تخت سلیمان: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۹

تخت‌سلیمان، مجموعه‌ای از آثار باستانی و تاریخی پیرامون دریاچه‌ای در جنوب آذربایجان غربی نزدیک میاندوآب. بر اساس کاوش‌های باستان‌شناسی و روایت‌های تاریخی از شهرهای مقدس دوران باستان به ویژه ساسانیان و برخوردار از آتشکده موسوم به آذرگشنسب (آتش پادشاهی) بوده ^[۱]است. در نام تاریخی آن اختلافات نظر است و آن را گنزگ، [Ganzag]گزن، [Gazn] شیز [Shiz](معرب جیس[Gis])^[۲] در دوران باستان و ستوریق (ستروق) دوران ایلخانان دانسته‌اند^[۳].

خرابه‌های تخت سلیمان که درون باروی خشتی با 38 برج و طول 380 متر و عرض 300 متر در پیرامون دریاچه‌ای با عمق تقریبی50 متر که آب آن از چشمه بستر آن می‌آید و با نهرهایی خارج می‌شود، قرار گرفته‌اند.

آتشکده، کاخ‌های دوره ساسانی، خانه‌های حیاط‌دار، گورستان، کاخ ایوان‌دار محل تاج‌گذاری و آثاری که به اژدها (دیوار مدور)، زندان و طویله سلیمان معروف هستند، از آثار مهم تخت‌سلیمان می‌باشند. سنگ، ساروج، خشت، کاشی، گچ‌بری‌های زیبا و تزئیناتی از دوران ساسانی و اسلامی به ویژه دوره ایلخانان ـ که از اعتبار ویژه‌ای برخوردار بود ـ از مشخصه‌های معماری ایوان‌ها، طاق‌ها، باروها، درگاه‌ها، برج‌ها و تأسیسات تخت‌سلیمان می‌باشد^[۴]. تخت سلیمان از 1234ق / ؟ م مورد توجه اروپائیان قرار گرفت و در طی 2 سده کاوش‌های بسیاری در آنجا انجام گرفته است. نتیجه کاوش‌ها گواه اهمیت آن در پیش از دوران ساسانیان می‌باشد و به گمان برخی معبد مهری بوده است. دریاچه و آتشفشان خاموش تخت‌سلیمان از مظاهر زیبای طبیعی آن هستند.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ كريستن‌سن، آرتور. ايران در زمان ساسانيان. ترجمه غلامرضا رشيدياسمی، تهران: 1367، دنيای كتاب، ص249.
↑ لسترنج، گی. جغرافيای تاريخی سرزمين‌های خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان، تهران: 1377، علمی و فرهنگی، ص242.
↑ مستوفی، حمدالله. نزهه القلوب. به كوشش محمد دبيرسياقی، تهران: 1336، طهوری، ص64.
↑ سرافراز، علی اكبر و كيانی، محمديوسف. تخت‌سليمان. تبريز: 1347، مؤسسه تاريخ و فرهنگ ايران و موسوی، محمود. راهنمای تخت سليمان. اروميه: 1365، ميراث فرهنگی.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

حسن باستانی راد

[1] كريستن‌سن، آرتور. ايران در زمان ساسانيان. ترجمه غلامرضا رشيدياسمی، تهران: 1367، دنيای كتاب، ص249.

[2] لسترنج، گی. جغرافيای تاريخی سرزمين‌های خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان، تهران: 1377، علمی و فرهنگی، ص242.

[3] مستوفی، حمدالله. نزهه القلوب. به كوشش محمد دبيرسياقی، تهران: 1336، طهوری، ص64.

[4] سرافراز، علی اكبر و كيانی، محمديوسف. تخت‌سليمان. تبريز: 1347، مؤسسه تاريخ و فرهنگ ايران و موسوی، محمود. راهنمای تخت سليمان. اروميه: 1365، ميراث فرهنگی.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''تخت‌سليمان،''' مجموعه‌اي از آثار باستاني و تاريخي پيرامون درياچه‌اي در جنوب آذربايجان غربي نزديك مياندوآب. بر اساس كاوش‌هاي باستان‌شناسي و روايت‌هاي تاريخي از شهرهاي مقدس دوران باستان به ويژه ساسانيان<sup>*</sup> و برخوردار از آتشكده<sup>*</sup> موسوم به آذرگشنسب (آتش پادشاهي) بوده<sup>1</sup> است. در نام تاريخي آن اختلافات نظر است و آن را گنزگ، [1]گزن، [2] شيز [3](معرب جيس[4])<sup>2</sup> در دوران باستان و ستوريق (ستروق) دوران ايلخانان<sup>*</sup> دانسته‌اند.<sup>3</sup>
+[[پرونده:2119757 639.jpg|بندانگشتی|تخت سلیمان، قابل بازیابی از [https://www.asriran.com/fa/news/1046912/%DA%AF%D9%86%D8%AC%E2%80%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D9%86%D8%AC%E2%80%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%87-%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B2-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 https://www.asriran.com/fa/news/1046912]]]
+'''[[تخت سلیمان|تخت‌سلیمان]]،''' مجموعه‌ای از آثار باستانی و تاریخی پیرامون دریاچه‌ای در جنوب آذربایجان غربی نزدیک میاندوآب. بر اساس کاوش‌های باستان‌شناسی و روایت‌های تاریخی از شهرهای مقدس دوران باستان به ویژه [[ساسانیان]] و برخوردار از [[آتشکده]] موسوم به آذرگشنسب (آتش پادشاهی) بوده  <ref>كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران در زمان ساسانيان'''''. ترجمه غلامرضا رشيدياسمی، تهران: 1367، دنيای كتاب، ص249.</ref>است. در نام تاریخی آن اختلافات نظر است و آن را گنزگ، [Ganzag]گزن، [Gazn] شیز [Shiz](معرب جیس[Gis])<ref>لسترنج، گی. '''''جغرافيای تاريخی سرزمين‌های خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان، تهران: 1377، علمی و فرهنگی، ص242.</ref> در دوران باستان و ستوریق (ستروق) [[ایلخانان|دوران ایلخانان]] دانسته‌اند<ref>  مستوفی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به كوشش محمد دبيرسياقی، تهران: 1336، طهوری، ص64.</ref>.
-خرابه‌هاي تخت سليمان كه درون باروي خشتي با 38 برج و طول 380 متر و عرض 300 متر در پيرامون درياچه‌اي با عمق تقريبي50 متر كه آب آن از چشمة بستر آن مي‌آيد و با نهرهايي خارج مي‌شود، قرار گرفته‌اند.<sup>4</sup>
+خرابه‌های تخت سلیمان که درون باروی خشتی با 38 برج و طول 380 متر و عرض 300 متر در پیرامون دریاچه‌ای با عمق تقریبی50 متر که آب آن از چشمه بستر آن می‌آید و با نهرهایی خارج می‌شود، قرار گرفته‌اند.
-آتشكده، كاخ‌هاي دورة ساساني، خانه‌هاي حياط‌دار، گورستان، كاخ ايوان‌دار محل تاج‌گذاري و آثاري كه به اژدها (ديوار مدور)، زندان و طويلة سليمان معروف هستند، از آثار مهم تخت‌سليمان مي‌باشند. سنگ، ساروج، خشت، كاشي، گچ‌بري‌هاي زيبا و تزئيناتي از دوران ساساني و اسلامي به ويژه دورة ايلخانان ـ كه از اعتبار ويژه‌اي برخوردار بود ـ از مشخصه‌هاي معماري ايوان‌ها، طاق‌ها، باروها، درگاه‌ها، برج‌ها و تأسيسات تخت‌سليمان مي‌باشد.<sup>5</sup> تخت سليمان از 1234ق / ؟ م مورد توجه اروپائيان قرار گرفت و در طي 2 سده كاوش‌هاي بسياري در آنجا انجام گرفته است. نتيجة كاوش‌ها گواه اهميت آن در پيش از دوران ساسانيان مي‌باشد و به گمان برخي معبد مهري بوده است. درياچه و آتشفشان خاموش تخت‌سليمان از مظاهر زيباي طبيعي آن هستند.
+آتشکده، کاخ‌های [[ساسانیان|دوره ساسانی]]، خانه‌های حیاط‌دار، گورستان، کاخ ایوان‌دار محل تاج‌گذاری و آثاری که به اژدها (دیوار مدور)، زندان و طویله سلیمان معروف هستند، از آثار مهم تخت‌سلیمان می‌باشند. سنگ، ساروج، خشت، کاشی، گچ‌بری‌های زیبا و تزئیناتی از [[ساسانیان|دوران ساسانی]] و اسلامی به ویژه [[ایلخانان|دوره ایلخانان]] ـ که از اعتبار ویژه‌ای برخوردار بود ـ از مشخصه‌های معماری ایوان‌ها، طاق‌ها، باروها، درگاه‌ها، برج‌ها و تأسیسات تخت‌سلیمان می‌باشد<ref>سرافراز، علی اكبر و كيانی، محمديوسف. '''''تخت‌سليمان'''''. تبريز: 1347، مؤسسه تاريخ و فرهنگ ايران و موسوی، محمود. '''''راهنمای تخت سليمان'''''. اروميه: 1365، ميراث فرهنگی.</ref>.  تخت سلیمان از 1234ق / ؟ م مورد توجه اروپائیان قرار گرفت و در طی 2 سده کاوش‌های بسیاری در آنجا انجام گرفته است. نتیجه کاوش‌ها گواه اهمیت آن در پیش از [[ساسانیان|دوران ساسانیان]] می‌باشد و به گمان برخی معبد مهری بوده است. دریاچه و آتشفشان خاموش تخت‌سلیمان از مظاهر زیبای طبیعی آن هستند.
+== نیز نگاه کنید به ==
-مآخذ:
+* [[ساسانیان]]
+* [[آتشکده]]
-.    كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران در زمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1367، دنياي كتاب، ص249.
-.    لسترنج، گي. '''''جغرافياي تاريخي سرزمين‌هاي خلافت شرقي'''''. ترجمة محمود عرفان، تهران: 1377، علمي و فرهنگي، ص242.
-.    مستوفي، حمدالله. '''''نزهة القلوب'''''. به كوشش محمد دبيرسياقي، تهران: 1336، طهوري، ص64.
-.    نجدسميعي، فرامرز. «تخت‌سليمان». در '''''دانشنامة جهان اسلام'''''. تهران: 1380، بنياد دايرةالمعارف بزرگ اسلامي، ج2، ص710.
-.    براي آگاهي بيشتر: سرافراز، علي‌اكبر و كياني، محمديوسف. '''''تخت‌سليمان'''''. تبريز: 1347، مؤسسة تاريخ و فرهنگ ايران و موسوي، محمود. '''''راهنماي تخت سليمان'''''. اروميه: 1365، ميراث فرهنگي.
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 حسن باستانی راد
-----[1]. Ganzag
+[[رده:تاریخ]]
+[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]
-[2]. Gazn
-[3]. Shiz
-[4]. Gis