امین احمد رازی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
خواجه امین/ محمد امین رازی مشهور به امین احمد رازی و متخلص به امیدی فرزند خواجه میرزا احمد تهرانی فرزند محمد طاهر و از ادبا نیمه دوم سده 10ق بود<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، 1373، ج 5، ب3، ص1688.</ref>. در ری به دنیا آمد. اعضای خاندانش اغلب از نویسندگان و رجال بزرگ عهد خود بودند. پدرش نیز سالها به فرمان شاه تهماسب اول صفوی (حک 930 ـ 984 ق/ ؟م) سمت کلانتری ری را به عهده داشت و پس از آن در دوران سلطان محمد خدابنده (حک 985 ـ 996 ق/ ؟م) نیز در آن مقام ابقا شد<ref>امین احمد رازی. '''''تذكره هفت اقلیم'''''. با تصحیح، تعلیقات و حواشی محمدرضا طاهری (حسرت)، تهران: سروش، 1378، ج1، ص11 (مقدمه مصحح).</ref>. بعدها امین احمد به هندوستان کوچید. در آنجا با یاری پسر عمش خواجه غیاثالدین ملقب به اعتمادالدوله فرزند خواجه شریف/ محمد شریف هجری (د 984 ق / 1576م) وزیر خراسان، [[اصفهان]] و [[یزد]] ـ که از رجال دربار جلالالدین اکبر پادشاه گورکانی (حک 963 ـ 1014 ق) بود ـ بدان دربار پیوست<ref>نفیسی، سعید. '''''تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی'''''. تهران: فروغی، 1344، ج2، ص.382.</ref>. سپس در آن کشور به مطالعه و تحقیق پرداخت و از 996 ق / 1587 م تا 1002 ق تذکره هفت اقلیم را نوشت<ref>گلچین معانی، احمد. '''''تاریخ تذکرههای فار سی'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1350، ج2، ص410، 412.</ref>. این تذکره شامل مطالب جغرافیایی و تاریخی است و در آن شرح احوال 1560 تن از شعرا، عرفا، فضلا، امرا و شاهان شاعر در ذیل بلادی که بدان منتسب هستند، آمده است<ref>نقوی، علیرضا. '''''تذکرهنویسی فارسی در هند و پاکستان'''''. تهران: علمی، 1343 / 1964 م، ص119.</ref>. اگرچه امین احمد خود را شاعر نمیدانست، اما در پایان هر یک از اقالیم هفتگانه تذکرهاش چند بیت مثنوی به بحر [[مخزن الاسرار]] [[نظامی گنجوی]] آورده که ظاهراً از سرودههای خود اوست<ref>گلچین معانی، احمد. '''''کاروان''''' '''''هند'''''. مشهد: آستان قدس رضوی، 1369، ج1، ص115.</ref>. | خواجه امین/ محمد امین رازی مشهور به امین احمد رازی و متخلص به امیدی فرزند خواجه میرزا احمد تهرانی فرزند محمد طاهر و از ادبا نیمه دوم سده 10ق بود<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، 1373، ج 5، ب3، ص1688.</ref>. در ری به دنیا آمد. اعضای خاندانش اغلب از نویسندگان و رجال بزرگ عهد خود بودند. پدرش نیز سالها به فرمان شاه تهماسب اول صفوی (حک 930 ـ 984 ق/ ؟م) سمت کلانتری ری را به عهده داشت و پس از آن در دوران سلطان محمد خدابنده (حک 985 ـ 996 ق/ ؟م) نیز در آن مقام ابقا شد<ref>امین احمد رازی. '''''تذكره هفت اقلیم'''''. با تصحیح، تعلیقات و حواشی محمدرضا طاهری (حسرت)، تهران: سروش، 1378، ج1، ص11 (مقدمه مصحح).</ref>. بعدها امین احمد به هندوستان کوچید. در آنجا با یاری پسر عمش خواجه غیاثالدین ملقب به اعتمادالدوله فرزند خواجه شریف/ محمد شریف هجری (د 984 ق / 1576م) وزیر خراسان، [[اصفهان]] و [[یزد]] ـ که از رجال دربار جلالالدین اکبر پادشاه گورکانی (حک 963 ـ 1014 ق) بود ـ بدان دربار پیوست<ref>نفیسی، سعید. '''''تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی'''''. تهران: فروغی، 1344، ج2، ص.382.</ref>. سپس در آن کشور به مطالعه و تحقیق پرداخت و از 996 ق / 1587 م تا 1002 ق تذکره هفت اقلیم را نوشت<ref>گلچین معانی، احمد. '''''تاریخ تذکرههای فار سی'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1350، ج2، ص410، 412.</ref>. این تذکره شامل مطالب جغرافیایی و تاریخی است و در آن شرح احوال 1560 تن از شعرا، عرفا، فضلا، امرا و شاهان شاعر در ذیل بلادی که بدان منتسب هستند، آمده است<ref>نقوی، علیرضا. '''''تذکرهنویسی فارسی در هند و پاکستان'''''. تهران: علمی، 1343 / 1964 م، ص119.</ref>. اگرچه امین احمد خود را شاعر نمیدانست، اما در پایان هر یک از اقالیم هفتگانه تذکرهاش چند بیت مثنوی به بحر [[مخزن الاسرار]] [[نظامی گنجوی]] آورده که ظاهراً از سرودههای خود اوست<ref>گلچین معانی، احمد. '''''کاروان''''' '''''هند'''''. مشهد: آستان قدس رضوی، 1369، ج1، ص115.</ref>. | ||
== | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[تذکره نویسی]] | |||
* [[اصفهان]] | |||
* [[صفویان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
و | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | |||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۶
امین احمد رازی، (ز 1002 ق / 1593 م) ادیب ، تذکرهنویس.
خواجه امین/ محمد امین رازی مشهور به امین احمد رازی و متخلص به امیدی فرزند خواجه میرزا احمد تهرانی فرزند محمد طاهر و از ادبا نیمه دوم سده 10ق بود[۱]. در ری به دنیا آمد. اعضای خاندانش اغلب از نویسندگان و رجال بزرگ عهد خود بودند. پدرش نیز سالها به فرمان شاه تهماسب اول صفوی (حک 930 ـ 984 ق/ ؟م) سمت کلانتری ری را به عهده داشت و پس از آن در دوران سلطان محمد خدابنده (حک 985 ـ 996 ق/ ؟م) نیز در آن مقام ابقا شد[۲]. بعدها امین احمد به هندوستان کوچید. در آنجا با یاری پسر عمش خواجه غیاثالدین ملقب به اعتمادالدوله فرزند خواجه شریف/ محمد شریف هجری (د 984 ق / 1576م) وزیر خراسان، اصفهان و یزد ـ که از رجال دربار جلالالدین اکبر پادشاه گورکانی (حک 963 ـ 1014 ق) بود ـ بدان دربار پیوست[۳]. سپس در آن کشور به مطالعه و تحقیق پرداخت و از 996 ق / 1587 م تا 1002 ق تذکره هفت اقلیم را نوشت[۴]. این تذکره شامل مطالب جغرافیایی و تاریخی است و در آن شرح احوال 1560 تن از شعرا، عرفا، فضلا، امرا و شاهان شاعر در ذیل بلادی که بدان منتسب هستند، آمده است[۵]. اگرچه امین احمد خود را شاعر نمیدانست، اما در پایان هر یک از اقالیم هفتگانه تذکرهاش چند بیت مثنوی به بحر مخزن الاسرار نظامی گنجوی آورده که ظاهراً از سرودههای خود اوست[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، 1373، ج 5، ب3، ص1688.
- ↑ امین احمد رازی. تذكره هفت اقلیم. با تصحیح، تعلیقات و حواشی محمدرضا طاهری (حسرت)، تهران: سروش، 1378، ج1، ص11 (مقدمه مصحح).
- ↑ نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. تهران: فروغی، 1344، ج2، ص.382.
- ↑ گلچین معانی، احمد. تاریخ تذکرههای فار سی. تهران: دانشگاه تهران، 1350، ج2، ص410، 412.
- ↑ نقوی، علیرضا. تذکرهنویسی فارسی در هند و پاکستان. تهران: علمی، 1343 / 1964 م، ص119.
- ↑ گلچین معانی، احمد. کاروان هند. مشهد: آستان قدس رضوی، 1369، ج1، ص115.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر