زند» بوده‌ است‌. بنابراین‌، می توان اساس‌ كار مؤلف‌ را ترجمه‌ها و تفسیرهای [[اوستا]] دانست‌. بندهشن‌ (در [[فارسی]] بندهش‌ هم‌ نامیده‌اند) را آفرینش‌ آغازین‌ یا بنیادین‌ معنا كرده‌اند. لذا شهرت‌ كتاب‌ به‌ این‌ نام‌ به‌ سبب‌ ارتباط‌ مهم‌ترین‌ فصول آن‌ با آفرینش‌ بوده‌ است‌. این‌ مجموعه‌ مطالب‌ گوناگون‌ را دربر دارد و مانند دیگر آثار پهلوی از منابع‌ مختلف‌ گردآوری شده است‌. بنابر این‌ نویسنده واحدی ندارد، اما احتمالاً آتور فَرْنْبَغ‌ از موبدان‌ بزرگ‌ [[زرتشتی، دین|زردشتی]] متن‌ نهایی آن‌را در اواخر [[ساسانیان|دوره ساسانی]] فراهم‌ آورده‌ است‌<ref>تفضلی، احمد. '''''تاريخ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 141.</ref>.  


بندهشن‌ ايرانی شامل‌ 36 فصل‌ است‌. مطالب‌ ديباچه‌ سه‌ موضوع‌ اساسی را دربر دارد: 1ـ بنيادآفرينش‌ هرمزد و دشمنی اهريمن‌، 2ـ چگونگی آفرينش‌ خاكی از نخست‌ تا پايان‌، 3ـ تاريخ‌ شاهانی كيانی.<sup>2</sup>
بندهشن‌ ایرانی شامل‌ 36 فصل‌ است‌. مطالب‌ دیباچه‌ سه‌ موضوع‌ اساسی را دربر دارد:  


نثر بندهشن‌ نسبتاً ساده‌ و جملات‌ آن‌ كوتاه‌ و روشن است‌. ويژگیهای سبك‌ ادبيات‌ شفاهی و نيز تكرار مطالب‌ در جاهای گوناگون‌، در آن‌ ديده‌ می شود.<sup>3</sup>  
# بنیادآفرینش‌ هرمزد و دشمنی اهریمن‌؛
# چگونگی [[آفرینش(دردین زرتشت)|آفرینش‌]] خاكی از نخست‌ تا پایان‌؛
# تاریخ‌ شاهانی كیانی<ref>سمیعی، احمد. '''''ادبیات‌ ساسانی'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 31.</ref>.


دو تحرير از بندهشن‌ در دست‌ است‌: يكی تحرير مفصل‌ به‌ نام‌ بندهشن‌ ايرانی (بندهشن‌ بزرگ‌) و ديگری تحرير مختصر كه‌ به‌ بندهشن‌ هندی شهرت‌ دارد.<sup>4</sup>  
نثر بندهشن‌ نسبتاً ساده‌ و جملات‌ آن‌ كوتاه‌ و روشن است‌. ویژگیهای سبک ادبیات‌ شفاهی و نیز تكرار مطالب‌ در جاهای گوناگون‌، در آن‌ دیده‌ می شود<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 144.</ref>. دو تحریر از بندهشن‌ در دست‌ است‌: یكی تحریر مفصل‌ به‌ نام‌ بندهشن‌ ایرانی (بندهشن‌ بزرگ‌) و دیگری تحریر مختصر كه‌ به‌ بندهشن‌ هندی شهرت‌ دارد<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''حماسه‌سرایی در ایران‌'''''. تهران‌: امیركبیر، چ‌ 3، 1352، ص‌ 53ـ 54.</ref><ref>نیز نگ‌: تاوادیا، ج‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ پهلوی فارسی میانه‌'''''. ترجمه س‌. نجم‌آبادی، تهران‌: دانشگاه تهران‌، چ‌ 2، 1355، ص‌ 91ـ 104؛</ref><ref>زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص‌ 56.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==


1.    
* [[اوستا]]
* [[زرتشتی، دین]]


2.    سميعی، احمد. '''''ادبيات‌ ساساني'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 31.
== مآخذ ==
<references />


3.    تفضلی، احمد. '''''تاريخ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 144.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
4.    زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص‌ 56.
 
و نيز نگ‌: تاواديا، ج‌. '''''زبان‌ و ادبيات‌ پهلوی فارسی ميانه‌'''''. ترجمه س‌. نجم‌آبادی، تهران‌: دانشگاه تهران‌، چ‌ 2، 1355، ص‌ 91ـ 104؛ صفا، ذبيح‌الله‌. '''''حماسه‌سرايی در ايران‌'''''. تهران‌: اميركبير، چ‌ 3، 1352، ص‌ 53ـ 54.
----[1]. Zand - āgahih


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۵

بُنْدِهِشْن (Bondehešn)

نام‌ اصلی كتاب‌ احتمالاً زند «آگاهی»[Zand - āgahih] به‌ معنی «اطلاعات‌ مبتنی بر زند» بوده‌ است‌. بنابراین‌، می توان اساس‌ كار مؤلف‌ را ترجمه‌ها و تفسیرهای اوستا دانست‌. بندهشن‌ (در فارسی بندهش‌ هم‌ نامیده‌اند) را آفرینش‌ آغازین‌ یا بنیادین‌ معنا كرده‌اند. لذا شهرت‌ كتاب‌ به‌ این‌ نام‌ به‌ سبب‌ ارتباط‌ مهم‌ترین‌ فصول آن‌ با آفرینش‌ بوده‌ است‌. این‌ مجموعه‌ مطالب‌ گوناگون‌ را دربر دارد و مانند دیگر آثار پهلوی از منابع‌ مختلف‌ گردآوری شده است‌. بنابر این‌ نویسنده واحدی ندارد، اما احتمالاً آتور فَرْنْبَغ‌ از موبدان‌ بزرگ‌ زردشتی متن‌ نهایی آن‌را در اواخر دوره ساسانی فراهم‌ آورده‌ است‌[۱].

بندهشن‌ ایرانی شامل‌ 36 فصل‌ است‌. مطالب‌ دیباچه‌ سه‌ موضوع‌ اساسی را دربر دارد:

  1. بنیادآفرینش‌ هرمزد و دشمنی اهریمن‌؛
  2. چگونگی آفرینش‌ خاكی از نخست‌ تا پایان‌؛
  3. تاریخ‌ شاهانی كیانی[۲].

نثر بندهشن‌ نسبتاً ساده‌ و جملات‌ آن‌ كوتاه‌ و روشن است‌. ویژگیهای سبک ادبیات‌ شفاهی و نیز تكرار مطالب‌ در جاهای گوناگون‌، در آن‌ دیده‌ می شود[۳]. دو تحریر از بندهشن‌ در دست‌ است‌: یكی تحریر مفصل‌ به‌ نام‌ بندهشن‌ ایرانی (بندهشن‌ بزرگ‌) و دیگری تحریر مختصر كه‌ به‌ بندهشن‌ هندی شهرت‌ دارد[۴][۵][۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. تفضلی، احمد. تاريخ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 141.
  2. سمیعی، احمد. ادبیات‌ ساسانی. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 31.
  3. تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 144.
  4. صفا، ذبیح‌الله‌. حماسه‌سرایی در ایران‌. تهران‌: امیركبیر، چ‌ 3، 1352، ص‌ 53ـ 54.
  5. نیز نگ‌: تاوادیا، ج‌. زبان‌ و ادبیات‌ پهلوی فارسی میانه‌. ترجمه س‌. نجم‌آبادی، تهران‌: دانشگاه تهران‌، چ‌ 2، 1355، ص‌ 91ـ 104؛
  6. زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبیات‌ ایران‌ باستان‌. تهران‌: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص‌ 56.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر