پرش به محتوا

نان تافتون: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
تافتون، نان. نانی گرد یا بیضی شکل که آن را بر دیوار تفته تنور سفالی پزند. این نان، که آن را «تافتان» و «تفتان» (نان تفت داده از [[آتش]]) هم گویند، پس از [[نان سنگک]] از نان‌های مطبوع و مرغوب در سفره ایرانیان بوده است. نام این نان احتمالاً «تافته نان» یا «تفته نان»، به معنای نان تافته و پخته از تف آتش بوده که در اثر کثرت استعمال حرف «ن» از آن افتاده و به صورت «تافتان» یا «تفتان» و «تافتون» درآمده است.  
[[پرونده:4416621.jpg|بندانگشتی|نان تافتون، قابل بازیابی از [https://www.hamshahrionline.ir/news/496160/%D8%B7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%B7%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%88%DB%8C%D9%85 https://www.hamshahrionline.ir/news/496160/]]]
تافتون، نان. نانی گرد یا بیضی شکل که آن را بر دیوار تفته تنور سفالی پزند. این [[نان]]، که آن را «تافتان» و «تفتان» (نان تفت داده از [[آتش]]) هم گویند، پس از [[نان سنگک]] از نان‌های مطبوع و مرغوب در سفره ایرانیان بوده است. نام این [[نان]] احتمالاً «تافته نان» یا «تفته [[نان]]»، به معنای [[نان]] تافته و پخته از تف آتش بوده که در اثر کثرت استعمال حرف «ن» از آن افتاده و به صورت «تافتان» یا «تفتان» و «تافتون» درآمده است.  


پیشینه نان تافتون و پیشه تافتون پزی به زمان‌های خیلی قدیم و به پیش از [[نان سنگک]]<sup>*</sup> و سنگک‌پزی می‌رسد. در آغاز این نان جنبه خانگی و روستایی داشته و آن را در خانه‌ها می‌پختند، بعداً صورت بازاری و شهری یافته و در شمار نان‌های بازاری درآمده است.
پیشینه نان تافتون و پیشه تافتون پزی به زمان‌های خیلی قدیم و به پیش از [[نان سنگک]]<sup>*</sup> و سنگک‌پزی می‌رسد. در آغاز این [[نان]] جنبه خانگی و روستایی داشته و آن را در خانه‌ها می‌پختند، بعداً صورت بازاری و شهری یافته و در شمار نان‌های بازاری درآمده است.


در تافتون‌پزی پس از آماده شدن خمیر نان توسط «خمیرگیر»، «چانه‌گیر» خمیر را «چانه» می‌کند، «نان‌آور» چانه را با وردنه چوبی باز و تُنُک می‌کند و «شاطر» آن را با کف دو دست به قالب نان تافتون در‌ می‌آورد و بر روی «نان‌بند» می‌اندازد و با آن به دیوار تنور می‌چسباند. «نُون واسُّون» یا «نان‌آور» هم نان‌های تافته و پخته را از تنور در می‌آورد<ref>بلوکباشی، علی (1348). «تافتون‌پزی در تهران»، هنر و مردم. انتشارات وزارت فرهنگ و هنر، شماره 81، ص45-54.</ref>.  
در تافتون‌پزی پس از آماده شدن خمیر نان توسط «خمیرگیر»، «چانه‌گیر» خمیر را «چانه» می‌کند، «نان‌آور» چانه را با وردنه چوبی باز و تُنُک می‌کند و «شاطر» آن را با کف دو دست به قالب [[نان]] تافتون در‌ می‌آورد و بر روی «نان‌بند» می‌اندازد و با آن به دیوار تنور می‌چسباند. «نُون واسُّون» یا «نان‌آور» هم نان‌های تافته و پخته را از تنور در می‌آورد<ref>بلوکباشی، علی (1348). «تافتون‌پزی در تهران»، هنر و مردم. انتشارات وزارت فرهنگ و هنر، شماره 81، ص45-54.</ref>.  


تلخیص از «تافتون‌پزی در تهران»، علی بلوکباشی
== نیز نگاه کنید به ==


پژوهش میدانی             
*  [[نان]]
* [[نان سنگک]]


== کتابشناسی ==
         
 
== مآخذ ==
<references />
 
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
 
== نویسنده مقاله ==
علی بلوکباشی، تلخیص از «تافتون‌پزی در تهران»
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:خوراک]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۱

نان تافتون، قابل بازیابی از https://www.hamshahrionline.ir/news/496160/

تافتون، نان. نانی گرد یا بیضی شکل که آن را بر دیوار تفته تنور سفالی پزند. این نان، که آن را «تافتان» و «تفتان» (نان تفت داده از آتش) هم گویند، پس از نان سنگک از نان‌های مطبوع و مرغوب در سفره ایرانیان بوده است. نام این نان احتمالاً «تافته نان» یا «تفته نان»، به معنای نان تافته و پخته از تف آتش بوده که در اثر کثرت استعمال حرف «ن» از آن افتاده و به صورت «تافتان» یا «تفتان» و «تافتون» درآمده است.

پیشینه نان تافتون و پیشه تافتون پزی به زمان‌های خیلی قدیم و به پیش از نان سنگک* و سنگک‌پزی می‌رسد. در آغاز این نان جنبه خانگی و روستایی داشته و آن را در خانه‌ها می‌پختند، بعداً صورت بازاری و شهری یافته و در شمار نان‌های بازاری درآمده است.

در تافتون‌پزی پس از آماده شدن خمیر نان توسط «خمیرگیر»، «چانه‌گیر» خمیر را «چانه» می‌کند، «نان‌آور» چانه را با وردنه چوبی باز و تُنُک می‌کند و «شاطر» آن را با کف دو دست به قالب نان تافتون در‌ می‌آورد و بر روی «نان‌بند» می‌اندازد و با آن به دیوار تنور می‌چسباند. «نُون واسُّون» یا «نان‌آور» هم نان‌های تافته و پخته را از تنور در می‌آورد[۱].

نیز نگاه کنید به

         

مآخذ

  1. بلوکباشی، علی (1348). «تافتون‌پزی در تهران»، هنر و مردم. انتشارات وزارت فرهنگ و هنر، شماره 81، ص45-54.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی، تلخیص از «تافتون‌پزی در تهران»