بچاقچی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۵

بچاقی برگرفته از وبسایت خبر گزاری مهر قابل بازیابی ازhttps://www.mehrnews.com/news/6276305

بچاقچی، از ایلات بزرگ ترک زبان و شیعی مذهب استان کرمان.

بچاقچی‌ها از نسل شخصی به نام علمدار هستند که به روایاتی ابتدا در قره‌داغ آذربایجان یا علمده مرند می‌زیستند. برخی آنها را از ایل افشار می‌دانند که در زمان نادرشاه افشار به کرمان کوچانده شدند^[۱].

بچاقچی‌ها در شرق و جنوب شرقی شهرستان سیرجان و در مناطق چهارگنبد، سوخته‌چالی، و بَلْوَرْد (محل اقامت خوانین ایل) زندگی می‌کنند. کوچندگان این ایل بین استان‌های کرمان و هرمزگان ییلاق و قشلاق می‌کنند^[۲]^[۳].

بچاقچی‌ها از چند دههپیش به تدریج یکجانشین شده‌اند. از مهم‌ترین طوایف ایل بچاقچی می‌توان به اَنکَلو (انگلو)، اَرَشلو، عباس‌لو، سوخته‌چالی و ... اشاره کرد^[۴]^[۵].

ایل بچاقچی به چند طایفه، تیره تقسیم می‌شود. سلسله مراتب قدرت نیز به ترتیب: ایلخان (رئیس ایل) کلانتر یا خان یا ریش سفید (رییس طایفه) و کدخدا و ریش سفید (رییس تیره) است^[۶].

کوچک‌ترین واحد اقتصادی ایل ایشوم خوانده می‌شود که یک واحد دامدار است و از ترکیب توافقی چند خانوار غیر ثابت از تیره‌های مختلف خویشاوند یا غیر خویشاوند، شکل می‌گیرد^[۷]. جمعیت بچاقچی‌ها را بین 200 تا 2000 خانوار تخمین زده‌اند^[۵]^[۸]. بچاقچی‌های کوچنده 461 خانوار و 2638 نفر گزارش شده‌اند^[۹]. بچاقچی‌ها به گله‌داری و زراعت و باغداری مشغولند. زنان آنها نیز به بافتن قالی و گلیم و جاجیم می‌پردازند^[۱۰]^[۱۱].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362، ص 100.
↑ وزیری کرمانی، احمدعلی. جغرافیای کرمان. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص 154.
↑ فرهنگ جغرافیایی ایران (ابادی‌ها). تهران: 1322، جلد 8، ص.15.
↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362، ص 106.
↑ ^۵٫۰ ^۵٫۱ کیهان، مسعود. جغرافیای مفصل ایران. تهران: 1311، جلد 2، ص.92.
↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362، ص 101-104.
↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362،
↑ وزیری کرمانی، احمدعلی. جغرافیای کرمان. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص. 199.
↑ سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده (1377)، نتایج تفصیلی، استان کرمان، تهران: 1378.
↑ میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362، ص 101.
↑ تلخیص از ابراهیمی، معصومه، "بچاقچی"، دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/228321/%D8%A8%DA%86%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی

[1] میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362، ص 100.

[2] وزیری کرمانی، احمدعلی. جغرافیای کرمان. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص 154.

[3] فرهنگ جغرافیایی ایران (ابادی‌ها). تهران: 1322، جلد 8، ص.15.

[4] میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362، ص 106.

[:0-5] ۵٫۰ ^۵٫۱ کیهان، مسعود. جغرافیای مفصل ایران. تهران: 1311، جلد 2، ص.92.

[6] میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362، ص 101-104.

[7] میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362،

[8] وزیری کرمانی، احمدعلی. جغرافیای کرمان. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص. 199.

[9] سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده (1377)، نتایج تفصیلی، استان کرمان، تهران: 1378.

[10] میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، مجموعه مقالات مردم‌شناسی. تهران: 1362، ص 101.

[11] تلخیص از ابراهیمی، معصومه، "بچاقچی"، دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/228321/%D8%A8%DA%86%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''بچاقچي'''، از ايلات بزرگ ترك زبان و شيعي مذهب استان كرمان.
+[[پرونده:5231309.jpg|بندانگشتی|بچاقی برگرفته از وبسایت خبر گزاری مهر قابل بازیابی از<nowiki/>[https://www.mehrnews.com/news/6276305/%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%DA%86%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%88%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF https://www.mehrnews.com/news/6276305]]]
+'''[[بچاقچی]]'''، از<nowiki/> ایلات بزرگ [[ترک]] زبان و شیعی مذهب [[استان کرمان]].
-بچاقچي‌ها از نسل شخصي به نام علمدار هستند كه به رواياتي ابتدا در قره‌داغ آذربايجان يا علمده مرند مي‌زيستند. برخي آنها را از ايل افشار مي‌دانند كه در زمان نادرشاه افشار به كرمان كوچانده شدند.<sup>(1)</sup>
+بچاقچی‌ها از نسل شخصی به نام علمدار هستند که به روایاتی ابتدا در قره‌داغ آذربایجان یا علمده مرند می‌زیستند. برخی آنها را از [[افشاریه|ایل افشار]] می‌دانند که در زمان نادرشاه افشار به [[کرمان]] کوچانده شدند<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردم‌شناسی'''''. تهران: 1362، ص 100.</ref>.
-بچاقچي‌ها در شرق و جنوب شرقي شهرستان سيرجان و در مناطق چهارگنبد، سوخته‌چالي، و بَلْوَرْد (محل اقامت خوانين ايل) زندگي مي‌كنند. كوچندگان اين ايل بين استان‌هاي كرمان و هرمزگان ييلاق و قشلاق مي‌كنند.<sup>(2)</sup>
+بچاقچی‌ها در شرق و جنوب شرقی شهرستان سیرجان و در مناطق چهارگنبد، سوخته‌چالی، و بَلْوَرْد (محل اقامت خوانین ایل) زندگی می‌کنند. کوچندگان این ایل بین استان‌های [[کرمان]] و [[استان هرمزگان|هرمزگان]] ییلاق و قشلاق می‌کنند<ref>وزیری کرمانی، احمدعلی. '''''جغرافیای کرمان'''''. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص 154.</ref><ref>'''''فرهنگ جغرافیایی ایران (ابادی‌ها)'''''. تهران: 1322، جلد 8، ص.15. </ref>.
-بچاقچي‌ها از چند دهة پيش به تدريج يكجانشين شده‌اند. از مهم‌ترين طوايف ايل بچاقچي مي‌توان به اَنكَلو (انگلو)، اَرَشلو، عباس‌لو، سوخته‌چالي و ... اشاره كرد.<sup>(3)</sup>
+بچاقچی‌ها از چند دههپیش به تدریج یکجانشین شده‌اند. از مهم‌ترین طوایف ایل بچاقچی می‌توان به اَنکَلو (انگلو)، اَرَشلو، عباس‌لو، سوخته‌چالی و ... اشاره کرد<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردم‌شناسی'''''. تهران: 1362، ص 106.</ref><ref name=":0">کیهان، مسعود. '''''جغرافیای مفصل ایران'''''. تهران: 1311، جلد 2، ص.92. </ref>.
-ايل بچاقچي به چند طايفه، تيره تقسيم مي‌شود. سلسله مراتب قدرت نيز به ترتيب: ايلخان (رئيس ايل) كلانتر يا خان يا ريش سفيد (رييس طايفه) و كدخدا و ريش سفيد (رييس تيره) است.<sup>(4)</sup> كوچك‌ترين واحد اقتصادي ايل ايشوم خوانده مي‌شود كه يك واحد دامدار است و از تركيب توافقي چند خانوار غير ثابت از تيره‌هاي مختلف خويشاوند يا غير خويشاوند، شكل مي‌گيرد.<sup>(5)</sup> جمعيت بچاقچي‌ها را بين 200 تا 2000 خانوار تخمين زده‌اند.<sup>(6)</sup> بچاقچي‌هاي كوچنده 461 خانوار و 2638 نفر گزارش شده‌اند.<sup>(7)</sup>
+ایل بچاقچی به چند طایفه، تیره تقسیم می‌شود. سلسله مراتب قدرت نیز به ترتیب: [[ایلخان]] (رئیس ایل) کلانتر یا خان یا ریش سفید (رییس طایفه) و کدخدا و ریش سفید (رییس تیره) است<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردم‌شناسی'''''. تهران: 1362، ص 101-104.</ref>.
-بچاقچي‌ها به گله‌داري و زراعت و باغداري مشغولند. زنان آنها نيز به بافتن قالي و گليم و جاجيم مي‌پردازند.<sup>(8)</sup>
+کوچک‌ترین واحد اقتصادی ایل ایشوم خوانده می‌شود که یک واحد دامدار است و از ترکیب توافقی چند خانوار غیر ثابت از تیره‌های مختلف خویشاوند یا غیر خویشاوند، شکل می‌گیرد<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردم‌شناسی'''''. تهران: 1362،</ref>. جمعیت بچاقچی‌ها را بین 200 تا 2000 خانوار تخمین زده‌اند<ref name=":0" /><ref>وزیری کرمانی، احمدعلی. '''''جغرافیای کرمان'''''. به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: 1353، ص. 199.</ref>. بچاقچی‌های کوچنده 461 خانوار و 2638 نفر گزارش شده‌اند<ref>'''''سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده (1377)'''''، نتایج تفصیلی، استان کرمان، تهران: 1378.</ref>. بچاقچی‌ها به گله‌داری و زراعت و باغداری مشغولند. زنان آنها نیز به بافتن قالی و گلیم و جاجیم می‌پردازند<ref>میر شکرایی، محمد. «بلورد، پایگاه ایل بچاقچی»، '''''مجموعه مقالات مردم‌شناسی'''''. تهران: 1362، ص 101.</ref><ref>تلخیص از ابراهیمی، معصومه، "بچاقچی"، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''،'' قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/228321/%D8%A8%DA%86%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C</ref>.
-تلخيص از مقالة بچاقچي ''دايرةالمعارف بزرگ اسلامي''
+== نیز نگاه کنید به ==
+* [[استان کرمان]]
+* [[استان هرمزگان]]
+* [[افشاریه]]
+* [[ایلخان]]
-مآخذ:
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--    مير شكرايي، محمد. «بلورد، پايگاه ايل بچاقچي»، '''''مجموعة مقالات مردم‌شناسي'''''. تهران: 1362، ص 100.
+== نویسنده مقاله ==
+معصومه ابراهیمی
--    وزيري كرماني، احمدعلي. '''''جغرافياي كرمان'''''. به كوشش محمدابراهيم باستاني پاريزي، تهران: 1353، ص 154؛ '''''فرهنگ جغرافيايي ايران (آبادي‌ها)'''''. تهران: 1322، 8/15.
--    ميرشكرايي، همانجا، 106؛ كيهان، مسعود. '''''جغرافياي مفصل ايران'''''. تهران: 1311، 2/95.
--    ميرشكرايي، همانجا، ص 101-104.
--    همو، همانجا.
--    وزيري، همانجا، 199؛ كيهان، همانجا.
--    سرشماري اجتماعي ـ اقتصادي عشاير كوچنده (1377)، نتايج تفصيلي، استان كرمان، تهران: 1378.
+[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
+[[رده:مردم شناسی]]
--    ميرشكرايي، 101.
-معصومه ابراهیمی