مجیر بیلقانی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:مجیر بیلقانی.jpg|بندانگشتی|268x268پیکسل|مجیر بیلقانی ، قابل بازیابی از https://ganjoor.net/beylaghani]] | |||
مجیر بیلقانی (د 586ق / 1190م)، شاعر. | مجیر بیلقانی (د 586ق / 1190م)، شاعر. | ||
ابوالمکارم مجیرالدین بیلقانی از مردم بیلقان (شهری کهن و کرسی اران در شمال ارس) بود و از مادری حبشی به دنیا آمد. در شروان نزد خاقانی به تحصیل ادبیات پرداخت، اما چندی بعد او را هجو گفت<ref>حکیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 437 و 438.</ref>.مجیر به دربار اتابکان آذربایجان مانند شمسالدین ایلدگز (حک 555-568ق / 1160-1172م)، | ابوالمکارم مجیرالدین بیلقانی از مردم بیلقان (شهری کهن و کرسی اران در شمال ارس) بود و از مادری حبشی به دنیا آمد. در شروان نزد خاقانی به تحصیل ادبیات پرداخت، اما چندی بعد او را هجو گفت<ref>حکیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 437 و 438.</ref>.مجیر به دربار اتابکان آذربایجان مانند شمسالدین ایلدگز (حک 555-568ق / 1160-1172م)، نصره الدین جهان پهلوان محمد بن ایلدگز (حک 568-581ق / 1172-1185م) و قزل ارسلان عثمان بن ایلدگز (حک 581-587ق / 1185-1191م) پیوست و افزون بر آنان رکنالدین ارسلان سلجوقی (حک 555-571ق / 1160-1175م) و سیف الدین را در اشعار خود ستود<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 721.</ref>. در سفری به [[اصفهان]] با بی توجّهی بزرگان آن شهر روبه رو شد و به همین سبب [[اصفهان]] را هجو کرد. این هجویه خشم مردم [[اصفهان]] در آن میان شرفالدین شَفْرُوَه را برانگیخت. به جز خاقانی و شَفْرُوَه، با [[جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی|جمالالدین اصفهانی]]، اثیر اَخسیکَتی و جمال اشهری معارضه و رقابت داشت<ref>فقیه، جمال الدین. '''''آتورپاتکان یا آذربایجان و نهضت ادبی'''.'' تهران: علمی، بی تا، ص 295 و 366.</ref>. بنا بر برخی از ابیاتش به تصوف گرایید که به تصوف عمومی در سدههای 2 و3 ق و عهد تیموریان نزدیک بود. قصایدش در روانی الفاظ و روشنی معانی مرتبه والایی دارد و در قصیده از شاعران پیشین خود، [[فرخی یزدی|فرخی]] و منوچهری در تأثیر پذیرفته است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، چ 2، 1350، ص 579 و 582.</ref>. دیوان شعر او شامل 5000 بیت است، سوگندنامه نیز، که [[حمدالله مستوفی]] آن را «به تخصیص بی نظیر» خوانده است، از آثار اوست<ref>حکیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 438.</ref>. به روایتی، مجیر به تعصّب مردم [[اصفهان]] به قتل رسیده است<ref>خانلری(کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 451.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی|جمالالدین اصفهانی]] | |||
* [[حمدالله مستوفی]] | |||
* [[فرخی یزدی|فرخی]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | |||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۶
مجیر بیلقانی (د 586ق / 1190م)، شاعر.
ابوالمکارم مجیرالدین بیلقانی از مردم بیلقان (شهری کهن و کرسی اران در شمال ارس) بود و از مادری حبشی به دنیا آمد. در شروان نزد خاقانی به تحصیل ادبیات پرداخت، اما چندی بعد او را هجو گفت[۱].مجیر به دربار اتابکان آذربایجان مانند شمسالدین ایلدگز (حک 555-568ق / 1160-1172م)، نصره الدین جهان پهلوان محمد بن ایلدگز (حک 568-581ق / 1172-1185م) و قزل ارسلان عثمان بن ایلدگز (حک 581-587ق / 1185-1191م) پیوست و افزون بر آنان رکنالدین ارسلان سلجوقی (حک 555-571ق / 1160-1175م) و سیف الدین را در اشعار خود ستود[۲]. در سفری به اصفهان با بی توجّهی بزرگان آن شهر روبه رو شد و به همین سبب اصفهان را هجو کرد. این هجویه خشم مردم اصفهان در آن میان شرفالدین شَفْرُوَه را برانگیخت. به جز خاقانی و شَفْرُوَه، با جمالالدین اصفهانی، اثیر اَخسیکَتی و جمال اشهری معارضه و رقابت داشت[۳]. بنا بر برخی از ابیاتش به تصوف گرایید که به تصوف عمومی در سدههای 2 و3 ق و عهد تیموریان نزدیک بود. قصایدش در روانی الفاظ و روشنی معانی مرتبه والایی دارد و در قصیده از شاعران پیشین خود، فرخی و منوچهری در تأثیر پذیرفته است[۴]. دیوان شعر او شامل 5000 بیت است، سوگندنامه نیز، که حمدالله مستوفی آن را «به تخصیص بی نظیر» خوانده است، از آثار اوست[۵]. به روایتی، مجیر به تعصّب مردم اصفهان به قتل رسیده است[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 437 و 438.
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 721.
- ↑ فقیه، جمال الدین. آتورپاتکان یا آذربایجان و نهضت ادبی. تهران: علمی، بی تا، ص 295 و 366.
- ↑ فروزانفر، بدیع الزمان. سخن و سخنوران. تهران: خوارزمی، چ 2، 1350، ص 579 و 582.
- ↑ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 438.
- ↑ خانلری(کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 451.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر