قوم تالش: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
برخی به سبب تشابه نام این قوم با نام امیر تالش بن حسن نواده امیر چوپان مغول برای تالشها منشاء ترکی قائل شدهاند<ref>خودزکو، الکساندر. '''''سرزمین گیلان'''''. ترجمه سیروس سهامی، تهران: 1354، ص 78. </ref>. برخی نیز تالشها را ایرانی و آریایی تبار میدانند. به ویژه این که گویش تالشی از گروه زبانهای ایرانی شمال غربی است و نشانههای بسیاری از اوستایی و فارسی باستان و میانه در آن دیده میشود<ref>اورانسکی، یوسیف میخائیلوویچ. '''''مقدمه فقهاللغه ایرانی'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: 1358، 330-334.</ref><ref name=":0">نیکیتین، ب. '''''ایرانی که من شناختهام'''''. ترجمه علیمحمد فرهوشی، تهران: 1329، ص 102.</ref>. | برخی به سبب تشابه نام این قوم با نام امیر تالش بن حسن نواده امیر چوپان مغول برای تالشها منشاء ترکی قائل شدهاند<ref>خودزکو، الکساندر. '''''سرزمین گیلان'''''. ترجمه سیروس سهامی، تهران: 1354، ص 78. </ref>. برخی نیز تالشها را ایرانی و آریایی تبار میدانند. به ویژه این که گویش تالشی از گروه زبانهای ایرانی شمال غربی است و نشانههای بسیاری از اوستایی و فارسی باستان و میانه در آن دیده میشود<ref>اورانسکی، یوسیف میخائیلوویچ. '''''مقدمه فقهاللغه ایرانی'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: 1358، 330-334.</ref><ref name=":0">نیکیتین، ب. '''''ایرانی که من شناختهام'''''. ترجمه علیمحمد فرهوشی، تهران: 1329، ص 102.</ref>. | ||
تالشها در گذشته از اقوام کوهنشین گیلان بودهاند و به تدریج در دشتها مستقر شدهاند<ref>بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. '''''گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی'''''. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 57.</ref>. سرزمین قوم تالش نوار نسبتاً باریکی مرکب از دو قسمت کوهستانی و جلگهای است که از شمال به جنوب گسترده میشود. شمال آن به خط فرضی میان قسمت سفلای رود کُر و مصبرود مرزی بالهارود در دشت مغان جمهوری آذربایجان و جنوب آن به مغرب دشت خزر و استان اردبیل متصل است<ref>اوبن. اوژن. '''''ایران امروز، 1907-1906: سفرنامه و بررسیهای سفیر فرانسه، در ایران'''''. ترجمه علیاصغر سعیدی، تهران: 1362، ص 143.</ref><ref>بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. '''''گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی'''''. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 73.</ref>. مهمترین مناطق تالشنشین عبارتند از: | تالشها در گذشته از اقوام کوهنشین [[استان گیلان|گیلان]] بودهاند و به تدریج در دشتها مستقر شدهاند<ref>بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. '''''گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی'''''. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 57.</ref>. سرزمین قوم تالش نوار نسبتاً باریکی مرکب از دو قسمت کوهستانی و جلگهای است که از شمال به جنوب گسترده میشود. شمال آن به خط فرضی میان قسمت سفلای رود کُر و مصبرود مرزی بالهارود در دشت مغان جمهوری آذربایجان و جنوب آن به مغرب دشت خزر و [[استان اردبیل]] متصل است<ref>اوبن. اوژن. '''''ایران امروز، 1907-1906: سفرنامه و بررسیهای سفیر فرانسه، در ایران'''''. ترجمه علیاصغر سعیدی، تهران: 1362، ص 143.</ref><ref>بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. '''''گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی'''''. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 73.</ref>. مهمترین مناطق تالشنشین عبارتند از: | ||
مغان، اجارود، لنکران، [[آستارا]]، کرگانرود و...<ref>رابینو، یا سنت لویی. '''''ولایات دارالمرز ایران:''''' '''''گیلان'''''. ترجمه جعفر خمامیزاده، رشت: 1365، ص 21، 182، 218، 233. </ref> . | |||
تالشها شیعه دوازده امامی هستند. بعضی از آنها نیز سنی | برخی طوایف تالش عبارتند از دِلاغَردِه، آقاجانی، مشایخ، خاشابری و تیرههای شیرازی و بوداغ و... که در روستاهای سرزمین [[قوم تالش|تالش]] پراکندهاند<ref>برادگاهی، سعیدعلی. «جواهرنامه لنکران»، '''''چهار رساله در زمینه تاریخ و جغرافیای تالش'''''. به کوشش علی عبدلی، رشت: 1378، ص 45.</ref><ref>بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. '''''گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی'''''. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 191، 119.</ref><ref>رابینو، یا سنت لویی. '''''ولایات دارالمرز ایران:''''' '''''گیلان'''''. ترجمه جعفر خمامیزاده، رشت: 1365، ص120، 218.</ref>. دامداری از مشاغل اصلی تالشهاست. کشاورزان تالشی نیز به کشت برنج در جلگههای این سرزمین میپردازند<ref name=":0" />. تالشها شیعه [[امام دوازدهگانه|دوازده امامی]] هستند. بعضی از آنها نیز سنی [[شافعی|شافعی]]<nowiki/>اند<ref>برادگاهی، سعیدعلی. «جواهرنامه لنکران»، '''''چهار رساله در زمینه تاریخ و جغرافیای تالش'''''. به کوشش علی عبدلی، رشت: 1378، ص 36، 46.</ref><ref>بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. '''''گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی'''''. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 199-200، 208.</ref><ref>رابینو، یا سنت لویی. '''''ولایات دارالمرز ایران:''''' '''''گیلان'''''. ترجمه جعفر خمامیزاده، رشت: 1365، ص 100، 112، 120، 138.</ref><ref>پورصفر قصابی نژاد، علی(1393)، " تالش(طالش)، '''''دانشنامه جهان اسلام،''' جلد 6،'' قابل بازیابی از[https://rch.ac.ir/article/Details/7307#:~:text=4)%20%D9%82%D9%88%D9%85%E2%80%8C%20%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%B4%E2%80%8C.,%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A3%20%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%20%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%84%E2%80%8C%20%D8%B4%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%20%D8%A7%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C. https://rch.ac.ir/article/Details/7307.]</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
== | * [[استان گیلان]] | ||
* [[دریاچه خزر]] | |||
* [[امام دوازدهگانه]] | |||
* [[شافعی]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | <references /> | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۸: | ||
علی پورصفر قصابی نژاد | علی پورصفر قصابی نژاد | ||
تلخیص معصومه ابراهیمی | تلخیص معصومه ابراهیمی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | [[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | ||
[[رده:مردم شناسی]] | [[رده:مردم شناسی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۶
تالش، گروهی قومی، ساکن در منطقهای در مغرب و شمال غربی گیلان، بین کوههای تالش و دریای خزر.
سکونت تالشها در سرزمین کادوسیان و کاسپیان سبب شده است که برخی تالشها را بازماندگان کادوسی بدانند[۱]. نام کادوسیانی / کادوسیان در اواخر عصر ساسانی به طیلسان تغییر کرد و برخی طیلسان را معرب تالشان دانستهاند[۲].
برخی به سبب تشابه نام این قوم با نام امیر تالش بن حسن نواده امیر چوپان مغول برای تالشها منشاء ترکی قائل شدهاند[۳]. برخی نیز تالشها را ایرانی و آریایی تبار میدانند. به ویژه این که گویش تالشی از گروه زبانهای ایرانی شمال غربی است و نشانههای بسیاری از اوستایی و فارسی باستان و میانه در آن دیده میشود[۴][۵].
تالشها در گذشته از اقوام کوهنشین گیلان بودهاند و به تدریج در دشتها مستقر شدهاند[۶]. سرزمین قوم تالش نوار نسبتاً باریکی مرکب از دو قسمت کوهستانی و جلگهای است که از شمال به جنوب گسترده میشود. شمال آن به خط فرضی میان قسمت سفلای رود کُر و مصبرود مرزی بالهارود در دشت مغان جمهوری آذربایجان و جنوب آن به مغرب دشت خزر و استان اردبیل متصل است[۷][۸]. مهمترین مناطق تالشنشین عبارتند از:
مغان، اجارود، لنکران، آستارا، کرگانرود و...[۹] .
برخی طوایف تالش عبارتند از دِلاغَردِه، آقاجانی، مشایخ، خاشابری و تیرههای شیرازی و بوداغ و... که در روستاهای سرزمین تالش پراکندهاند[۱۰][۱۱][۱۲]. دامداری از مشاغل اصلی تالشهاست. کشاورزان تالشی نیز به کشت برنج در جلگههای این سرزمین میپردازند[۵]. تالشها شیعه دوازده امامی هستند. بعضی از آنها نیز سنی شافعیاند[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ دیاکونوف، ایگور میخائیلوویچ. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز. تهران: 1357، ص 82.
- ↑ کسروی، احمد. کاروند کسروی. به کوشش یحیی ذکاء، تهران: 1352، ص 424.
- ↑ خودزکو، الکساندر. سرزمین گیلان. ترجمه سیروس سهامی، تهران: 1354، ص 78.
- ↑ اورانسکی، یوسیف میخائیلوویچ. مقدمه فقهاللغه ایرانی. ترجمه کریم کشاورز، تهران: 1358، 330-334.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ نیکیتین، ب. ایرانی که من شناختهام. ترجمه علیمحمد فرهوشی، تهران: 1329، ص 102.
- ↑ بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 57.
- ↑ اوبن. اوژن. ایران امروز، 1907-1906: سفرنامه و بررسیهای سفیر فرانسه، در ایران. ترجمه علیاصغر سعیدی، تهران: 1362، ص 143.
- ↑ بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 73.
- ↑ رابینو، یا سنت لویی. ولایات دارالمرز ایران: گیلان. ترجمه جعفر خمامیزاده، رشت: 1365، ص 21، 182، 218، 233.
- ↑ برادگاهی، سعیدعلی. «جواهرنامه لنکران»، چهار رساله در زمینه تاریخ و جغرافیای تالش. به کوشش علی عبدلی، رشت: 1378، ص 45.
- ↑ بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 191، 119.
- ↑ رابینو، یا سنت لویی. ولایات دارالمرز ایران: گیلان. ترجمه جعفر خمامیزاده، رشت: 1365، ص120، 218.
- ↑ برادگاهی، سعیدعلی. «جواهرنامه لنکران»، چهار رساله در زمینه تاریخ و جغرافیای تالش. به کوشش علی عبدلی، رشت: 1378، ص 36، 46.
- ↑ بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی. ترجمه مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 199-200، 208.
- ↑ رابینو، یا سنت لویی. ولایات دارالمرز ایران: گیلان. ترجمه جعفر خمامیزاده، رشت: 1365، ص 100، 112، 120، 138.
- ↑ پورصفر قصابی نژاد، علی(1393)، " تالش(طالش)، دانشنامه جهان اسلام، جلد 6، قابل بازیابی ازhttps://rch.ac.ir/article/Details/7307.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی پورصفر قصابی نژاد
تلخیص معصومه ابراهیمی