سبزه نوروزی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۱

سبزه نوروزی، قابل بازیابی از https://blog.okcs.com/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%B3%D8%A8%D8%B2%D9%87-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86/

سبزه نوروزی، دانه‌های گندم و عدس و یا غلّه و حبوب دیگری که به نشانه برکت و فراوانی در سال نو در ظرف‌هایی می‌کارند و سبز می‌کنند و در خوان نوروزی می‌گذارند. برخی با رویاندن تخم تَرتیزک یا کنجد روی کوزه‌های سفالی^[۱]، و برخی دیگر، مانند مردم خور با کاشتن غلّه در هفت طاقچه خانه سبزه نوروزی را فراهم می‌کنند^[۲].

رسم سبزه رویاندن در نوروز را به روز بازگشت جمشید، پس از سرکوب اهریمنان به زمین خشک شده از گیاه و درخت، پیوند می‌دهند و می‌گویند:

در این روز هر کس مشتی جو در تشتی کاشت. از آن پس این سنت پایدار بماند و هر ساله مردم در آستانه نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانه‌هایشان بکارند و با چگونگی رویش هر یک از گیاهان خوبی و بدی زراعت آن گیاه را در سال نو گمان زنند^[۳]^[۴].

در دوره ساسانی از 25 روز پیش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز می‌کردند. سبزه‌ها را در روز ششم فروردین می‌کندند و در دربار می‌پراکندند و تا روز مهر، 16 فروردین جمع نمی‌کردند. رویش هر یک از گیاهان بیشتر بود، کشت و فرآورده آن را در سال بهتر و فزون‌تر می‌دانستند^[۵].

امروزه سبزه‌ها را تا سیزده نوروز نگه می‌دارند و در آن روز به آب روان می‌دهند. رسم سبزه رویاندن و در آب انداختن را با رسم کاشتن گیاه و گل در جشن بهاری آدونیس [Adonis] آئین رویش بابلی ـ سریانی) و انداختن گیاهان پس از 8 روز با پیکره آدونیس در دریاچه یا چشمه همسان دانسته‌اند^[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ بلوکباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی آفرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 51.
↑ هنری، مرتضی. آئین‌های نوروزی. تهران: 1353، مرکز مردم‌شناسی ایران، ص 52.
↑ بیرونی، ابوریحان. آثارالباقیه عن القرون الخالیه. به کوشش زاخائو، آلمان: لایپزیگ، 1923م، ص 217.
↑ بیرونی، ابوریحان. آثارالباقیه. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، امیرکبیر، ص 330.
↑ معین، محمد. «جشن نوروز»، جهان نو. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.
↑ بلوکباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی آفرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص. 98.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

[1] بلوکباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی آفرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 51.

[2] هنری، مرتضی. آئین‌های نوروزی. تهران: 1353، مرکز مردم‌شناسی ایران، ص 52.

[3] بیرونی، ابوریحان. آثارالباقیه عن القرون الخالیه. به کوشش زاخائو، آلمان: لایپزیگ، 1923م، ص 217.

[4] بیرونی، ابوریحان. آثارالباقیه. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، امیرکبیر، ص 330.

[5] معین، محمد. «جشن نوروز»، جهان نو. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.

[6] بلوکباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی آفرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص. 98.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''سبزة نوروزي'''، دانه‌هاي گندم و عدس و يا غلّه و حبوب ديگري كه به نشانة بركت و فراواني در سال نو در ظرف‌هايي مي‌كارند و سبز مي‌كنند و در خوان نوروزي مي‌گذارند. برخي با روياندن تخم تَرتيزك يا كنجد روي كوزه‌هاي سفالي<sup>1</sup>، و برخي ديگر، مانند مردم خور با كاشتن غلّه در هفت طاقچة خانه سبزة نوروزي را فراهم مي‌كنند.<sup>2</sup>
+[[پرونده:5555555555555.jpg|بندانگشتی|سبزه نوروزی، قابل بازیابی از https://blog.okcs.com/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%B3%D8%A8%D8%B2%D9%87-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86/]]
+'''سبزه نوروزی'''، دانه‌های گندم و عدس و یا غلّه و حبوب دیگری که به نشانه برکت و فراوانی در سال نو در ظرف‌هایی می‌کارند و سبز می‌کنند و در خوان نوروزی می‌گذارند. برخی با رویاندن تخم تَرتیزک یا کنجد روی کوزه‌های سفالی<ref>بلوکباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی آفرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 51.</ref>، و برخی دیگر، مانند مردم خور با کاشتن غلّه در هفت طاقچه خانه سبزه نوروزی را فراهم می‌کنند<ref>هنری، مرتضی. '''''آئین‌های نوروزی.''''' تهران: 1353، مرکز مردم‌شناسی ایران، ص 52. </ref>.
-رسم سبزه روياندن در نوروز را به روز بازگشت جمشيد، پس از سركوب اهريمنان به زمين خشك شده از گياه و درخت، پيوند مي‌دهند و مي‌گويند: در اين روز هر كس مشتي جو در تشتي كاشت. از آن پس اين سنت پايدار بماند و هر ساله مردم در آستانة نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانه‌هايشان بكارند و با چگونگي رويش هر يك از گياهان خوبي و بدي زراعت آن گياه را در سال نو گمان زنند.<sup>3</sup>
+رسم سبزه رویاندن در نوروز را به روز بازگشت جمشید، پس از سرکوب اهریمنان به زمین خشک شده از گیاه و درخت، پیوند می‌دهند و می‌گویند: <blockquote>در این روز هر کس مشتی جو در تشتی کاشت. از آن پس این سنت پایدار بماند و هر ساله مردم در آستانه نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانه‌هایشان بکارند و با چگونگی رویش هر یک از گیاهان خوبی و بدی زراعت آن گیاه را در سال نو گمان زنند<ref>بیرونی، ابوریحان. '''''آثارالباقیه عن القرون الخالیه.''''' به کوشش زاخائو، آلمان: لایپزیگ، 1923م، ص 217.</ref><ref>بیرونی، ابوریحان. '''''آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، امیرکبیر، ص 330.</ref>.</blockquote>در [[ساسانیان|دوره ساسانی]] از 25 روز پیش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز می‌کردند. سبزه‌ها را در روز ششم فروردین می‌کندند و در دربار می‌پراکندند و تا روز مهر، 16 فروردین جمع نمی‌کردند. رویش هر یک از گیاهان بیشتر بود، کشت و فرآورده آن را در سال بهتر و فزون‌تر می‌دانستند<ref>معین، محمد. «جشن نوروز»، '''''جهان نو'''''. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.</ref>.
-در دورة ساساني از 25 روز پيش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز مي‌كردند. سبزه‌ها را در روز ششم فروردين مي‌كندند و در دربار مي‌پراكندند و تا روز مهر، 16 فروردين جمع نمي‌كردند. رويش هر يك از گياهان بيشتر بود، كشت و فرآوردة آن را در سال بهتر و فزون‌تر مي‌دانستند.<sup>4</sup> امروزه سبزه‌ها را تا سيزده نوروز نگه مي‌دارند و در آن روز به آب روان مي‌دهند. رسم سبزه روياندن و در آب انداختن را با رسم كاشتن گياه و گل در جشن بهاري آدونيس [1]آئين رويش بابلي ـ سرياني) و انداختن گياهان پس از 8 روز با پيكرة آدونيس در درياچه يا چشمه همسان دانسته‌اند.<sup>5</sup>
+امروزه سبزه‌ها را تا [[سیزده بدر|سیزده نوروز]] نگه می‌دارند و در آن روز به آب روان می‌دهند. رسم سبزه رویاندن و در آب انداختن را با رسم کاشتن گیاه و گل در جشن بهاری آدونیس [Adonis] آئین رویش بابلی ـ سریانی) و انداختن گیاهان پس از 8 روز با پیکره آدونیس در دریاچه یا چشمه همسان دانسته‌اند<ref>بلوکباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی آفرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص. 98.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
--     بلوكباشي، علي. '''''نوروز: جشن نوزايي آفرينش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص 51.
+* [[ساسانیان]]
+* [[سیزده بدر]]
--     هنري، مرتضي. '''''آئين‌هاي نوروزي.''''' تهران: 1353، مركز مردم‌شناسي ايران، ص 52.
+== مآخذ ==
+<references />
--     بيروني، ابوريحان. '''''آثارالباقيه عن القرون الخاليه.''''' به كوشش زاخائو، آلمان: لايپزيگ، 1923م، ص 217؛ همو. '''''آثارالباقيه'''''. ترجمة اكبر داناسرشت، تهران: 1363، اميركبير، ص 330.
--     معين، محمد. «جشن نوروز»، '''''جهان نو'''''. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.
--     مأخذ ش 1، ص 98.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 علی بلوکباشی
-----[1]. Adonis
+[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
+[[رده:مردم شناسی]]