پرش به محتوا

بُزچلو: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۶۷۰ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:1231830.jpg|بندانگشتی|بُزچلو برگرفته از وبسایت شبکه اطلاع رسانی دانا قابل بازیابی از<nowiki/>https://dana.ir/1231830/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87#gsc.tab=0]]
[[پرونده:1231830.jpg|بندانگشتی|بُزچلو برگرفته از وبسایت شبکه اطلاع رسانی دانا قابل بازیابی از<nowiki/>[https://dana.ir/1231830/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87#gsc.tab=0 https://dana.ir/1231830]]]
'''[[بُزچلو|بُزچَلّو]]'''، یا بوزچلو گروهی از طوایف ترک زبان ساکناذربایجان غربی و معروف به قاراپایاق (قراپاپاخ) که در اوایل عهد صفوی به بخش وفس اراک کوچانده شدند و در دهستانی که بعداً به نامانها بزچلو نامیده شد، اقامت گزیدند<ref>رضوی، مهدی. '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370، ص 14-15؛ افشاری، مشیت‌الحق، '''''ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس)'''''. 1343، ص 1 و جم.</ref>. در اواخر عهد صفوی دوبارهانها را به حوالی تفلیس،اقسطفا و سرحد گرجستان کوچاندند و در لوری و پنبک واقچه مستقر ساختند<ref>    باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. '''''گلستان ارم'''''. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173؛ Eubin, E, La '''''Persed’ au Jourd’hui''''', Paris: 1908, P. 78، افشاری، مشیت‌الحق، '''''ایل قراپاپاخ''''' .</ref>. بزچلوهای این مناطق را به سبب کلاه سیاه که بر سر می‌گذاشتند قاراپاپاق نامیدند<ref>رضوی، '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370 ؛ ابن، همانجا.</ref>. قاراپاپاق‌ها به 8 طایفه تقسیم می‌شوند<ref>   رضوی،'''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران ، ص 60؛ افشاری، همانجا.</ref>.  
'''[[بُزچلو|بُزچَلّو]]'''، یا بوزچلو گروهی از طوایف ترک زبان ساکن [[آذربایجان غربی]] و معروف به قاراپایاق (قراپاپاخ) که در اوایل [[صفویان|عهد صفوی]] به بخش وفس [[اراک]] کوچانده شدند و در دهستانی که بعداً به نامانها بزچلو نامیده شد، اقامت گزیدند<ref>رضوی، مهدی. '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370، ص 14-15.</ref><ref name=":0">افشاری، مشیت‌الحق، '''''ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس)'''''. 1343، ص 1.</ref>. در اواخر [[صفویان|عهد صفوی]] دوباره آنها را به حوالی تفلیس، اقسطفا و سرحد [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%AF%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 گرجستان] کوچاندند و در لوری و پنبک واقچه مستقر ساختند<ref name=":0" /><ref name=":1">Eubin, E, La '''''Persed’ au Jourd’hui''''', Paris: 1908, P. 78</ref><ref>باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. '''''گلستان ارم'''''. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173.


سرپرستی در میان طایفه‌های قاراپاپاق موروثی است و بیشتر از طایفه بزرگ و مهم ترکاون هستند<ref>رضوی، مهدی. '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370افشاری، مشیت‌الحق، '''''ایل قراپاپاخ'''''</ref>.  
</ref>. بزچلوهای این مناطق را به سبب کلاه سیاه که بر سر می‌گذاشتند قاراپاپاق نامیدند<ref name=":1" /><ref>رضوی، مهدی. '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370، ص 14-15.</ref>. قاراپاپاق‌ها به 8 طایفه تقسیم می‌شوند<ref name=":0" /><ref>رضوی، مهدی. '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370، ص 60.</ref>.  


بزچلوها در بسیاری از جنگ‌ها و حوادث تاریخی شرکت داشتند. دسته‌ای از قاراپاپاق‌ها در جنگ‌های ایران و روس به رهبری عباس‌میرزا شرکت داشتند و پس از تصرف قریه شِلّو در ایروانِ ارمنستان درانجا ماندند. دسته‌ای دیگر به ترکیه کوچیدند و درانجا مستقر شدند<ref>  ابن، همانجا؛ مفتون دنبلی، عبدالرزاق. '''''مآثر سلطانیه'''''. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220؛ سپهر، محمدتقی. '''''ناسخ‌التواریخ'''''. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217؛ معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، '''''مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی'''''. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.</ref>. جمعیت قاراپاپاق‌های ساکن روسیه در 1926م / 1305ش 6،316 نفر و بزچلو ها و قاراپاپاق‌های ایران و ترکیه 20 هزار تا 40 هزار نفر گزارش شده است<ref>   Akiner, sh. '''''Islamic Peoples of the soviet onion'''''. London: 1983, P. 255.</ref>. شمار کوچندگان قاراپاپاق ایران در 1377ش 354 نفر گزارش شده است<ref> '''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استاناذربایجان'''''. 1377، ص 19. </ref>.  
سرپرستی در میان طایفه‌های قاراپاپاق موروثی است و بیشتر از طایفه بزرگ و مهم ترکاون هستند<ref name=":0" /><ref>رضوی، مهدی. '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370.</ref>.  


قاراپاپاق‌ها را برخی شیعه و برخی سنی و تیره قزاق‌های این طایفه را سنی حنفی دانسته‌اند<ref>  رضوی،'''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370 ، 59-60؛اکینر، همانجا.</ref>.  
بزچلوها در بسیاری از جنگ‌ها و حوادث تاریخی شرکت داشتند. دسته‌ای از قاراپاپاق‌ها در جنگ‌های [[کشور ایران|ایران]] و روس به رهبری عباس‌میرزا شرکت داشتند و پس از تصرف قریه شِلّو در ایروانِ ارمنستان درانجا ماندند. دسته‌ای دیگر به ترکیه کوچیدند و درانجا مستقر شدند<ref name=":1" /><ref>مفتون دنبلی، عبدالرزاق. '''''مآثر سلطانیه'''''. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220.</ref><ref>سپهر، محمدتقی. '''''ناسخ‌التواریخ'''''. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217.</ref><ref>معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، '''''مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی'''''. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.</ref>. جمعیت قاراپاپاق‌های ساکن [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] در 1926م / 1305ش 6،316 نفر و بزچلو ها و قاراپاپاق‌های [[کشور ایران|ایران]] و ترکیه 20 هزار تا 40 هزار نفر گزارش شده است<ref name=":2">   Akiner, sh. '''''Islamic Peoples of the soviet onion'''''. London: 1983, P. 255.</ref>. شمار کوچندگان قاراپاپاق [[کشور ایران|ایران]] در 1377ش 354 نفر گزارش شده است<ref> '''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استان آذربایجان'''''. 1377، ص 19. </ref>. قاراپاپاق‌ها را برخی شیعه و برخی سنی و تیره قزاق‌های این طایفه را سنی حنفی دانسته‌اند<ref name=":2" /><ref>رضوی، مهدی. '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370، 59-60.</ref><ref>ابراهیمی، معصومه. "بزچلو". ''دایره المعارف بزرگ اسلامی،'' قابل بازابی از:https://www.cgie.org.ir/fa/article/228738/%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88</ref>.
 
تلخیص از مقاله بزچلو ''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی''


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


== ماخذ ==
* [[آذربایجان غربی]]
* [[صفویان]]


== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
== منبع اصلی ==
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
معصومه ابراهیمی
معصومه ابراهیمی


تلخیص از مقاله بزچلو ''دایره المعارف بزرگ اسلامی''
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۰

بُزچلو برگرفته از وبسایت شبکه اطلاع رسانی دانا قابل بازیابی ازhttps://dana.ir/1231830

بُزچَلّو، یا بوزچلو گروهی از طوایف ترک زبان ساکن آذربایجان غربی و معروف به قاراپایاق (قراپاپاخ) که در اوایل عهد صفوی به بخش وفس اراک کوچانده شدند و در دهستانی که بعداً به نامانها بزچلو نامیده شد، اقامت گزیدند[۱][۲]. در اواخر عهد صفوی دوباره آنها را به حوالی تفلیس، اقسطفا و سرحد گرجستان کوچاندند و در لوری و پنبک واقچه مستقر ساختند[۲][۳][۴]. بزچلوهای این مناطق را به سبب کلاه سیاه که بر سر می‌گذاشتند قاراپاپاق نامیدند[۳][۵]. قاراپاپاق‌ها به 8 طایفه تقسیم می‌شوند[۲][۶].

سرپرستی در میان طایفه‌های قاراپاپاق موروثی است و بیشتر از طایفه بزرگ و مهم ترکاون هستند[۲][۷].

بزچلوها در بسیاری از جنگ‌ها و حوادث تاریخی شرکت داشتند. دسته‌ای از قاراپاپاق‌ها در جنگ‌های ایران و روس به رهبری عباس‌میرزا شرکت داشتند و پس از تصرف قریه شِلّو در ایروانِ ارمنستان درانجا ماندند. دسته‌ای دیگر به ترکیه کوچیدند و درانجا مستقر شدند[۳][۸][۹][۱۰]. جمعیت قاراپاپاق‌های ساکن روسیه در 1926م / 1305ش 6،316 نفر و بزچلو ها و قاراپاپاق‌های ایران و ترکیه 20 هزار تا 40 هزار نفر گزارش شده است[۱۱]. شمار کوچندگان قاراپاپاق ایران در 1377ش 354 نفر گزارش شده است[۱۲]. قاراپاپاق‌ها را برخی شیعه و برخی سنی و تیره قزاق‌های این طایفه را سنی حنفی دانسته‌اند[۱۱][۱۳][۱۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15.
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس). 1343، ص 1.
  3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ Eubin, E, La Persed’ au Jourd’hui, Paris: 1908, P. 78
  4. ↑ باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. گلستان ارم. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173.
  5. ↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15.
  6. ↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 60.
  7. ↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370.
  8. ↑ مفتون دنبلی، عبدالرزاق. مآثر سلطانیه. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220.
  9. ↑ سپهر، محمدتقی. ناسخ‌التواریخ. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217.
  10. ↑ معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.
  11. ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱    Akiner, sh. Islamic Peoples of the soviet onion. London: 1983, P. 255.
  12. ↑  سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استان آذربایجان. 1377، ص 19.
  13. ↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، 59-60.
  14. ↑ ابراهیمی، معصومه. "بزچلو". دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازابی از:https://www.cgie.org.ir/fa/article/228738/%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=بُزچلو&oldid=7614»