پرش به محتوا

عزیزالدین نسفی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
 
خط ۱: خط ۱:
'''نَسفی، عزیزالدین''' (  ـ 616 ق) عارف، نویسنده، شاعر.
'''نَسفی، عزیزالدین''' (  ـ 616 ق) عارف، نویسنده، شاعر.


عزیزالدین بن محمد نسفی، ‌مشهور به عزیز نسفی در نَخشَب / نَسَف از بلاد ماوراءالنهر به دنیا آمد. بیشتر عمرش را در زادگاهش به سر برد. سپس به بخارا و بیشتر شهرهای خراسان سفر كرد<ref>عزیز نسفی. '''''كتاب‌الانسان‌الكامل'''،'' با پیشگفتار‌هانری كُربن، به تصحیح و مقدمه ماریزان موله، ‌ترجمه ‌مقدمه از سید ضیاءالدین دهشیری، تهران: كتابخانه طهوری ـ انجمن ایران شناسی فرانسه در تهران، چ 4، 1377 ش، ص 13.</ref>. در جوانی اوقاتش را به تعلّم و تزكیه نفس گذراند. سپس به جرگه مریدان شیخ سعدالدین حَموی (د 641 ق / ؟م) پیوست. نسوی افزون بر [[تصوف]]، ‌طب و فلسفه را نیز فراگرفت<ref name=":0">زرین كوب، عبدالحسین. '''''دنباله جستجو درتصوف ایران'''''، تهران: امیركبیر، ‌چ 1، 1362 ش، ص 160، 161.</ref>. پس از آن رهسپار [[اصفهان]] و [[شیراز]] شد و در اَبَرقوه / اَبَركوه سكنا گزید. سرانجام در همان شهر درگذشت. شیوه نگارش عزیزالدین ساده و نثر او فصیح و زیبا بود. شعر را نیز نیكو می‌سرود<ref>صفا، ‌ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''، ‌تهران: دانشگاه تهران، چ 2، 1355 ش، ص 1224.</ref>. از وی چند اثر به زبان فارسی از جمله، ''منازل‌السائرین؛ مقصد‌الاقصی؛ كشف‌الحقائق؛ اصول و فروع؛ مبداء و معاد؛ ‌كشف‌الصراط'' و ''انسان‌الكامل'' (در 22 جلد) برجای مانده است<ref>نفیسی، سعید. '''''تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی'''''، ‌تهران: فروغی، 1344 ش، ج 1، ص 112.</ref>. در آثار عزیزالدین با وجود انتساب او به سلسله كبرویه، (منسوب به نجم‌الدین كبری، صوفی مشهور، د 618ق) نوعی سعه مشرب و تسامح فكری وجود دارد كه در میان كبرویه / كبراویه و دیگر طریقه‌های صوفیه به ندرت دیده می‌شود. از این لحاظ عزیزالدین را از پیشگامان طریقه تحقیق علمی در مسایل مربوط به عقاید، به ویژه تصوف شناخته‌اند<ref name=":0" />.
عزیزالدین بن محمد نسفی، ‌مشهور به عزیز نسفی در نَخشَب / نَسَف از بلاد ماوراءالنهر به دنیا آمد. بیشتر عمرش را در زادگاهش به سر برد. سپس به بخارا و بیشتر شهرهای خراسان سفر كرد<ref>عزیز نسفی. '''''كتاب‌الانسان‌الكامل'''،'' با پیشگفتار‌هانری كُربن، به تصحیح و مقدمه ماریزان موله، ‌ترجمه ‌مقدمه از سید ضیاءالدین دهشیری، تهران: كتابخانه طهوری ـ انجمن ایران شناسی فرانسه در تهران، چ 4، 1377 ش، ص 13.</ref>. در جوانی اوقاتش را به تعلّم و تزكیه نفس گذراند. سپس به جرگه مریدان شیخ سعدالدین حَموی (د 641 ق / ؟م) پیوست. نسوی افزون بر [[تصوف]]، ‌طب و فلسفه را نیز فراگرفت<ref name=":0">زرین كوب، عبدالحسین. '''''دنباله جستجو درتصوف ایران'''''، تهران: امیركبیر، ‌چ 1، 1362 ش، ص 160، 161.</ref>. پس از آن رهسپار [[اصفهان]] و [[شیراز]] شد و در اَبَرقوه / اَبَركوه سكنا گزید. سرانجام در همان شهر درگذشت. شیوه نگارش عزیزالدین ساده و نثر او فصیح و زیبا بود. شعر را نیز نیكو می‌سرود<ref>صفا، ‌ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''، ‌تهران: دانشگاه تهران، چ 2، 1355 ش، ص 1224.</ref>. از وی چند اثر به [[فارسی|زبان فارسی]] از جمله، ''منازل‌السائرین؛ مقصد‌الاقصی؛ كشف‌الحقائق؛ اصول و فروع؛ مبداء و معاد؛ ‌كشف‌الصراط'' و ''انسان‌الكامل'' (در 22 جلد) برجای مانده است<ref>نفیسی، سعید. '''''تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی'''''، ‌تهران: فروغی، 1344 ش، ج 1، ص 112.</ref>. در آثار عزیزالدین با وجود انتساب او به سلسله كبرویه، (منسوب به نجم‌الدین كبری، صوفی مشهور، د 618ق) نوعی سعه مشرب و تسامح فكری وجود دارد كه در میان كبرویه / كبراویه و دیگر طریقه‌های [[صوفیه]] به ندرت دیده می‌شود. از این لحاظ عزیزالدین را از پیشگامان طریقه تحقیق علمی در مسایل مربوط به عقاید، به ویژه [[تصوف]] شناخته‌اند<ref name=":0" />.


نیز نگاه کنید به
== نیز نگاه کنید به ==
 
* [[تصوف]]
* [[صوفیه]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
1ـ عزیز نسفی. ''كتاب‌الانسان‌الكامل،'' با پیشگفتار‌هانری كُربن، به تصحیح و مقدمه ماریزان موله، ‌ترجمه ‌مقدمه از سید ضیاءالدین دهشیری، تهران: كتابخانه طهوری ـ انجمن ایران شناسی فرانسه در تهران، چ 4، 1377 ش، ص 13.
<references />
 
2ـ زرین كوب، عبدالحسین. ''دنباله جستجو درتصوف ایران''، تهران: امیركبیر، ‌چ 1، 1362 ش، ص 160، 161.
 
3ـ صفا، ‌ذبیح‌الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''، ‌تهران: دانشگاه تهران، چ 2، 1355 ش، ص 1224.
 
4ـ نفیسی، سعید. ''تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی''، ‌تهران: فروغی، 1344 ش، ج 1، ص 112.


5ـ زرین كوب، همان جا.
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۴

نَسفی، عزیزالدین (  ـ 616 ق) عارف، نویسنده، شاعر.

عزیزالدین بن محمد نسفی، ‌مشهور به عزیز نسفی در نَخشَب / نَسَف از بلاد ماوراءالنهر به دنیا آمد. بیشتر عمرش را در زادگاهش به سر برد. سپس به بخارا و بیشتر شهرهای خراسان سفر كرد[۱]. در جوانی اوقاتش را به تعلّم و تزكیه نفس گذراند. سپس به جرگه مریدان شیخ سعدالدین حَموی (د 641 ق / ؟م) پیوست. نسوی افزون بر تصوف، ‌طب و فلسفه را نیز فراگرفت[۲]. پس از آن رهسپار اصفهان و شیراز شد و در اَبَرقوه / اَبَركوه سكنا گزید. سرانجام در همان شهر درگذشت. شیوه نگارش عزیزالدین ساده و نثر او فصیح و زیبا بود. شعر را نیز نیكو می‌سرود[۳]. از وی چند اثر به زبان فارسی از جمله، منازل‌السائرین؛ مقصد‌الاقصی؛ كشف‌الحقائق؛ اصول و فروع؛ مبداء و معاد؛ ‌كشف‌الصراط و انسان‌الكامل (در 22 جلد) برجای مانده است[۴]. در آثار عزیزالدین با وجود انتساب او به سلسله كبرویه، (منسوب به نجم‌الدین كبری، صوفی مشهور، د 618ق) نوعی سعه مشرب و تسامح فكری وجود دارد كه در میان كبرویه / كبراویه و دیگر طریقه‌های صوفیه به ندرت دیده می‌شود. از این لحاظ عزیزالدین را از پیشگامان طریقه تحقیق علمی در مسایل مربوط به عقاید، به ویژه تصوف شناخته‌اند[۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. عزیز نسفی. كتاب‌الانسان‌الكامل، با پیشگفتار‌هانری كُربن، به تصحیح و مقدمه ماریزان موله، ‌ترجمه ‌مقدمه از سید ضیاءالدین دهشیری، تهران: كتابخانه طهوری ـ انجمن ایران شناسی فرانسه در تهران، چ 4، 1377 ش، ص 13.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ زرین كوب، عبدالحسین. دنباله جستجو درتصوف ایران، تهران: امیركبیر، ‌چ 1، 1362 ش، ص 160، 161.
  3. صفا، ‌ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران، ‌تهران: دانشگاه تهران، چ 2، 1355 ش، ص 1224.
  4. نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی، ‌تهران: فروغی، 1344 ش، ج 1، ص 112.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر