محمود غزنوی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''محمود غزنوي،''' ملقب به يمينالدوله و امينالمله<sup>1</sup>، سومين و مقتدرترين فرمانرواي غزنوي (حك.389-421ق / ؟ م) محمود در 362ق از مادري زاولي متولد شد.<sup>2</sup> پدرش سبكتكين، ديگر پسرش اسماعيل را به جانشيني برگزيده بود، كه محمود توانست با اقدام نظامي...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''محمود | [[پرونده:Mahmud-ghazni-1003.jpg|بندانگشتی|تصویر محمود غزنوی، قابل بازیابی از https://www.sarpoosh.com/biography/celebrities-historical/mahmud-ghazni-10.html]] | ||
'''محمود غزنوی،''' ملقب به یمینالدوله و امینالمله<ref>منهاجالسراج، '''''طبقات ناصری'''''. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای کتاب، چاپ اول، ج1، ص228.</ref>، سومین و مقتدرترین فرمانروای [[غزنویان|غزنوی]] (حک.389-421ق / ؟ م) | |||
محمود در 362ق از | محمود در 362ق از مادری زاولی متولد شد<ref>باسورث، کلیفورد ادموند. '''''تاریخ غزنویان'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1356، امیرکبیر، ص40'''.'''</ref>. پدرش سبکتکین، دیگر پسرش اسماعیل را به جانشینی برگزیده بود، که محمود توانست با اقدام نظامی بر برادر فائق شود. | ||
در 389ق قلمرو [[سامانیان]] میان محمود و ایلک نصرخان قراخانی تقسیم شد و القادر خلیفه عباسی منشور حکومت خراسان و لقب یمینالدوله و امینالمله را برای او فرستاد<ref>عزالدین، علی بن الاثیر. '''''تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران'''''. ترجمه عباس خلیلی، چاپ دکتر مهیار خلیلی، تهران: 1364، انتشارات مؤسسه مطبوعاتی علمی، چاپ دوم، ج15، ص261</ref>، تا هر ساله به جنگ با کفار بپردازد<ref>عتبی، ابونصر محمد بن عبدالجبار محمد بن عتبی. '''''تاریخ یمینی'''''. ترجمه ابوشرف ناصح بن ظفر جرفادقانی، چاپ دکتر جعفر شعار، تهران: 1357، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ اول، ص182.</ref>. محمود در طی 32 سال حکومت توأم با درگیری، مولتان، قصدار، سیستان، غور، خوارزم و ری را به قلمرو خود افزود و در هند به ویژه سومنات از راه فتوحات به ثروت زیادی دست یافت (416ق)<ref>ابنخلدون. '''''تاریخ ابن خلدون'''''. ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: 1366، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ اول، ج3، ص513.</ref>. | |||
''' | در پی این فتوحات [[اسلام]]، فرهنگ ایرانی و زبان فارسی مقدمات گسترش خود را فراهم آورد<ref>باسورث، کلیفورد ادموند. «دوره اول غزنویان» '''''تاریخ ایران'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1363، انتشارات امیرکبیر، ج4، ص1'''71.'''</ref>. تعصب دینی محمود در راستای مذهب سنت تا بدانجا بود که تاهِرْتی سفیر خلیفه فاطمی مصر را که برای تبلیغ دین فاطمیان آمده بود به قتل رساند<ref>گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک ابن محمود. '''''تاریخ گردیزی'''''. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای کتاب، ص393.</ref>. او خود را دوستدار فرهنگ و علم نشان میداد و دربارش محل گرد آمدن دانشمندان و ادیبان نامداری مانند [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]<sup>*</sup>، فردوسی<sup>*</sup>، فرخی سیستانی<sup>*</sup> و... بود. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[غزنویان]] | |||
* [[ابوریحان بیرونی]] | |||
* [[سامانیان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
سیدحسن شجاعی دیو کلائی | سیدحسن شجاعی دیو کلائی | ||
[[رده:تاریخ]] | |||
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۲
محمود غزنوی، ملقب به یمینالدوله و امینالمله[۱]، سومین و مقتدرترین فرمانروای غزنوی (حک.389-421ق / ؟ م)
محمود در 362ق از مادری زاولی متولد شد[۲]. پدرش سبکتکین، دیگر پسرش اسماعیل را به جانشینی برگزیده بود، که محمود توانست با اقدام نظامی بر برادر فائق شود.
در 389ق قلمرو سامانیان میان محمود و ایلک نصرخان قراخانی تقسیم شد و القادر خلیفه عباسی منشور حکومت خراسان و لقب یمینالدوله و امینالمله را برای او فرستاد[۳]، تا هر ساله به جنگ با کفار بپردازد[۴]. محمود در طی 32 سال حکومت توأم با درگیری، مولتان، قصدار، سیستان، غور، خوارزم و ری را به قلمرو خود افزود و در هند به ویژه سومنات از راه فتوحات به ثروت زیادی دست یافت (416ق)[۵].
در پی این فتوحات اسلام، فرهنگ ایرانی و زبان فارسی مقدمات گسترش خود را فراهم آورد[۶]. تعصب دینی محمود در راستای مذهب سنت تا بدانجا بود که تاهِرْتی سفیر خلیفه فاطمی مصر را که برای تبلیغ دین فاطمیان آمده بود به قتل رساند[۷]. او خود را دوستدار فرهنگ و علم نشان میداد و دربارش محل گرد آمدن دانشمندان و ادیبان نامداری مانند بیرونی*، فردوسی*، فرخی سیستانی* و... بود.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ منهاجالسراج، طبقات ناصری. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای کتاب، چاپ اول، ج1، ص228.
- ↑ باسورث، کلیفورد ادموند. تاریخ غزنویان. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1356، امیرکبیر، ص40.
- ↑ عزالدین، علی بن الاثیر. تاریخ کامل بزرگ اسلام و ایران. ترجمه عباس خلیلی، چاپ دکتر مهیار خلیلی، تهران: 1364، انتشارات مؤسسه مطبوعاتی علمی، چاپ دوم، ج15، ص261
- ↑ عتبی، ابونصر محمد بن عبدالجبار محمد بن عتبی. تاریخ یمینی. ترجمه ابوشرف ناصح بن ظفر جرفادقانی، چاپ دکتر جعفر شعار، تهران: 1357، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ اول، ص182.
- ↑ ابنخلدون. تاریخ ابن خلدون. ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: 1366، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ اول، ج3، ص513.
- ↑ باسورث، کلیفورد ادموند. «دوره اول غزنویان» تاریخ ایران. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1363، انتشارات امیرکبیر، ج4، ص171.
- ↑ گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک ابن محمود. تاریخ گردیزی. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای کتاب، ص393.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
سیدحسن شجاعی دیو کلائی