حجله: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''حجله،''' نام يكي از تابوت وارههاي تمثيلي در مراسم عزاداري شيعيان. اين تابوت واره را در مناطق مختلف ايران به شكلهاي گوناگون ميسازند. تهرانيها آن را معمولاً از چوب و به شكل اتاقكي استوانهاي ستوندار و با سقف گنبدي يا بيسقف و ديواره...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''حجله،''' نام | '''حجله،''' نام یکی از تابوت وارههای تمثیلی در مراسم عزاداری شیعیان. | ||
این تابوت واره را در مناطق مختلف [[کشور ایران|ایران]] به شکلهای گوناگون میسازند. تهرانیها آن را معمولاً از چوب و به شکل اتاقکی استوانهای ستوندار و با سقف گنبدی یا بیسقف و دیوارهدار بر روی طبقی مدور میسازند و با آینههای خرد پولکی و کاغذها و گویها و پرهای رنگارنگ میآرایند<ref>بلوکباشی، علی. '''''نخلگردانی'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1383ش، ص29.</ref>. | |||
حجله را نماد و | حجله را نماد و مظهری از «کِلّه» یا حجله عروسی<ref>معین، محمد. '''''فرهنگ''''' '''''فارسی'''''. تهران: امیرکبیر، 1357ش، ذیل «کلّه»، جلد 3، ص. 3042.</ref>، به ویژه حجله عروسی قاسم<ref name=":0"> بلوکباشی، علی. '''''نخلگردانی'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1383ش، ص.30.</ref> میدانند و در مراسم عزاداری ایام عاشورا و سوگ مرگ جوانان و [[پهلوان|پهلوانان]] درون آن را لاله و فانوس و شمعهای سیاه و سفید افروخته میگذارند و در برابر مساجد و حسینیهها و سرگذر محلهها و خانه جوانان درگذشته قرار میدهند و گاهی نیز همراه دستههای سینه زن حمل میکنند<ref name=":0" /><ref>انوری، حسن. '''''فرهنگ''''' '''''بزرگ''''' '''''سخن'''''. تهران: انتشارات سخن، 1381ش، ذیل حجله، جلد 3، ص. 2474. </ref>. | ||
در قم در | در [[قم]] در دستههای عزا به جز حجله، حجلهگاهی شبیه عماری بزرگ میگرداندند. دورادور حجلهگاه را با پارچه سیاه میپوشاندند و شبیه نعش حضرت قاسم را در جلوی آن میخواباندند<ref> فقیهی، علیاصغر. '''''تاریخ''''' '''''جامع قم: تاریخ مذهبی'''''. قم: اسماعیلیان، 1350ش، ص. 279- 280.</ref>. مردم برخی از شهرهای [[استان هرمزگان]] در روز عاشورا مراسم حجلهگردانی و رقص حجله ترتیب میدهند<ref name=":0" />. در برخی تعزیهها از حجله استفاده میکنند. مثلاً در تعزیه «حضرت قاسم» حجلهای با پوشش رنگین و در تعزیه «شهادت علیاکبر» و «حجهالوداع» حجلههایی با پوشش سیاه به کار میبرند<ref>شهیدی، عنایتالله'''''. پژوهشی در تعزیه و تعزیهخوانی: از آغاز تا پایان دوره قاجار در تهران'''''. با همکاری و ویرایش علمی علی بلوکباشی. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1380، 409.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[فرهنگ عامه]] | |||
* [[پهلوان]]<br /> | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
علی بلوکباشی | علی بلوکباشی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۲
حجله، نام یکی از تابوت وارههای تمثیلی در مراسم عزاداری شیعیان.
این تابوت واره را در مناطق مختلف ایران به شکلهای گوناگون میسازند. تهرانیها آن را معمولاً از چوب و به شکل اتاقکی استوانهای ستوندار و با سقف گنبدی یا بیسقف و دیوارهدار بر روی طبقی مدور میسازند و با آینههای خرد پولکی و کاغذها و گویها و پرهای رنگارنگ میآرایند[۱].
حجله را نماد و مظهری از «کِلّه» یا حجله عروسی[۲]، به ویژه حجله عروسی قاسم[۳] میدانند و در مراسم عزاداری ایام عاشورا و سوگ مرگ جوانان و پهلوانان درون آن را لاله و فانوس و شمعهای سیاه و سفید افروخته میگذارند و در برابر مساجد و حسینیهها و سرگذر محلهها و خانه جوانان درگذشته قرار میدهند و گاهی نیز همراه دستههای سینه زن حمل میکنند[۳][۴].
در قم در دستههای عزا به جز حجله، حجلهگاهی شبیه عماری بزرگ میگرداندند. دورادور حجلهگاه را با پارچه سیاه میپوشاندند و شبیه نعش حضرت قاسم را در جلوی آن میخواباندند[۵]. مردم برخی از شهرهای استان هرمزگان در روز عاشورا مراسم حجلهگردانی و رقص حجله ترتیب میدهند[۳]. در برخی تعزیهها از حجله استفاده میکنند. مثلاً در تعزیه «حضرت قاسم» حجلهای با پوشش رنگین و در تعزیه «شهادت علیاکبر» و «حجهالوداع» حجلههایی با پوشش سیاه به کار میبرند[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ بلوکباشی، علی. نخلگردانی. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1383ش، ص29.
- ↑ معین، محمد. فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر، 1357ش، ذیل «کلّه»، جلد 3، ص. 3042.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ بلوکباشی، علی. نخلگردانی. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1383ش، ص.30.
- ↑ انوری، حسن. فرهنگ بزرگ سخن. تهران: انتشارات سخن، 1381ش، ذیل حجله، جلد 3، ص. 2474.
- ↑ فقیهی، علیاصغر. تاریخ جامع قم: تاریخ مذهبی. قم: اسماعیلیان، 1350ش، ص. 279- 280.
- ↑ شهیدی، عنایتالله. پژوهشی در تعزیه و تعزیهخوانی: از آغاز تا پایان دوره قاجار در تهران. با همکاری و ویرایش علمی علی بلوکباشی. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1380، 409.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بلوکباشی