حاجعلی رزم آرا: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:Art59.jpg|بندانگشتی|حاجعلی رزم آرا برگرفته از وبسایت بیتوته قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/razmara-birth1-terror.html]] | [[پرونده:Art59.jpg|بندانگشتی|حاجعلی رزم آرا برگرفته از وبسایت بیتوته قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/razmara-birth1-terror.html]] | ||
'''[[حاجعلی رزم آرا|رزمآرا، حاجعلی]] (1319ق / 1901م-1329ش)'''، رجل سیاسی و نظامی و نخستوزیر دوره پهلوی دوم. | '''[[حاجعلی رزم آرا|رزمآرا، حاجعلی]] (1319ق / 1901م-1329ش)'''، رجل سیاسی و نظامی و نخستوزیر [[سلسله پهلوی|دوره پهلوی]] دوم. | ||
در خانوادهای نظامی در [[تهران مصور|تهران]] به دنیا آمد و تحصیلات خود را در ایران و در مدرسه نظام مشیرالدوله ([[حسن پیرنیا]]) به پایان برد. سپس به دانشکده افسری سن سیر در فرانسه رفت<ref>'''''خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا.''''' به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.</ref> و پس از بازگشت، مناصب مهمی را در ارتش عهدهدار گردید<ref> عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.</ref>. او در 1316ش «اداره جغرافیایی ارتش» را بنیان نهاد<ref>قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.</ref>. | در خانوادهای نظامی در [[تهران مصور|تهران]] به دنیا آمد و تحصیلات خود را در [[ایران]] و در مدرسه نظام مشیرالدوله ([[حسن پیرنیا]]) به پایان برد. سپس به دانشکده افسری سن سیر در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] رفت<ref>'''''خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا.''''' به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.</ref> و پس از بازگشت، مناصب مهمی را در ارتش عهدهدار گردید<ref> عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.</ref>. او در 1316ش «اداره جغرافیایی ارتش» را بنیان نهاد<ref>قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.</ref>. | ||
رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار ریاست «ستاد مشترک ارتش» را بر عهده داشت<ref> قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31. .</ref> و در 5 تیر همان سال به مقام نخستوزیری رسید<ref>عاقلی، باقر. '''''نخستوزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374، ص 692.</ref>. برنامه کابینه رزمآرا عبارت بود از: تشکیل انجمنهای ایالتی و ولایتی، بهبود وضعیت اقتصادی و پایین آوردن هزینه زندگی و برنامه تمرکززدایی دولت<ref> | رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار ریاست «ستاد مشترک ارتش» را بر عهده داشت<ref> قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31. .</ref> و در 5 تیر همان سال به مقام نخستوزیری رسید<ref>عاقلی، باقر. '''''نخستوزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374، ص 692.</ref>. برنامه کابینه رزمآرا عبارت بود از: تشکیل انجمنهای ایالتی و ولایتی، بهبود وضعیت اقتصادی و پایین آوردن هزینه زندگی و برنامه تمرکززدایی دولت<ref>عظیمی.فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص 309.</ref><ref>عاقلی.باقر. '''''نخستوزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374 . ص 694-695.</ref>. اما دولت او با مخالفتهای گوناگون، از جمله از سوی دربار مواجه شد[1]<ref> برای اطلاع از نحوه اجرا و نتایج برنامههای دولت رزمآرا و مخالفتهای بر ضد او، نک: آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محمدابراهیم فتاحی و احمد گلمحمدی، تهران: نشر نی، 1377، ص 324-327. </ref><ref>عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص. 312-332.</ref><ref>قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 36-46؛</ref> و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب گلوله خلیل طهماسبی عضو گروه [[فدائیان اسلام|فداییان اسلام،]]<sup>*</sup> به قتل رسید[2]<ref>عراقی، مهدی. '''''ناگفتهها، خاطرات شهید حاج مهدی عراقی'''''. به کوشش محمود مقدسی، مسعود دهشور، حمیدرضا شیرازی، تهران: رسا، 1370، ص 79-80.</ref><ref>مصور رحمانی، غلامرضا. '''''کهنه سرباز، خاطرات سیاسی و نظامی'''''. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.</ref>. سپهبد رزمآرا چند جلد کتاب در زمینه جغرافیای نظامی ایران تألیف کرده است. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[حسن پیرنیا]] | * [[حسن پیرنیا]] | ||
* [[فدائیان اسلام]] | |||
== پاورقی == | |||
[1]. رزمآرا در دوران نخستوزیری مخفیانه مشغول مذاکره با مقامات شرکت نفتی ایران و انگلیس برای انعقاد قرارداد جدید نفتی بود. برای اطلاع از این ماجرا، نیز نک<ref>علم، مصطفی. '''''نفت، قدرت و اصول'''''. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138.</ref> | |||
[2].عدهای بر این عقیدهاند که در ترور رزم آرا دربار نیز شرکت داشته است. برای آگاهی بیشتر، نک<ref>ترکمان، محمد. '''''اسرار قتل رزم آرا'''''. تهران: رسا، 1370.</ref>. | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
| خط ۱۷: | خط ۲۳: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
محمدمهدی موسی خان | محمدمهدی موسی خان | ||
[[رده:علوم سیاسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۸
رزمآرا، حاجعلی (1319ق / 1901م-1329ش)، رجل سیاسی و نظامی و نخستوزیر دوره پهلوی دوم.
در خانوادهای نظامی در تهران به دنیا آمد و تحصیلات خود را در ایران و در مدرسه نظام مشیرالدوله (حسن پیرنیا) به پایان برد. سپس به دانشکده افسری سن سیر در فرانسه رفت[۱] و پس از بازگشت، مناصب مهمی را در ارتش عهدهدار گردید[۲]. او در 1316ش «اداره جغرافیایی ارتش» را بنیان نهاد[۳].
رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار ریاست «ستاد مشترک ارتش» را بر عهده داشت[۴] و در 5 تیر همان سال به مقام نخستوزیری رسید[۵]. برنامه کابینه رزمآرا عبارت بود از: تشکیل انجمنهای ایالتی و ولایتی، بهبود وضعیت اقتصادی و پایین آوردن هزینه زندگی و برنامه تمرکززدایی دولت[۶][۷]. اما دولت او با مخالفتهای گوناگون، از جمله از سوی دربار مواجه شد[1][۸][۹][۱۰] و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب گلوله خلیل طهماسبی عضو گروه فداییان اسلام،* به قتل رسید[2][۱۱][۱۲]. سپهبد رزمآرا چند جلد کتاب در زمینه جغرافیای نظامی ایران تألیف کرده است.
نیز نگاه کنید به
پاورقی
[1]. رزمآرا در دوران نخستوزیری مخفیانه مشغول مذاکره با مقامات شرکت نفتی ایران و انگلیس برای انعقاد قرارداد جدید نفتی بود. برای اطلاع از این ماجرا، نیز نک[۱۳]
[2].عدهای بر این عقیدهاند که در ترور رزم آرا دربار نیز شرکت داشته است. برای آگاهی بیشتر، نک[۱۴].
مآخذ
- ↑ خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا. به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.
- ↑ عظیمی، فخرالدین. بحران دموکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.
- ↑ قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، نگاه نو. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.
- ↑ قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، نگاه نو. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31. .
- ↑ عاقلی، باقر. نخستوزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی. تهران: جاویدان، 1374، ص 692.
- ↑ عظیمی.فخرالدین. بحران دموکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص 309.
- ↑ عاقلی.باقر. نخستوزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی. تهران: جاویدان، 1374 . ص 694-695.
- ↑ برای اطلاع از نحوه اجرا و نتایج برنامههای دولت رزمآرا و مخالفتهای بر ضد او، نک: آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه محمدابراهیم فتاحی و احمد گلمحمدی، تهران: نشر نی، 1377، ص 324-327.
- ↑ عظیمی، فخرالدین. بحران دموکراسی در ایران. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص. 312-332.
- ↑ قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، نگاه نو. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 36-46؛
- ↑ عراقی، مهدی. ناگفتهها، خاطرات شهید حاج مهدی عراقی. به کوشش محمود مقدسی، مسعود دهشور، حمیدرضا شیرازی، تهران: رسا، 1370، ص 79-80.
- ↑ مصور رحمانی، غلامرضا. کهنه سرباز، خاطرات سیاسی و نظامی. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.
- ↑ علم، مصطفی. نفت، قدرت و اصول. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138.
- ↑ ترکمان، محمد. اسرار قتل رزم آرا. تهران: رسا، 1370.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمدمهدی موسی خان