نان تافتون
تافتون، نان. نانی گرد یا بیضی شکل که آن را بر دیوار تفته تنور سفالی پزند. این نان، که آن را «تافتان» و «تفتان» (نان تفت داده از آتش) هم گویند، پس از نان سنگک از نانهای مطبوع و مرغوب در سفره ایرانیان بوده است. نام این نان احتمالاً «تافته نان» یا «تفته نان»، به معنای نان تافته و پخته از تف آتش بوده که در اثر کثرت استعمال حرف «ن» از آن افتاده و به صورت «تافتان» یا «تفتان» و «تافتون» درآمده است.
پیشینه نان تافتون و پیشه تافتون پزی به زمانهای خیلی قدیم و به پیش از نان سنگک* و سنگکپزی میرسد. در آغاز این نان جنبه خانگی و روستایی داشته و آن را در خانهها میپختند، بعداً صورت بازاری و شهری یافته و در شمار نانهای بازاری درآمده است.
در تافتونپزی پس از آماده شدن خمیر نان توسط «خمیرگیر»، «چانهگیر» خمیر را «چانه» میکند، «نانآور» چانه را با وردنه چوبی باز و تُنُک میکند و «شاطر» آن را با کف دو دست به قالب نان تافتون در میآورد و بر روی «نانبند» میاندازد و با آن به دیوار تنور میچسباند. «نُون واسُّون» یا «نانآور» هم نانهای تافته و پخته را از تنور در میآورد[۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ بلوکباشی، علی (1348). «تافتونپزی در تهران»، هنر و مردم. انتشارات وزارت فرهنگ و هنر، شماره 81، ص45-54.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بلوکباشی، تلخیص از «تافتونپزی در تهران»