تئاتر تهران: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲

تئاتر تهران، در 1319ش، پس از پایان دوره‌ی اولیه‌ی هنرستان هنرپیشگی سازمان پرورش افکار، سیدعلی خان نصر، بهترین فارغ‌التحصیلان هنرستان را برای تأسیس تئاتر تهران^[۱]، یکی از تماشاخانه‌های غیرسنتی ایران دعوت کرد. در این راه، احمد دهقان و عنایت‌الله شیبانی، نصر را یاری دادند. ابتدا محل این تماشاخانه تالار گراند هتل^[۲] و برنامه‌ی افتتاحیه‌ی آن، نمایش «خون سیاوش» بود^[۳].

برخی نمایش‌های تئاتر تهران در سالنی در باغ سهام‌الدوله در لاله‌زار و در مجاورت هنرستان هنرپیشگی به روی صحنه می‌آمد.^[۴]

فضل‌الله بایگان، غلامعلی فکری، رفیع حالتی، سید علی‌خان نصر، هداند استپانیان، علی دریابیگی، هایک کاراکاش، علی‌اصغر گرمسیری و نصرت‌الله محتشم از کارگردانان، صادق بهرامی، هوشنگ بهشتی، پرخیده، ایران دفتری، اسماعیل ریاحی، هوشنگ سارنگ، ناهید سرفراز، ناپلئون سروری، شهلا ریاحی، جمشید شیبانی، عصمت صفوی، نیکتاج صبری، ایران قادری، مجید محسنی، اکبر مشکین، علی‌اصغر گرمسیری، غلامحسین مفید، عزت‌الله مقبلی، مورین، غلامحسین نقشینه، عزت‌الله وثوق، بدری هورفر، نصرت‌الله کریمی، ملکوک حسینی، هایده بایگان، مرسده بایگان و عطاء‌الله زاهد ازبازیگران تئاتر تهران بودند^[۲].

اوضاع اداری، اوضاع قضایی، بچه گدا از (میرزاده عشقی)، خسیس، مریض خیالی، طبیب اجباری، دکتر کار و چنگال (از صادق بهرامی)، تأثیر زن وظیفه‌شناس (از بایگان)، دوشیزه روستایی، زندگی یک خانواده کارگر، سرراهی، قمار، گردش در ییلاق، لغزش، مالک بیگناه، مرخصی یک ماه^[۵] درمیان نمایش‌هایی بود که در تئاتر تهران اجرا شد.

نام این تماشاخانه در تابستان 1329ش به تئاتر دهقان و در 26 اسفند 1341 به پاس خدمات ارزنده نصر به هنر تئاتر ایران، به تئاتر نصر تغییر نام داد. چندی بعد محل تابستانی تئاتر نصر را سقف گذاشته و این سالن مسقف را تئاتر دهقان نامیدند. این دو تماشاخانه تا سال 1357ش فعالیت می‌کرد^[۶]^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ تماشا: سال اول، شماره سوم، 19 فروردین 1350، ص 10.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ شهریاری، خسرو: كتاب نمایش، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ . ی)، ص403.
↑ من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، صص 145 تا 147.
↑ محبی، حسین: پیش‌پرده خوانی در ایران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 56.
↑ تماشا: سال اول، شماره سوم، 19 فروردین 1350، ص 11.
↑ مجله نمایش: دوره جدید، شماره 55، شهریور 1381، ص 59.
↑ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ . ی)، ص403و404.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی

[1] تماشا: سال اول، شماره سوم، 19 فروردین 1350، ص 10.

[:0-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ شهریاری، خسرو: كتاب نمایش، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ . ی)، ص403.

[3] من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، صص 145 تا 147.

[4] محبی، حسین: پیش‌پرده خوانی در ایران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 56.

[5] تماشا: سال اول، شماره سوم، 19 فروردین 1350، ص 11.

[6] مجله نمایش: دوره جدید، شماره 55، شهریور 1381، ص 59.

[7] شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ . ی)، ص403و404.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''تئاتر تهران'''، در 1319ش، پس از پايان دوره‌ي اوليه‌ي هنرستان هنرپيشگي سازمان پرورش افكار، سيدعلي خان نصر، بهترين فارغ‌التحصيلان هنرستان را براي تأسيس تئاتر تهران،<sup>1</sup> يكي از تماشاخانه‌هاي غيرسنتي ايران دعوت كرد. در اين راه، احمد دهقان و عنايت‌الله شيباني، نصر را ياري دادند. ابتدا محل اين تماشاخانه تالار گراند هتل<sup>2</sup> و برنامه‌ي افتتاحيه‌ي آن، نمايش «خون سياوش» بود.<sup>3</sup>
+تئاتر تهران، در 1319ش، پس از پایان دوره‌ی اولیه‌ی هنرستان هنرپیشگی سازمان پرورش افکار، سیدعلی خان نصر، بهترین فارغ‌التحصیلان هنرستان را برای تأسیس تئاتر تهران<ref>'''''تماشا''''': سال اول، شماره سوم، 19 فروردین 1350، ص 10.</ref>، یکی از تماشاخانه‌های غیرسنتی [[ایران]] دعوت کرد. در این راه، احمد دهقان و عنایت‌الله شیبانی، نصر را یاری دادند. ابتدا محل این تماشاخانه تالار گراند هتل<ref name=":0">شهریاری، خسرو: '''''كتاب نمایش'''''، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ . ی)، ص403.</ref> و برنامه‌ی افتتاحیه‌ی آن، نمایش «خون سیاوش» بود<ref>'''''من و زندگی''''': خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، صص 145 تا 147.</ref>.
-برخي نمايش‌هاي تئاتر تهران در سالني در باغ سهام‌الدوله در لاله‌زار و در مجاورت هنرستان هنرپيشگي به روي صحنه مي‌آمد.<sup>4</sup>
+برخی نمایش‌های تئاتر تهران در سالنی در باغ سهام‌الدوله در لاله‌زار و در مجاورت هنرستان هنرپیشگی به روی صحنه می‌آمد.<ref>محبی، حسین: '''''پیش‌پرده خوانی در ایران'''''، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 56.</ref>
-فضل‌الله بايگان، غلامعلي فكري، رفيع حالتي، سيد علي‌خان نصر، هداند استپانيان، علي دريابيگي، هايك كاراكاش، علي‌اصغر گرمسيري و نصرت‌الله محتشم از كارگردانان، صادق بهرامي، هوشنگ بهشتي، پرخيده، ايران دفتري، اسماعيل رياحي، هوشنگ سارنگ، ناهيد سرفراز، ناپلئون سروري، شهلا رياحي، جمشيد شيباني، عصمت صفوي، نيكتاج صبري، ايران قادري، مجيد محسني، اكبر مشكين، علي‌اصغر گرمسيري، غلامحسين مفيد، عزت‌الله مقبلي، مورين، غلامحسين نقشينه، عزت‌الله وثوق، بدري هورفر، نصرت‌الله كريمي، ملكوك حسيني، هايده بايگان، مرسده بايگان و عطاء‌الله زاهد ازبازيگران تئاتر تهران بودند.<sup>5</sup>
+فضل‌الله بایگان، غلامعلی فکری، [[رفیع حالتی]]، سید علی‌خان نصر، هداند استپانیان، علی دریابیگی، [[هایک کاراکاش]]، علی‌اصغر گرمسیری و نصرت‌الله محتشم از کارگردانان، [[صادق بهرامی]]، هوشنگ بهشتی، پرخیده، [[ایران دفتری]]، اسماعیل ریاحی، هوشنگ سارنگ، ناهید سرفراز، ناپلئون سروری، شهلا ریاحی، جمشید شیبانی، [[عصمت صفوی]]، [[نیکتاج صبری]]، ایران قادری، [[مجید محسنی]]، اکبر مشکین، [[علی اصغر گرمسیری|علی‌اصغر گرمسیری]]، غلامحسین مفید، عزت‌الله مقبلی، مورین، غلامحسین نقشینه، عزت‌الله وثوق، بدری هورفر، نصرت‌الله کریمی، ملکوک حسینی، هایده بایگان، مرسده بایگان و عطاء‌الله زاهد ازبازیگران تئاتر تهران بودند<ref name=":0" />.
-اوضاع اداري، اوضاع قضايي، بچه گدا از (ميرزاده عشقي)، خسيس، مريض خيالي، طبيب اجباري، دكتر كار و چنگال (از صادق بهرامي)، تأثير زن وظيفه‌شناس (از بايگان)، دوشيزه روستايي، زندگي يك خانواده كارگر، سرراهي، قمار، گردش در ييلاق، لغزش، مالك بيگناه، مرخصي يك ماه<sup>6</sup> درميان نمايش‌هايي بود كه در تئاتر تهران اجرا شد.
+اوضاع اداری، اوضاع قضایی، بچه گدا از ([[میرزاده عشقی]])، خسیس، مریض خیالی، طبیب اجباری، دکتر کار و چنگال (از [[صادق بهرامی]])، تأثیر زن وظیفه‌شناس (از بایگان)، دوشیزه روستایی، زندگی یک خانواده کارگر، سرراهی، قمار، گردش در ییلاق، لغزش، مالک بیگناه، مرخصی یک ماه<ref>'''''تماشا''''': سال اول، شماره سوم، 19 فروردین 1350، ص 11.</ref> درمیان نمایش‌هایی بود که در تئاتر تهران اجرا شد.
-نام اين تماشاخانه در تابستان 1329ش به تئاتر دهقان و در 26 اسفند 1341 به پاس خدمات ارزندة نصر به هنر تئاتر ايران، به تئاتر نصر تغيير نام داد. چندي بعد محل تابستاني تئاتر نصر را سقف گذاشته و اين سالن مسقف را تئاتر دهقان ناميدند. اين دو تماشاخانه تا سال 1357ش فعاليت مي‌كرد.
+نام این تماشاخانه در تابستان 1329ش به تئاتر دهقان و در 26 اسفند 1341 به پاس خدمات ارزنده نصر به هنر تئاتر ایران، به تئاتر نصر تغییر نام داد. چندی بعد محل تابستانی تئاتر نصر را سقف گذاشته و این سالن مسقف را تئاتر دهقان نامیدند. این دو تماشاخانه تا سال 1357ش فعالیت می‌کرد<ref>'''''مجله نمایش''''': دوره جدید، شماره 55، شهریور 1381، ص 59.</ref><ref>شهریاری، خسرو: '''''کتاب نمایش'''''، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ . ی)، ص403و404.</ref>.
-'''''منابع و مآخذ:'''''
+== نیز نگاه کنید به ==
--             '''''تماشا''''': سال اول، شماره سوم، 19 فروردين 1350، ص 10.
+* [[رفیع حالتی]]
+* [[هایک کاراکاش]]
+* [[صادق بهرامی]]
+* [[ایران دفتری]]
+* [[عصمت صفوی]]
+* [[نیکتاج صبری]]
+* [[مجید محسنی]]
+* [[میرزاده عشقی]]
--             شهرياري، خسرو: '''''كتاب نمايش'''''، تهران، اميركبير، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ . ي)، ص403.
+== مآخذ ==
+<references />
--             '''''من و زندگي''''': خاطرات مرتضي احمدي، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، صص 145 تا 147.
--             محبي، حسين: '''''پيش‌پرده خواني در ايران'''''، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 56.
--             شهرياري، خسرو: '''''كتاب نمايش،''''' همان، ص 403.
--             '''''تماشا''''': شماره سوم، همان، ص 11.
--             '''''مجله نمايش''''': دوره جديد، شماره 55، شهريور 1381، ص 59.
--             شهرياري، خسرو: '''''كتاب نمايش'''''، همان، صص 403 و 404.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 محمود عزیزی
+[[رده:هنر]]
+[[رده:تئاتر]]