بنی کعب: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[بنی کعب]]'''، نام یکی از عشایر بزرگ عربی زبان در خوزستان ایران و جنوب عراق. | '''[[بنی کعب]]'''، نام یکی از عشایر بزرگ عربی زبان در [[استان خوزستان|خوزستان]] [[کشور ایران|ایران]] و جنوب [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق]. نسب آنها به کعب بن ربیعه و به عدنانیان میرسد<ref> عزاوی، عباس. '''''عشائرالعراق'''''. بغداد: 1937-1956م، ج 4، ص 184. </ref>. برخی نیز آنها را به کعب بن خفاجه بن عمرو بن عقیل نسبت دادهاند<ref> ابن حزم. '''''جهره انساب العرب'''''. به کوشش عبدالسلام محمد هارون، قاهره: 1382/1962م، ص 291.</ref><ref>کسروی، احمد. '''''تاریخ پانصد ساله خوزستان'''''. تهران: 1362، ص 129.</ref>. | ||
بنی کعب پیش از ورود به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] در ناحیه حفرالباطن میان حجاز و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] ساکن بودند و بر اثر قحط و خشکسالی به العماره عراق کوچیدند. درباره تاریخ ورود کعبیان به [[استان خوزستان|خوزستان]] اقوال مختلفی بیان شده است: برخی کوچ انها را همزمان با سلطنت شاه عباس کبیر (996-1038ق) دانستهاند و برخی اغاز فرمانروایی [[صفویان]] را متقارن با کوچ کعبیان به [[کشور ایران|ایران]] دانستهاند<ref>کسروی، احمد. '''''تاریخ پانصد ساله خوزستان'''''. تهران: 1362، ص. 130.</ref><ref>دوبد، کلمنت اوگاستس. '''''سفرنامه لرستان و خوزستان'''''. ترجمه محمدحسین اریا، تهران: 1371، ص 318.</ref>. | |||
پس از مرگ پیشوای کعبیان، محمد بن ادریس، پسرش ناصر جای او را گرفت و نسب یکی از دو دودمان کعبیان به نام کعب اَلْبوناصر به او میرسد. دودمان دیگر به نام جدشان مرداو بن علی بن کاسب به کعب اَلْبوکاسب معروف شدند<ref>مانع، جابر جلیل. '''''مسیره الی قبائل الأهواز'''''. قم: 1372، ص 155، 243. </ref>. | |||
در زمان گسترش نفوذ شیخ خزعل بر [[استان خوزستان|خوزستان]] گروههایی از کعبیان که بین [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] و [[کشور ایران|ایران]] آمد و شد میکردند، وادار به اقامت دائم در [[کشور ایران|ایران]] شدند که به کعب منان، کعب الحائی، کعب فرجالهی و کعب کرمالله معروفند<ref>ضرابی، منوچهر. «طوئف میان اب»، '''''فرهنگ ایران زمین'''''. ج 10، 1341، ص 394، 402-405. </ref>. | |||
در | از مهمترین عشیرههای بنی کعب نَصّار، ادریس و مِجَّدم (= مُقدم) را میتوان نام برد<ref>طرفی، حمید. «بنی کعب»، '''''ذخائر انقلاب'''''. ش 10 (بهار 1369)، ص 34. </ref>. بنی کعب هیچگاه کاملاً اسکان نیافته است همچنانکه کاملاً بادیهنشین هم نبودهاند. هر جا مالک زمین زراعی میشدند گندم و جو و برنج میکاشتند و دامداری میکردند. در امتداد آبراههها نخلستانهای متعدد داشتند و ماهیگیری نیز میکردند. گروههایی از آنها نیز به تجارت پَر مرغهایی در منطقه هور و بافتن عباهایی معروف به دورقی اشتهار دارند<ref>فیلد، هنری. '''''مردمشناسی ایران'''''. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص 227. </ref><ref>نجمالدوله، عبدالغفار بن علی محمد. '''''سفرنامه خوزستان'''''. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: 1341، ص 119-120.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[استان خوزستان]] | |||
* [[صفویان]] | |||
== | == مآخذ == | ||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۰
بنی کعب، نام یکی از عشایر بزرگ عربی زبان در خوزستان ایران و جنوب عراق. نسب آنها به کعب بن ربیعه و به عدنانیان میرسد[۱]. برخی نیز آنها را به کعب بن خفاجه بن عمرو بن عقیل نسبت دادهاند[۲][۳].
بنی کعب پیش از ورود به عراق در ناحیه حفرالباطن میان حجاز و عراق ساکن بودند و بر اثر قحط و خشکسالی به العماره عراق کوچیدند. درباره تاریخ ورود کعبیان به خوزستان اقوال مختلفی بیان شده است: برخی کوچ انها را همزمان با سلطنت شاه عباس کبیر (996-1038ق) دانستهاند و برخی اغاز فرمانروایی صفویان را متقارن با کوچ کعبیان به ایران دانستهاند[۴][۵].
پس از مرگ پیشوای کعبیان، محمد بن ادریس، پسرش ناصر جای او را گرفت و نسب یکی از دو دودمان کعبیان به نام کعب اَلْبوناصر به او میرسد. دودمان دیگر به نام جدشان مرداو بن علی بن کاسب به کعب اَلْبوکاسب معروف شدند[۶].
در زمان گسترش نفوذ شیخ خزعل بر خوزستان گروههایی از کعبیان که بین عراق و ایران آمد و شد میکردند، وادار به اقامت دائم در ایران شدند که به کعب منان، کعب الحائی، کعب فرجالهی و کعب کرمالله معروفند[۷].
از مهمترین عشیرههای بنی کعب نَصّار، ادریس و مِجَّدم (= مُقدم) را میتوان نام برد[۸]. بنی کعب هیچگاه کاملاً اسکان نیافته است همچنانکه کاملاً بادیهنشین هم نبودهاند. هر جا مالک زمین زراعی میشدند گندم و جو و برنج میکاشتند و دامداری میکردند. در امتداد آبراههها نخلستانهای متعدد داشتند و ماهیگیری نیز میکردند. گروههایی از آنها نیز به تجارت پَر مرغهایی در منطقه هور و بافتن عباهایی معروف به دورقی اشتهار دارند[۹][۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ عزاوی، عباس. عشائرالعراق. بغداد: 1937-1956م، ج 4، ص 184.
- ↑ ابن حزم. جهره انساب العرب. به کوشش عبدالسلام محمد هارون، قاهره: 1382/1962م، ص 291.
- ↑ کسروی، احمد. تاریخ پانصد ساله خوزستان. تهران: 1362، ص 129.
- ↑ کسروی، احمد. تاریخ پانصد ساله خوزستان. تهران: 1362، ص. 130.
- ↑ دوبد، کلمنت اوگاستس. سفرنامه لرستان و خوزستان. ترجمه محمدحسین اریا، تهران: 1371، ص 318.
- ↑ مانع، جابر جلیل. مسیره الی قبائل الأهواز. قم: 1372، ص 155، 243.
- ↑ ضرابی، منوچهر. «طوئف میان اب»، فرهنگ ایران زمین. ج 10، 1341، ص 394، 402-405.
- ↑ طرفی، حمید. «بنی کعب»، ذخائر انقلاب. ش 10 (بهار 1369)، ص 34.
- ↑ فیلد، هنری. مردمشناسی ایران. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص 227.
- ↑ نجمالدوله، عبدالغفار بن علی محمد. سفرنامه خوزستان. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: 1341، ص 119-120.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی