پرش به محتوا

ساق پیچ: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:




'''ساق پیچ'''، نواری پارچه‌ای و یا نوعی پوشش پارچه‌ای و یا گاه چرمی و مانند آن که ساق پا را با آن بپوشانند.<sup>1</sup>  
'''ساق پیچ'''، نواری پارچه‌ای و یا نوعی پوشش پارچه‌ای و یا گاه چرمی و مانند آن که ساق پا را با آن بپوشانند<ref>یادداشت مولف.</ref>.


'''ایران باستان'''٭: در ایران، قبل از آریاییان، بر ساق پای برخی از جنگیان ایلام باستان نوعی ساق پوش دیده می‌شود.<sup>2</sup> که اغلب از قوزک پا تا زیر زانوان را می‌پوشاند. اما نوعی از این ساق پوش‌ها، گاه حتی تا بالای زانوان هم می‌رسید که با تسمه‌هایی به پا محکم شده بود.<sup>3</sup>  
=== [[ایران باستان]] ===
در ایران، قبل از آریاییان، بر ساق پای برخی از جنگیان [[ایلام]] باستان نوعی ساق پوش دیده می‌شود<ref>Amiet,P.Glyptique Susienne,Paris,1972,vol I,P.223,vol II,Pl.160,no 1729</ref>. که اغلب از قوزک پا تا زیر زانوان را می‌پوشاند. اما نوعی از این ساق پوش‌ها، گاه حتی تا بالای زانوان هم می‌رسید که با تسمه‌هایی به پا محکم شده بود<ref>Amiet,P.Glyptique Susienne,Paris,vol I,Pp.229-235,260,vol II,Pl.161-164,175,no 1746-1770,1794-1798,2021</ref>.


'''ابتدای اسلام تا مغول''' : در این دوره‌ها نیز از ساق پوش‌ها استفاده می‌شده است.<sup>4</sup>  
=== ابتدای [[اسلام]] تا [[مغول ها|مغول]] ===
در این دوره‌ها نیز از ساق پوش‌ها استفاده می‌شده است<ref>ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ.''''' بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/1965م، ج4، ص 209-21، ج5، ص81-82. </ref>.


'''مغول تا عصر حاضر''': در دوره مغول اغلب ساق پوش‌ها، صفحاتی فلزی بودند.<sup>5</sup> که در دوره‌های بعدی نبز استفاده می‌شد.<sup>6</sup> صفویان ظاهراً غیر از صفحات  فلزی، از قطعات چرمی و یا از الیاف متراکم و بافته شده نوعی گیاه نیز برای تهیه ساق پوش‌های خود استفاده می‌کردند.<sup>7</sup>  این ساق پوش‌ها را معمولاً با پنج بندینک به پا می‌بستند، یعنی پشت پا را این ساق پوش‌ها نمی‌پوشاند. در بیشتر مواقع زانوبندی نیز بر آن بسته می‌شد.<sup>8</sup>
=== [[مغول ها|مغول]] تا عصر حاضر ===
در دوره مغول اغلب ساق پوش‌ها، صفحاتی فلزی بودند<ref>Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.47-52</ref><ref>نسخه دیوان خواجوی کرمانی، بغداد. موزه لندن، لوندرز،Add.18113 ، ورقه 31.</ref><ref>نسخه شاهنامه، تبریز: توپکاپی استانبول، عکاشه، باب الثالث، 157-158، لوحه 153رنگی.</ref>. که در دوره‌های بعدی نبز استفاده می‌شد<ref>Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.66-67,106.</ref><ref>شاهنامه (رزم نامه) تیموری، موزه لندن، لندرزor.2780  ، ورقه 213.</ref> <ref>خاورنامه ابن حسام،  '''''موزه هنرهای تزیینی تهران'''''. ورقه 211.</ref><ref>لصراف، شهاب، '''''الفروسیه، الریاض'''''. المکتبه العربیه السعودیه، 1421ق، ج2، ص244،  لوحه 199، '''''نقش سیاه و سفید'''''. موزه برلین، S. 24.</ref>، صفویان ظاهراً غیر از صفحات  فلزی، از قطعات چرمی و یا از الیاف متراکم و بافته شده نوعی گیاه نیز برای تهیه ساق پوش‌های خود استفاده می‌کردند<ref> '''''شاهنامه‌های کاخ گلستان'''''. ش 1946، ص39، 697، مجالس دوم، چهل و هفتم و هفتاد و پنجم؛ ش 2245، ص573، مجلس پنجاه و پنجم.</ref><ref>'''''شاهنامه‌های موزه ایران باستان'''''. ش2120-312، ص357، مجلس هفدهم؛  '''''همانجا'''''، تک‌برگ، ش4532.</ref>. این ساق پوش‌ها را معمولاً با پنج بندینک به پا می‌بستند، یعنی پشت پا را این ساق پوش‌ها نمی‌پوشاند. در بیشتر مواقع [[زانوبند]]<nowiki/>ی نیز بر آن بسته می‌شد<ref>   Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997, Pp.28-29</ref><ref>کپی شاهنامه، ظاهراً دربار مغولان هند، حدود 1204-1205ق (1790م)، مجموعه خلیلی، Mss 145 f 75a.</ref><ref>شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص113، مجلس ششم.</ref>.


'''مآخذ :'''
== نیز نگاه کنید به ==


1.          یادداشت مولف.
* [[زانوبند]]
* [[مغول ها]]
* [[ایران باستان]]


2.          Amiet,P.Glyptique Susienne,Paris,1972,vol I,P.223,vol II,Pl.160,no 1729
== مآخذ ==
 
<references />
3.          Ibid,vol I,Pp.229-235,260,vol II,Pl.161-164,175,no 1746-1770,1794-1798,2021
 
4.    ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ.''''' بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/1965م، ج4، ص 209-21، ج5، ص81-82.
 
5.          Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.47-52.
 
نسخه دیوان خواجوی کرمانی، بغداد. موزه لندن، لوندرز،Add.18113 ، ورقه 31؛ نسخه شاهنامه، تبریز: توپکاپی استانبول، عکاشه، باب الثالث، 157-158، لوحه 153رنگی.
 
6.        Gray,Pp.66-67,106.
 
شاهنامه (رزم نامه) تیموری، موزه لندن، لندرزor.2780  ، ورقه 213؛ خاورنامه ابن حسام،  '''''موزه هنرهای تزیینی تهران'''''. ورقه 211؛ لصراف، شهاب، '''''الفروسیة، الریاض'''''. المکتبة العربیة السعودیة، 1421ق، ج2، ص244،  لوحه 199، '''''نقش سیاه و سفید'''''. موزه برلین، S. 24
 
7.           '''''شاهنامه‌های کاخ گلستان'''''. ش 1946، ص39، 697، مجالس دوم، چهل و هفتم و هفتاد و پنجم؛ ش 2245، ص573، مجلس پنجاه و پنجم؛ '''''شاهنامه‌های موزه ایران باستان'''''. ش2120-312، ص357، مجلس هفدهم؛  '''''همانجا'''''، تک‌برگ، ش4532.
 
8.          Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997, Pp.28-29
 
کپی شاهنامه، ظاهراً دربار مغولان هند، حدود 1204-1205ق (1790م)، مجموعه خلیلی، Mss 145 f 75a ؛ شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص113، مجلس ششم.


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
محمدرضا چیت ساز
محمدرضا چیت ساز
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:پوشاک]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۱


ساق پیچ، نواری پارچه‌ای و یا نوعی پوشش پارچه‌ای و یا گاه چرمی و مانند آن که ساق پا را با آن بپوشانند[۱].

ایران باستان

در ایران، قبل از آریاییان، بر ساق پای برخی از جنگیان ایلام باستان نوعی ساق پوش دیده می‌شود[۲]. که اغلب از قوزک پا تا زیر زانوان را می‌پوشاند. اما نوعی از این ساق پوش‌ها، گاه حتی تا بالای زانوان هم می‌رسید که با تسمه‌هایی به پا محکم شده بود[۳].

ابتدای اسلام تا مغول

در این دوره‌ها نیز از ساق پوش‌ها استفاده می‌شده است[۴].

مغول تا عصر حاضر

در دوره مغول اغلب ساق پوش‌ها، صفحاتی فلزی بودند[۵][۶][۷]. که در دوره‌های بعدی نبز استفاده می‌شد[۸][۹] [۱۰][۱۱]، صفویان ظاهراً غیر از صفحات  فلزی، از قطعات چرمی و یا از الیاف متراکم و بافته شده نوعی گیاه نیز برای تهیه ساق پوش‌های خود استفاده می‌کردند[۱۲][۱۳]. این ساق پوش‌ها را معمولاً با پنج بندینک به پا می‌بستند، یعنی پشت پا را این ساق پوش‌ها نمی‌پوشاند. در بیشتر مواقع زانوبندی نیز بر آن بسته می‌شد[۱۴][۱۵][۱۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ یادداشت مولف.
  2. ↑ Amiet,P.Glyptique Susienne,Paris,1972,vol I,P.223,vol II,Pl.160,no 1729
  3. ↑ Amiet,P.Glyptique Susienne,Paris,vol I,Pp.229-235,260,vol II,Pl.161-164,175,no 1746-1770,1794-1798,2021
  4. ↑ ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. الکامل فی التاریخ. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/1965م، ج4، ص 209-21، ج5، ص81-82.
  5. ↑ Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.47-52
  6. ↑ نسخه دیوان خواجوی کرمانی، بغداد. موزه لندن، لوندرز،Add.18113 ، ورقه 31.
  7. ↑ نسخه شاهنامه، تبریز: توپکاپی استانبول، عکاشه، باب الثالث، 157-158، لوحه 153رنگی.
  8. ↑ Gray,B; La peinture Persane,Genève,1977,Pp.66-67,106.
  9. ↑ شاهنامه (رزم نامه) تیموری، موزه لندن، لندرزor.2780  ، ورقه 213.
  10. ↑ خاورنامه ابن حسام،  موزه هنرهای تزیینی تهران. ورقه 211.
  11. ↑ لصراف، شهاب، الفروسیه، الریاض. المکتبه العربیه السعودیه، 1421ق، ج2، ص244،  لوحه 199، نقش سیاه و سفید. موزه برلین، S. 24.
  12. ↑  شاهنامه‌های کاخ گلستان. ش 1946، ص39، 697، مجالس دوم، چهل و هفتم و هفتاد و پنجم؛ ش 2245، ص573، مجلس پنجاه و پنجم.
  13. ↑ شاهنامه‌های موزه ایران باستان. ش2120-312، ص357، مجلس هفدهم؛  همانجا، تک‌برگ، ش4532.
  14. ↑    Maddison,F;E.S.Smith; Science,tools & magic, the Nasser D.Khalili collection of Islamic art,ed,J.Raby,Oxford university press,vol XII,1997, Pp.28-29
  15. ↑ کپی شاهنامه، ظاهراً دربار مغولان هند، حدود 1204-1205ق (1790م)، مجموعه خلیلی، Mss 145 f 75a.
  16. ↑ شاهنامه موزه رضا عباسی، داوری- شیرازی، ص113، مجلس ششم.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدرضا چیت ساز

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=ساق_پیچ&oldid=8864»