پرش به محتوا

عبدالحسین تیمورتاش: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «'''تيمورتاش، عبدالحسين'''، ملقب به سردار معظم خراساني (1296 يا 1298ق / 1879 يا 1881م)، سياستمدار، وزير و نمايندة مجلس شوراي ملي. فرزند كريم‌داد خان معززالملك (اميرمنظم) نرديني، تحصيلاتش را در رشتة نظام در سن پطرزبورگ روسيه تكميل كرد. در 1323ق به ايران بازگ...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''تيمورتاش، عبدالحسين'''، ملقب به سردار معظم خراساني (1296 يا 1298ق / 1879 يا 1881م)، سياستمدار، وزير و نمايندة مجلس شوراي ملي.
[[پرونده:4233.jpg|بندانگشتی|عبدالحسین تیمورتاش برگرفته از وبسایت مرکز اسناد تاریخی  قابل بازیابی از<nowiki/>https://historydocuments.ir/?page=post&id=4233]]
'''[[عبدالحسین تیمورتاش|تیمورتاش، عبدالحسین]]'''، ملقب به سردار معظم خراسانی (1296 یا 1298ق / 1879 یا 1881م)، سیاستمدار، وزیر و نماینده [[مجلس شورای ملی]].


فرزند كريم‌داد خان معززالملك (اميرمنظم) نرديني، تحصيلاتش را در رشتة نظام در سن پطرزبورگ روسيه تكميل كرد. در 1323ق به ايران بازگشت.<sup>1</sup> در هواخواهي از مشروطيت خصوصاً آموزش مهارت‌هاي نظامي به مشروطه‌خواهان، به فعاليت برخاست.<sup>2</sup> در دورة دوم به نمايندگي مجلس شوراي ملي رسيد و 7 دورة متوالي نمايندگي داشت. چندي رياست نظام خراسان و در 1298ش / 1338ق / 1919ق حكمراني گيلان را عهده‌دار شد و در قلع و قمع جنگلي‌ها از جمله اعدام دكتر حشمت كوشيد.<sup>3</sup> پس از بركناري از حكمراني، در پي كودتاي 1299ش دستگير و مدتي زنداني بود. در كابينة پيرنيا (بهمن 1300ش) وزارت عدليه و در كابينة سردار سپه (شهريور 1303ش) وزير فوائد عامه و تجارت يافت.<sup>4</sup> از همين زمان دوستي‌اش را با رضا خان افزود و در مجالس چهارم و پنجم در شمار حاميان وي براي به سلطنت رساندن او درآمد. با به سلطنت رسيدن رضا شاه، تيمورتاش نيز قدرت گرفت و وزير دربار شد. اقتدار و فعاليت او در اين مقام به حدي بود كه او را مرد شمارة دو ايران مي‌خواندند. در قضاياي تمديد امتيازنامه دارسي از 1308 تا 1310ش مأمور مذاكره با انگليسي‌ها شد، اما ترفندهاي سياسي وي در مذاكرات، خصوصاً سفرش به روسيه، باعث شد تا او به اتهام جاسوسي براي روس‌ها، مورد غضب رضا شاه قرار گيرد. از اين رو در سوم دي ماه 1311ش از وزارت عزل و در بيست و نهم بهمن ماه 1311ش توقيف و زنداني و پس از دو مرحله محاكمه و محكوميت‌هاي متعدد، در نهم مهر ماه 1312ش در زندان قصر به قتل رسيد.<sup>5</sup>  
فرزند کریم‌داد خان معززالملک (امیرمنظم) نردینی، تحصیلاتش را در رشته نظام در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%86%D8%AA_%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF سن پطرزبورگ] [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] تکمیل کرد. در 1323ق به [[ایران]] بازگشت<ref>  عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار ـ علم، 1380، ج 1، ص 518. </ref><ref>مستوفی، عبدالله. '''''شرح''''' '''''زندگانی من'''''. تهران: زوار، 1371، ج 2، ص 85-87.</ref>. در هواخواهی از [[نهضت مشروطه|مشروطیت]] خصوصاً آموزش مهارت‌های نظامی به مشروطه‌خواهان، به فعالیت برخاست<ref>شیخ‌الاسلامی، محمدجواد. '''''صعود و سقوط تیمورتاش'''''. تهران: توس، 1379، ص 27. </ref><ref>ملک‌زاده، مهدی. '''''تاریخ انقلاب''''' '''''مشروطیت ایران'''''. تهران: علمی، 1371، ج 3، ص 564.</ref>.


در دوره دوم به نمایندگی [[مجلس شورای ملی]] رسید و 7 دوره متوالی نمایندگی داشت. چندی ریاست نظام خراسان و در 1298ش / 1338ق / 1919ق حکمرانی گیلان را عهده‌دار شد و در قلع و قمع جنگلی‌ها از جمله اعدام دکتر حشمت کوشید<ref>شیخ‌الاسلامی. محمدجواد. '''''صعود و سقوط تیمورتاش'''''. تهران: توس، 1379. ص 32 و 33. </ref>. پس از برکناری از حکمرانی، در پی کودتای 1299ش دستگیر و مدتی زندانی بود. در کابینه [[حسن پیرنیا|پیرنیا]] (بهمن 1300ش) وزارت عدلیه و در کابینه سردار سپه (شهریور 1303ش) وزیر فوائد عامه و تجارت یافت<ref name=":0">شیخ‌الاسلامی.محمدجواد. '''''صعود و سقوط تیمورتاش'''''. تهران: توس، 1379 . ص 33-51.</ref><ref>بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. تهران: زوار، چ 4، 1371، ج 2، ص 240.</ref><ref>'''''دولت‌های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. تهیه و تنظیم: اداره کل آرشیو، اسناد و موزه ریاست جمهوری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379، ص 126، 141 و 147.</ref>.


'''مآخذ:'''  
از همین زمان دوستی‌اش را با رضا خان افزود و در مجالس چهارم و پنجم در شمار حامیان وی برای به سلطنت رساندن او درآمد. با به سلطنت رسیدن [[رضا شاه پهلوی|رضا شاه]]، تیمورتاش نیز قدرت گرفت و وزیر دربار شد. اقتدار و فعالیت او در این مقام به حدی بود که او را مرد شماره دو ایران می‌خواندند. در قضایای تمدید امتیازنامه دارسی از 1308 تا 1310ش مأمور مذاکره با انگلیسی‌ها شد، اما ترفندهای سیاسی وی در مذاکرات، خصوصاً سفرش به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]، باعث شد تا او به اتهام جاسوسی برای روس‌ها، مورد غضب [[رضا شاه پهلوی|رضا شاه]] قرار گیرد. از این رو در سوم دی ماه 1311ش از وزارت عزل و در بیست و نهم بهمن ماه 1311ش توقیف و زندانی و پس از دو مرحله محاکمه و محکومیت‌های متعدد، در نهم مهر ماه 1312ش در زندان قصر به قتل رسید<ref name=":0" /><ref>  بامداد. مهدی. '''''شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14'''''. تهران: زوار، چ 4، 1371. ص 240-243. </ref><ref>عاقلی.  باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار ـ علم، 1380، ج 1. ص 523-528.</ref>.


1-    عاقلي، باقر. '''''شرح حال رجال سياسي و نظامي معاصر ايران'''''. تهران: گفتار ـ علم، 1380، ج 1، ص 518؛ مستوفي، عبدالله. '''''شرح''''' '''''زندگاني من'''''. تهران: زوار، 1371، ج 2، ص 85-87.
== نیز نگاه کنید به ==


2-    شيخ‌الاسلامي، محمدجواد. '''''صعود و سقوط تيمورتاش'''''. تهران: توس، 1379، ص 27؛ ملك‌زاده، مهدي. '''''تاريخ انقلاب''''' '''''مشروطيت ايران'''''. تهران: علمي، 1371، ج 3، ص 564.
* [[مجلس شورای ملی]]
* [[رضا شاه پهلوی|رضا شاه]]
* [[حسن پیرنیا]]<br />


3-    شيخ‌الاسلامي. همان. ص 32 و 33.
== مآخذ ==
 
<references />
4-    همانجا؛ بامداد، مهدي. '''''شرح حال رجال ايران قرن‌هاي 12 و 13 و 14'''''. تهران: زوار، چ 4، 1371، ج 2، ص 240؛ '''''دولت‌هاي ايران از ميرزا نصرالله خان مشيرالدوله تا ميرحسين موسوي'''''. تهيه و تنظيم: ادارة كل آرشيو، اسناد و موزة رياست جمهوري، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1379، ص 126، 141 و 147.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
5-    بامداد. همان. ص 240-243؛ عاقلي. همان. ص 523-528؛ شيخ‌الاسلامي. همان. ص 33-51.


== نویسنده مقاله ==
جعفر گلشن
جعفر گلشن
[[رده:علوم سیاسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۱

عبدالحسین تیمورتاش برگرفته از وبسایت مرکز اسناد تاریخی قابل بازیابی ازhttps://historydocuments.ir/?page=post&id=4233

تیمورتاش، عبدالحسین، ملقب به سردار معظم خراسانی (1296 یا 1298ق / 1879 یا 1881م)، سیاستمدار، وزیر و نماینده مجلس شورای ملی.

فرزند کریم‌داد خان معززالملک (امیرمنظم) نردینی، تحصیلاتش را در رشته نظام در سن پطرزبورگ روسیه تکمیل کرد. در 1323ق به ایران بازگشت[۱][۲]. در هواخواهی از مشروطیت خصوصاً آموزش مهارت‌های نظامی به مشروطه‌خواهان، به فعالیت برخاست[۳][۴].

در دوره دوم به نمایندگی مجلس شورای ملی رسید و 7 دوره متوالی نمایندگی داشت. چندی ریاست نظام خراسان و در 1298ش / 1338ق / 1919ق حکمرانی گیلان را عهده‌دار شد و در قلع و قمع جنگلی‌ها از جمله اعدام دکتر حشمت کوشید[۵]. پس از برکناری از حکمرانی، در پی کودتای 1299ش دستگیر و مدتی زندانی بود. در کابینه پیرنیا (بهمن 1300ش) وزارت عدلیه و در کابینه سردار سپه (شهریور 1303ش) وزیر فوائد عامه و تجارت یافت[۶][۷][۸].

از همین زمان دوستی‌اش را با رضا خان افزود و در مجالس چهارم و پنجم در شمار حامیان وی برای به سلطنت رساندن او درآمد. با به سلطنت رسیدن رضا شاه، تیمورتاش نیز قدرت گرفت و وزیر دربار شد. اقتدار و فعالیت او در این مقام به حدی بود که او را مرد شماره دو ایران می‌خواندند. در قضایای تمدید امتیازنامه دارسی از 1308 تا 1310ش مأمور مذاکره با انگلیسی‌ها شد، اما ترفندهای سیاسی وی در مذاکرات، خصوصاً سفرش به روسیه، باعث شد تا او به اتهام جاسوسی برای روس‌ها، مورد غضب رضا شاه قرار گیرد. از این رو در سوم دی ماه 1311ش از وزارت عزل و در بیست و نهم بهمن ماه 1311ش توقیف و زندانی و پس از دو مرحله محاکمه و محکومیت‌های متعدد، در نهم مهر ماه 1312ش در زندان قصر به قتل رسید[۶][۹][۱۰].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑   عاقلی، باقر. شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران. تهران: گفتار ـ علم، 1380، ج 1، ص 518.
  2. ↑ مستوفی، عبدالله. شرح زندگانی من. تهران: زوار، 1371، ج 2، ص 85-87.
  3. ↑ شیخ‌الاسلامی، محمدجواد. صعود و سقوط تیمورتاش. تهران: توس، 1379، ص 27.
  4. ↑ ملک‌زاده، مهدی. تاریخ انقلاب مشروطیت ایران. تهران: علمی، 1371، ج 3، ص 564.
  5. ↑ شیخ‌الاسلامی. محمدجواد. صعود و سقوط تیمورتاش. تهران: توس، 1379. ص 32 و 33.
  6. ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ شیخ‌الاسلامی.محمدجواد. صعود و سقوط تیمورتاش. تهران: توس، 1379 . ص 33-51.
  7. ↑ بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14. تهران: زوار، چ 4، 1371، ج 2، ص 240.
  8. ↑ دولت‌های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی. تهیه و تنظیم: اداره کل آرشیو، اسناد و موزه ریاست جمهوری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379، ص 126، 141 و 147.
  9. ↑   بامداد. مهدی. شرح حال رجال ایران قرن‌های 12 و 13 و 14. تهران: زوار، چ 4، 1371. ص 240-243.
  10. ↑ عاقلی. باقر. شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران. تهران: گفتار ـ علم، 1380، ج 1. ص 523-528.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

جعفر گلشن

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=عبدالحسین_تیمورتاش&oldid=5189»